De regel van derden is een compositieregel welke veel gebruikt wordt in de fotografie. Het is een hulpmiddel om de foto sprekender, mooier of interessanter te maken. Maar wat is de regel van derden precies? En is dat nu hetzelfde als de gulden snede?

Wat is compositie?

Als je het woord ‘compositie’ in het woordenboek opzoekt, dan staat er: “de ordening van verschillende delen tot één geheel”. Compositie in de fotografie betekent dat je de verschillende onderwerpen op zo’n manier in beeld plaatst, dat deze samen een mooi geheel vormen. Van een foto met een goede compositie wordt vaak gezegd dat het fijn is om naar de foto te kijken en dat de aandacht van de kijker getrokken wordt naar de juiste plekken.

Regel van derden

Hieronder ga ik uitleggen hoe de regel van derden werkt. Ik gebruik hiervoor een illustratie van een badeendje (die je misschien wel herkend uit mijn eBook ‘Alles over scherptediepte’.  In de eerste situatie staat het badeendje centraal in het beeld en is ook de horizon precies in het midden. Dat kan beter, want deze foto oogt vrij saai. Verdeel nu het beeld zowel horizontaal als verticaal in drieën. Je krijgt hierdoor een raster met 9 vakken van gelijke grootte. Door vervolgens het onderwerp van de foto (in dit geval het badeendje) te plaatsen op de snijpunten in dit raster, zorg je dat daar de aandacht van de kijker naar toe gaat. De horizon wordt daarbij geplaatst op een van de 1/3 lijnen, wat zorgt voor een goede balans in de foto.

Illustratie van badeendje

De beginsituatie: het badeendje is vandaag aan het chillen op het strand.

Verdeel het beeld in 9 gelijke vlakken volgens de regel van derden.

Verdeel het beeld in 9 gelijke vlakken volgens de regel van derden. Dat ziet er zo uit.

Interessante elementen van de foto (in dit geval: het badeendje) plaat je onder de snijpunten van de lijnen van derden.

Interessante elementen van de foto (in dit geval: het badeendje) plaat je onder de snijpunten van de lijnen van derden.

Belangrijke lijnen in beeld, zoals de horizon, kun je ook langs de lijnen van derden plaats. Hier is de horizon van het midden is omhoog geplaatst. Al een heel ander beeld dan de beginsituatie toch?

Belangrijke lijnen in beeld, zoals de horizon, kun je ook langs de lijnen van derden plaats. Hier is de horizon van het midden is omhoog geplaatst. Al een heel ander beeld dan de beginsituatie toch?

Maar de horizon kan natuurlijk ook lager gebracht worden, zoals hier.

Maar de horizon kan natuurlijk ook lager gebracht worden, zoals hier.

Voorbeelden van de regel van derden

Hieronder zie je de regel van derden in de praktijk. Wat je onder de snijpunten van de lijnen plaats, kan van alles zijn. Bijvoorbeeld iemands gezicht of bij een close-up een oog. Maar in een landschap kan het ook een huis zijn. Kijk niet alleen naar de horizon, maar ook of je andere horizontale lijnen (of verticale lijnen) ziet die je langs de lijnen van derden kan plaatsen.

Hooi balen in Frankrijk gefotografeerd volgens de regel van derdenHooi balen in Frankrijk

De horizon ligt langs de onderste regel van een derde. De hooibaal is geplaatst bij een snijpunt van twee lijnen.

Zowel het oog van het meisje als de bloem waar ze naar kijkt ligt op een snijpunt van de lijnenMeisje in rode regenjas kijkt naar witte bloem

Zowel het oog van het meisje als de bloem waar ze naar kijkt ligt op een snijpunt van de lijnen

Horizon op onderste lijn van een derde, huis staat bij snijpunt Lavendelveld in Franrijk
Oog van de kikker onder snijpunt volgens regel van derden Kikker in Tanzania