Topmenu

Wat is sluitertijd?

De sluitertijd is de tijd dat het licht op de sensor valt. De sluitertijd wordt daarom ook wel de belichtingstijd genoemd. In dit artikel lees je hoe het licht op de beeldsensor valt, wat de sluitertijd precies is en welke je de sluitertijd instelt bij bij een bewegend voorwerp.

Een kijkje in de camera

We weten dat een foto gemaakt wordt door het licht dat op de beeldsensor van de camera valt. Deze sensor registreert het licht en zet deze om in een digitaal signaal. Zo wordt de foto opgeslagen. Om te begrijpen wat sluitertijd is, is het belangrijk om ook dit proces, voor het licht op de sensor komt, te begrijpen.

Een schematische voorstelling van de binnenkant van je camera

Een schematische voorstelling van de binnenkant van je camera

Wat betekenen de getallen?

  1. Sensor
  2. Sluiter
  3. Spiegel
  4. Prisma
  5. Zoeker
  6. Diafragma
  7. Lenselementen

Wat is de sluitertijd van een foto?

Het licht is de rode streep. Het licht komt via het objectief binnen, waarbij het diafragma (6) bepaald hoeveel licht er ‘per tijdseenheid’ naar binnen kan. Bij een klein diafragma komt er weinig licht tegelijkertijd de camera in. Bij een groot diafragma komt er veel licht tegelijkertijd de camera in. Het licht gaat  door de verschillende lenselementen (7) van het objectief. Wat jij als fotograaf door de zoeker (5) ziet, is het licht dat via de spiegel (3) naar het prisma (4) gaat.

Zo gaat het licht als je door de camera kijkt

Zo gaat het licht als je door de camera kijkt

 

Wanneer je op de ontspanknop van jouw spiegelreflexcamera drukt om een foto te maken, klapt allereerst de spiegel omhoog. Het is niet zo dat de spiegel het licht weghoudt van de sensor (3), want achter de spiegel zit nog de sluiter (4).

Als je de ontspanknop indrukt, gaat de spiegel omhoog en vervolgens de sluiter op.

Als je de ontspanknop indrukt, gaat de spiegel omhoog en daarná pas de sluiter open.

De sluiter is een systeem van twee ‘gordijntjes’. Even nadat de spiegel is weggeklapt, gaat het eerste (onderste) gordijntje open (deze schuift naar beneden) en legt hiermee de sensor bloot. Vervolges klapt het tweede (bovenste) gordijn open (deze schuift ook naar beneden), die de sensor weer bedekt. De tijd dat de sensor (deels) blootgesteld wordt aan het licht, is de sluitertijd!

De werking van de sluiter. De tijd dat de sluiter open is, is de sluitertijd.

De werking van de sluiter. De tijd dat de sluiter open is, is de sluitertijd.

De spiegel klapt vervolgens weer omlaag en de gordijntjes schuiven weer terug naar hun beginpositie. In dit (high-speed) filmpje is het proces van het opklappen van de spiegels en het openen en sluiten van de sluiter goed zien. De tijd dat de sluiter open staat is de sluitertijd. Dit wordt ook wel de belichtingstijd genoemd.

De sluitertijd van een foto wordt weergegeven in een breuk van seconden. Bij de meeste spiegelreflexcamera’s heb je de mogelijkheid om de camera in te stellen met een sluitertijd van 1/4000 van een seconden (korte sluitertijd) tot aan maximaal 30 seconden (lange sluitertijd).

Sluitertijd en bewegende onderwerpen

De sluitertijd een belangrijke functie als je bewegende onderwerpen fotografeert. De sluitertijd bepaalt namelijk of het moment en de beweging worden bevroren, of dat je bewegingsonscherpte ziet.

Hoe korter de sluitertijd, hoe korter het moment door de camera ‘gezien’ wordt; het moment wordt vastgezet / bevroren.
Als de sluitertijd langer wordt (dus sluiter is dus langer open) dan kun je bewegingsonscherpte terug zien.

In het onderstaande voorbeeld zie je een windmolentjes en een fontein gefotografeerd met verschillende sluitertijd. Bovenaan, bij de korte sluitertijd van 1/1000s, is de beweging bevroren. De beweging is als het ware stilgezet. Wanneer de sluitertijd langer wordt (dus het getal in de breuk wordt kleiner), is dit op een bepaald punt niet meer voldoende om het beeld stil te zetten. Dan krijg je bewegingsonscherpte.

Windmolentje sluitertijd 1/1000s

Sluitertijd 1/1000s

Windmolentje sluitertijd 1/125s

Sluitertijd 1/125s

Windmolentje sluitertijd 1/30s

Sluitertijd 1/60s

Windmolentje sluitertijd 1/15s

Sluitertijd 1/15s

Windmolentje sluitertijd 1s

Sluitertijd 1s

Fontein 1/1000s

Sluitertijd 1/1000s

Fontein sluitertijd 1/125s

Sluitertijd 1/125s

Fontein sluitertijd 1/60s

Sluitertijd 1/60s

Fontein sluitertijd 1/15s

Sluitertijd 1/15s

Fontein sluitertijd 1s

Sluitertijd 1s

En als het nog niet duidelijk was, gebruik dan de slider om de foto’s van 1/1000s te vergelijken met de sluitertijd van 1s.

Windmolentje sluitertijd 1/1000sWindmolentje sluitertijd 1s
Fontein 1/1000s Fontein sluitertijd 1s

Lees in dit artikel over de zeven verschillende manieren om beweging te fotograferen.

Sluitertijd bij stilstaande onderwerpen

Wanneer je een stilleven fotografeert (zoals een badeendje), dan maakt het niet uit of je de foto op 1/2000 of 1/125 fotografeert; het badeendje blijft stil zitten. De enige invloed die het heeft, is de invloed van de sluitertijd op het diafragma.

Sluitertijd voor het uit de hand fotograferen

Bij het instellen van de sluitertijd is het altijd belangrijk dat de sluitertijd niet te lang wordt om nog uit de hand te kunnen fotograferen. Als rule of thumb gebruik ik altijd de grenswaarde van 1/60 van een seconde. Met die sluitertijd lukt het mij om met een standaardlens zonder beweging (van mij/de camera die ik vast houd) een scherpe foto te maken. Wordt de sluitertijd langer (bijvoorbeeld 1/15 s) dan is de foto bewogen door de beweging van mijn camera. Die bewegingsonscherpte voorkom je natuurlijk door het gebruik van een statief.

De grenswaarde van 1/60s is een vuistregel. Net zoals bij elke vuistregel zijn hierop uitzonderingen te bedenken; misschien ben je een fotograaf met een vaste hand en lukt het jou nog op 1/40 een scherpe foto te maken. Ook de brandpuntafstand is hierbij van belang. Wanneer je fotografeert met een lange lens, laten we zeggen een 200mm lens, dan moet je door de lengte van de lens ook fotograferen met een kortere sluitertijd.

, , , ,

32 reacties op Wat is sluitertijd?

  1. Nique 19 december 2016 at 13:07 #

    goeie uitleg, kan ik mee verder!

  2. De Bock Hendrik 6 oktober 2016 at 17:08 #

    Heel veel bijgeleerd…zeker over “sluitertijd”…toffe site…bedankt

  3. bart 7 juni 2016 at 09:57 #

    thx voor de info

  4. Willy Haegeman 22 mei 2016 at 09:46 #

    Ik heb een probleempje met Sluitertijd iedere keer dat ik een foto genomen heb springt hij voor de volgende foto op een andere grotere sluitertijd bij mij op mijn Nikon D7200 op 1/8000 ambetant wat zou het probleem zijn ?

  5. Charlotte de Graaf 10 maart 2016 at 09:14 #

    Voor school maak ik een verslag over sportfotografie en dat is best een lastig onderwerp als je niet erg bekend ben in de fotografie. Ik ben blij dat ik jouw site heb gevonden. Het is erg duidelijk en voor alles wat ik zoek vind ik wel wat. Super!

  6. cljamara 6 september 2015 at 20:19 #

    geweldige uitleg, super bedankt

  7. osten georges 10 augustus 2015 at 10:49 #

    Intersante uitleg
    Grt.
    G.Osten

  8. Claeys Stephaan 9 juni 2015 at 06:24 #

    Een verstaanbare uitleg.

  9. Kees Visser 5 februari 2015 at 15:26 #

    Ik heb gelezen dat je 1 seconde moet delen door de brandpuntafstand. Dus bv. 50 mm 1/50 seconde en bij DX camera,s dat dan x 1,5 dus 1/75 seconde.

    • Laura 5 februari 2015 at 19:22 #

      Er zit verschillende regeltjes die je hierop kunt toepassen. In de online fotografie cursus ga ik hier uitgebreider op in. Maar voor het gemak adviseer ik 1/60s als vuistregel aan te houden :)

      • Mohammed 27 maart 2015 at 11:44 #

        Super website!

        veel info dat ik hebben goed kunnen gebruiken. Deze website is de beste dat ik hebben gehad in mijn leven.

      • Laura 2 april 2015 at 07:07 #

        Dat is leuk om te horen, dankjewel!

  10. Peter Timmers 31 december 2014 at 12:58 #

    Mijn complimenten, zeer duidelijke uitleg.

  11. Harriet 17 juli 2014 at 19:24 #

    Wat ben ik blij met deze site Laura!
    Duidelijke uitleg beter dan elke cursus die ik heb gehad.
    Dank je.

  12. Gert 27 juni 2014 at 15:06 #

    Een super site heb je hier gemaakt.
    Erg handig en heel veel goede uitleg om eens terug te zoeken van hoe was het ook al weer.

    Thanks

  13. Men 21 december 2013 at 19:00 #

    Hele duidelijk uitleg zeker wat aan gehad!

  14. henk vreeling 27 oktober 2013 at 20:00 #

    Duidelijke uitleg

  15. Rob Rokven 15 mei 2013 at 16:50 #

    Thanks voor de snelle reactie. Ik ga hem zeker gebruiken.

  16. ilsa 6 februari 2013 at 13:54 #

    Helemaal blij met je!!

  17. noortje 2 januari 2013 at 12:20 #

    heel handig! vooral als je een spreekbeurt over fotografie moet houden! dankjewel. en handige informatie

  18. Zij van HipinBeeld 14 juli 2012 at 18:57 #

    Wat maak je het altijd toch weer beeldend….

  19. Harm Homan 14 juli 2012 at 12:18 #

    Laura heel duidelijk deze uitleg, TOP!!

  20. Aurélie Mpiutu 13 juli 2012 at 21:09 #

    bedankt voor de uitleg!!

  21. Henk de Vries 13 juli 2012 at 17:28 #

    Weer een goed verhaal

  22. Margreet Selcraig-Kok 13 juli 2012 at 14:59 #

    Dank je Laura.

  23. Danielle Verkuijl-Munnik 13 juli 2012 at 09:34 #

    Wat een helder en duidelijk verhaal. Goed artikel!

  24. Roland Jacobs 13 juli 2012 at 09:11 #

    Klaar en duidelijk weer een lesje voor te onthouden

  25. Huub 13 juli 2012 at 09:02 #

    “Wanneer je fotografeert met een lange lens, laten we zeggen een 200mm lens, dan moet je door de lengte van de lens ook fotograferen met een kortere sluitertijd.”

    Wat voor mij goed werkt is de vuistregel ‘lengte lens x cropfactor sensor = belichtingstijd’ bv 300mm x 1.5 = 1/500sec
    Met ingeschakelde beeldstabilisatie wil ik ook nog wel eens naar 1/250sec gaan.

  26. Ada Holleman 13 juli 2012 at 08:38 #

    Geweldig! Ik ga mijn cursisten het volgende seizoen jouw site aanbevelen!

  27. Sjef Silvertand 13 juli 2012 at 07:37 #

    nog duidelijker kan denk ik niet prima uitleg

  28. Bert Beekmans 13 juli 2012 at 07:11 #

    Goed verhaal Laura !

  29. Samen op de Foto 13 juli 2012 at 06:49 #

    Duidelijk verhaal weer!

Geef een reactie