Topmenu

Spinnenweb fotograferen met dauwdruppels: hoe doe je dit?

Spinnenwebben zijn eigenlijk net gewoon kleine kunstwerkjes. En als er ook nog eens dauwdruppels in hangen, dan is het helemaal prachtig. De dauwdruppels aan de dunne draden maken het web nog duidelijker en met een kleine scherptediepte krijg je prachtige bokeh-bollen. In dit artikel lees je de tips om een spinnenweb met dauwdruppels te fotograferen.

Op zoek naar het spinnenweb

Stap één is natuurlijk: het vinden van een mooi spinnenweb. Kijk allereerst of je een mooi exemplaar kunt vinden in je (voor)tuin of op het balkon. Heb je daar geen geluk, dan hoef je meestal gelukkig niet ver weg. Een klein stukje groen in de buurt van je huis, het liefst met wat hoog gras of wat hogere planten, is eigenlijk altijd raak. Nu is het spinnenweb van zulke dunne draden gemaakt, dat je ‘m bijna nooit ziet. (Heb je ook wel eens tijdens het wandelen gehad dat je door een onzichtbaar spinnenweb liep en er voor je gevoel allemaal draden in je gezicht zitten?! Blegh!). Nu zijn er gelukkig twee zaken die een spinnenweb laten opvallen.Om te voorkomen dat je er doorheen loopt, maar (veel belangrijker) om te zorgen dat je het spinnenweb ook mooi fotografeert. Die ingrediënten zijn: dauwdruppels en tegenlicht.

Het spinnenweb had amper opgevallen als er geen dauwdruppels aan hingen.

Het spinnenweb was waarschijnlijk amper zichtbaar als er geen dauwdruppels aan hingen.

Door het tegenlicht zie je dat het hele veld volstaat met planten met spinnenwebben en dauwdruppels.

Door het tegenlicht zie je dat het hele veld vol staat met planten met spinnenwebben eraan.

Kijk niet alleen bij planten voor spinnenrag. De dauwdruppels bij dit prikkeldraad vormen een mooi contrast met het metaal.

Kijk niet alleen bij planten voor spinnenrag. De dauwdruppels bij dit prikkeldraad vormen een mooi contrast met het metaal.

Hoe ontstaat dauw?

Dauwdruppels ontstaan op het moment dat de lucht afkoelt tot onder het dauwpunt. De lucht kan maar een maximale hoeveelheid waterdamp ‘vasthouden’. Koudere lucht kan minder waterdamp dragen dan warme lucht (in de tropen heb je daarom ook een hogere luchtvochtigheid, je weet wel.. dat alles klam aanvoelt). Als warmere lucht afkoelt, condenseert het deel van de waterdamp dat ‘teveel’ is over naar waterdruppels. Die druppels hechten zich aan voorwerpen zoals auto’s, daken, ijzerdraad, maar ook in de natuur aan gras, planten en… spinnenwebben!

Dauwdruppels maken de bijna onzichtbare spinnenwebben dus zichtbaar. Maar ook tegenlicht is heel handig in combinatie met de juiste achtergrond.

Links: Het licht komt van opzij. Je ziet de spinnendraden alleen aan de bovenkant van de plant afsteken tegen de donkere achtergrond. Rechts: door de plant meer van opzij te fotograferen krijg je door het tegenlicht nog beter zicht op het spinnenweb.

Links: Het licht komt van opzij. Je ziet de spinnendraden alleen aan de bovenkant van de plant afsteken tegen de donkere achtergrond.
Rechts: door de plant meer van opzij te fotograferen krijg je door het tegenlicht nog beter zicht op het spinnenweb.

In deze tegenlicht situatie is het spinnenweb veel duidelijker zichtbaar tegen de donkere achtergrond dan tegen het water. Het enige wat in deze foto anders is, is het standpunt.

In deze tegenlicht situatie is het spinnenweb veel duidelijker zichtbaar tegen de donkere achtergrond dan tegen het water. Het enige wat in deze foto anders is, is het standpunt.

Mist bestaat uit zwevende waterdruppels. Na een mistige ochtend zie je de dauwdruppels daarom veel aan de spinnenwebben hangen. Natuurlijk is de mist zelf ook erg fotogeniek.

De mist zorgt dat de dauwdruppels zich hechten aan het spinnenweb.

De mist zorgt dat de dauwdruppels zich hechten aan het spinnenweb.

Let op de achtergrond

Hierboven zag je al dat de achtergrond erg meespeelt bij de zichtbaarheid van het spinnenweb. Kies je standpunt daarom heel bewust. Zorg ook dat de achtergrond rustig is. Hoe kleiner de scherptediepte, hoe waziger de achtergrond wordt. Planten, sprietjes of andere zaken op de achtergrond kunnen de aandacht van het spinnenweb wegtrekken.

Door het lage standpunt geeft de mistige lucht een lichtgrijze achtergrond.

Door het lage standpunt geeft de mistige lucht een lichtgrijze achtergrond.

Hetzelfde spinnenweb, maar nu gefotografeerd vanuit een hoger standpunt. Het gras zorgt voor een donkere groene achtergrond waarbij de druppels beter opvallen.

Hetzelfde spinnenweb, maar nu gefotografeerd vanuit een hoger standpunt. Het gras zorgt voor een donkergroene achtergrond waarbij de druppels beter opvallen.

Gefotografeerd met een 90mm macro lens op f/3.8. De achtergrond is mooi rustig.

Gefotografeerd met een 90mm macro lens op f/3.8. De achtergrond is mooi rustig, terwijl de sprieten op de achtergrond nog wel herkenbaar zijn.

De scherptediepte is groter door het kleinere diafragma f/14. De achtergrond is nog steeds wazig, maar toch een stuk onrustiger door de donkere vlekken.

De scherptediepte is groter door het kleinere diafragma f/14. De achtergrond is nog steeds wazig, maar toch een stuk onrustiger door de duidelijkere sprieten en de donkere vlekken.

De achtergrond werd donker door een stuk grond in de schaduw.

De achtergrond werd donker door een stuk grond in de schaduw.

Scherptediepte en bokeh

Je fotografeert een spinnenweb meestal met weinig scherptediepte, zodat de achtergrond wazig is. Kies een groot diafragma en fotografeer van dichtbij. Als je zoveel mogelijk druppels scherp in beeld wilt hebben, is het belangrijk om het web recht van voren te fotograferen. Wil je juist weinig druppels scherp, dan fotografeer je het web meer van opzij, of juist van boven. Door de kleine scherptediepte veranderen de druppels buiten het scherptedieptegebied in een bokeh-effect.

Het spinnenweb recht van voren gefotografeerd

Het spinnenweb recht van voren gefotografeerd

spinnenweb-fotograferen-2193

Dit web werd van opzij gefotografeerd. Door de minimale scherptediepte zie je slechts één rij van dauwdruppels echt scherp. Hoe verder de druppels van het scherpstelpunt zijn, hoe groter de bokehbollen worden.

Dit web werd van bovenaf gefotografeerd. Door de minimale scherptediepte zie je slechts één rij van dauwdruppels scherp. De hoger en lager hangende druppels worden onscherp en geven een mooi bokeh-bollen-spektakel.

Op Instagram schreef iemand over deze foto “Het lijkt net een trouwjurk”. En toen ik mijn oma de foto liet zien en vroeg was het was, antwoordde ze ‘een kleedje’. Grappig he?

De bokeh in deze foto zijn de dauwdruppels op de planten achter het spinnenweb.

De bokeh in deze foto zijn de dauwdruppels op de planten achter het spinnenweb.

Spinnenweb fotograferen: welke lens?

De foto’s in dit artikel zijn met verschillende lenzen en uiteenlopende brandpuntsafstanden gemaakt, van 35mm tot 200mm. Bij de keuze van een objectief is het vooral belangrijk om te bedenken hoe groot je de druppels in beeld wilt. Met een 50mm lens kun je een groot web redelijk beeldvullend fotograferen. Wil je meer aandacht op de druppels of ze groter in beeld, dan is een macrolens handig. Hiermee focus je ook van een hele kleine afstand nog op de druppels en krijg je het gemakkelijkst het mooie bokeh-effect.

Gefotografeerd met 35mm lens.

Gefotografeerd met 35mm lens.

Hetzelfde web, nu gefotografeerd met een 90mm macrolens waarmee de druppels groter gefotografeerd konden worden. Door het standpunt veranderen de druppels aan de zijkant een regenboog.

Hetzelfde web, nu gefotografeerd met een 90mm macrolens waarmee de druppels groter gefotografeerd konden worden. Door het standpunt vormen de druppels aan de zijkant een regenboog.

Het centrum van een spinnenweb, gefotografeerd met een macrolens. Het lijkt haast alsof de dauwdruppels zweven.

Het centrum van een spinnenweb, gefotografeerd met een macrolens. Het lijkt haast alsof de dauwdruppels zweven.

Let goed op de lijnen en vormen

Elk web is weer anders. Soms maakt een spin niet eens een web, maar zijn het meer ‘losse draden’.

Let bij een groot web op de vormen en lijnen.

Let bij een groot web op de vormen en lijnen.

Een verdorde plant zorgde voor de warme kleur in de achtergrond.

Een verdorde plant zorgde voor de warme kleur in de achtergrond. De bokeh kreeg de bijzondere vorm door een sprietje voor de lens.

Losse draden

Losse draden.

Geen klassiek web, maar wel veel spinnenrag en dauwdruppels. De foto is wel een stuk drukker hierdoor.

Geen klassiek web, maar wel veel spinnenrag en dauwdruppels. De foto wordt hierdoor snel (te) druk. Besteed veel aandacht aan een gebalanceerde compositie.

Manuele focus

De druppels in het spinnenweb zijn klein en het spinnenrag zelf is (vrijwel) onzichtbaar. De camera heeft daarom vaak moeite om te focussen op het web. Je schakelt in dat geval het beste over van autofocus naar de manuele focus. De manuele focus heeft nog een voordeel; door langzaam aan de focusring te draaien bij macrofotografie zie je misschien interessante composities.

Je fotografeert een spinnenweb met dauwdruppels het liefst als het windstil is. Omdat je scherptediepte ontzettend klein is, hoeft er maar een zuchtje wind te blazen en de druppels wiebelen (vooral bij een groot web) het scherptedieptegebied in en uit. Het focussen en een scherpe foto maken wordt zo erg lastig, ondanks een korte sluitertijd.

Scherpte in de foto

Draai aan de focusring om heel precies te bepalen waar je de scherpte in de foto wilt hebben.

Bij deze foto is er niet scherpgesteld op de druppels zelf, maar op het landschap dat zichtbaar is in de druppels!

De druppels zijn hierbij als het ware kleine lenzen waarin je het landschap op z'n kop ziet.

De druppels zijn hierbij als het ware kleine lenzen waarin je het landschap op z’n kop ziet.

Hulpmiddelen

Voor de bovenstaande foto zette ik de camera op statief, zodat ik rustig de tijd had om de focus te bepalen. Een statief kan dan erg handig zijn, maar is zeker geen vereiste. Naast een statief zijn er nog andere hulpmiddelen die je kunt inzetten voor het fotograferen van een spinnenweb. Zit de zon achter de wolken verstopt? Ook op een bewolkte dag kan de lucht voor voldoende ‘tegenlicht’ zorgen. En anders kun je altijd aan de slag met een externe flitser. En heb je geen dauwdruppels? Pak dan de plantenspuit erbij! Zelf heb ik dit nog nooit geprobeerd, dus ik spreek niet uit ervaring, maar het er wel goede verhalen over gehoord. Het lijkt me vooral belangrijk dat je een hele dunne nevel spuit en niet met een (te) krachtige straal het web in één keer kapot maakt.

Spinnen fotograferen

Misschien vraag je je af bij het zien van bovenstaande foto’s: “Laura, waarom zie ik geen spinnen in de foto’s?“. Tja.. goede vraag natuurlijk! Om een of andere reden lijken de spinnen zich meestal verstopt te hebben ;) Maar.. soms vind ik toch een spin in het web hoor, zoals hieronder.

spinnenweb-fotograferen-2064

Links: het is jammer van de sprietjes op de achtergrond. Rechts: het web en de houding van de spin zorgen voor een mooie diagonale lijn in de foto

Links: het is jammer van de sprietjes op de achtergrond, hierdoor gaat de aandacht minder naar de spin.
Rechts: Het web en de houding van de spin zorgen voor een mooie diagonale lijn in de foto.

Meer interessant leesvoer

10 reacties op Spinnenweb fotograferen met dauwdruppels: hoe doe je dit?

  1. Francis Six 12 december 2016 at 20:46 #

    Hey Laura,
    Wat een prachtige foto’s van alle soorten spinnewebben.
    Dit zal ik nu komend jaar ook zeker eens proberen met mijn 100 mm macrolens.
    Nogmaals prachtige foto’s en een hele goede uitleg.
    Francis

  2. Wil 15 november 2016 at 09:20 #

    Hele mooie foto’s en heel handige tips.

    bedankt

  3. gerlaine 14 november 2016 at 10:39 #

    prachtige fotos en dank u voor alle goede tips

  4. fcdvanputten 14 november 2016 at 09:08 #

    Mooie foto’s en handige tips

    franscarel

  5. Chantal 14 november 2016 at 05:02 #

    heel duidelijk en open uitleg Laura, ik ga het zeker proberen
    dank je wel hiervoor
    Chantal

  6. Marielle 13 november 2016 at 23:09 #

    Laura,

    Wat een prachtige compilatie van foto’s, heel mooi.
    Mijn vraag: Op de 4e/5e foto, waarbij je twee foto’s vergelijkt, is links met licht van opzij (en hoger standpunt?) en rechts met tegenlicht. Krijg je door deze verandering ook direct die mooie warmere kleur in de foto? Of heb je dit daarna nog nabewerkt? Ik wil graag zo’n warme kleur in mijn foto’s brengen.

    Groetjes, Marielle

    • Laura 13 november 2016 at 23:12 #

      De warmere kleur van de foto rechts komt door het tegenlicht en de laagstaande zon in de ochtend. Dit heb ik niet zo bewerkt. Kijk eens bij de fototips van het gouden uurtje.

      • Marielle 14 november 2016 at 09:54 #

        Dankjewel! Bedankt voor alle handige tips :)

  7. Jos Sparreboom 13 november 2016 at 23:04 #

    Bedankt voor de prachtige serie foto’s!
    Grappig hoor, ik moet er altijd even om lachen: “de tuin in om een spinnenweb te vinden”. We hebben hier in Zweden al storm met jachtsneeuw gehad bij min 10. Mooi geen spin en geen web te bekennen. Dat wordt op zijn vroegst april. Ik bewaar de tips tot die tijd, want ze zijn weer HEEL goed. En we hebben hier hele grote harige zwarte spinnen van een centimeter of 5 à 6.

    • Laura 13 november 2016 at 23:11 #

      De gemiddelde bezoeker van deze site woont natuurlijk niet in Zweden ;) Ach.. jij geen spinnenwebben, wij hebben nu geen sneeuw ;)

Geef een reactie