In de bergen fotograferen vereist toch wel een iets andere aanpak dan landschapsfotografie in ons platte Nederland. Hoe zorg je bijvoorbeeld dat de bergtoppen er goed op staan? Wat doe je met bergmeren? En waar moet je nog meer rekening mee houden? Of je nu naar de Alpen gaat of ergens anders op de top staat, lees vooraf zeker dit artikel met de praktische fototips voor berglandschappen.

Ieder jaar wil ik graag een portie vitamine B halen. Vitamine BERG om precies te zijn. Want een jaar zonder even tussen de hoge pieken doorgebracht te hebben, voelt voor mij niet compleet. Ik kan zó van de mooie berglandschappen en uitzichten genieten. Het liefst ga ik naar Oostenrijk, maar dit jaar flirtte ik nog met de Zwitserse Alpen en je hoort mij ook niet klagen als ik in Nieuw-Zeeland of Sri Lanka op een bergtop sta. Voor het schrijven van dit artikel had ik in ieder geval genoeg foto’s in mijn archief zitten! :)

1. Hoe hoog zijn de bergen en hoog sta je zelf?

Fotografeer je een berglandschap het beste uit het dal of juist vanaf de top? Dat hangt sterk af van de hoogte van de bergen. In Zwitserland was ik in het kanton Wallis – dat is een soort provincie. Hier was ik omcirkeld door toppen van vaak meer dan vierduizend meter hoog. Maar in het dal zag je die niet. Je moet dan echt de berg op om de piek te kunnen zien. Op de top heb je natuurlijk een mooi uitzicht, maar tegelijkertijd is het dal weer ver weg. En soms zie je dan niet eens het dorp in het dal. Meestal fotografeer ik bij hoge bergen ergens ‘halverwege’, maar bij minder hoge pieken sta ik ook graag gewoon op de top.

De juiste hoogte voor het fotograferen van een berglandschap

Niet op de top en niet in het dal. Voor deze foto bleek dit de perfecte hoogte te zijn om het berglandschap mooi op de foto te zetten.

Vanaf deze bergtop in Knuckles Mountain Range in Sri Lanka hadden we een mooi uitzicht op het stuwmeer.

Vanaf deze bergtop in Knuckles Mountain Range in Sri Lanka hadden we een mooi uitzicht op het stuwmeer. Deze top is wel een stuk lager dan de bergen in Zwitserland.

Berg of heuvels? Lastig lastig... Vanaf de top konden we onze camping zien en het startpunt van onze klim.

Berg of heuvels? Lastig lastig… Vanaf de top konden we onze camping in IJsland zien en het startpunt van onze klim.

Cliche vakantiefoto's: Kijk mijn voeten hier eens

Een lekkere cliché vakantiefoto; met mijn voeten in het hoge gras en een mooi uitzicht (in dit geval de bergtop) op de achtergrond.

2. Vanuit het kabelbaantje fotograferen

Zorg dat je jouw camera paraat hebt zodra je een kabelbaantje ingaat, want vaak heb je onderweg een mooi panorama. Je hebt bijvoorbeeld minder last van bomen of struiken die het uitzicht belemmeren (zoals tijdens een wandeling kan gebeuren), omdat de weg omhoog vrijgemaakt is voor de kabelbaan.

Nee, dit is niet gefotografeerd met een drone. Ik fotografeerde hier uit het kabelbaantje naar boven toe. We gingen precies door de wolken heen.

Nee, dit is niet gefotografeerd met een drone. Ik fotografeerde hier uit het kabelbaantje naar boven toe. We gingen precies door de wolken heen.

Meestal probeer ik de camera door het raampje van de cabine te steken. Als die helemaal gesloten is, zoek dan een stukje schoon glas (plastic) en zet je camera er zo dicht mogelijk op. Zo verminder je eventuele reflecties. Hier heb je natuurlijk geen last van bij een stoeltjeslift. Alleen dan wordt het weer wat lastiger om achterom te fotograferen (en kan je hond bijvoorbeeld niet mee).

Sowieso moet je altijd voorzichtig zijn dat de camera niet uit je handen valt, dus draai de riem van je toestel goed om je handen. Ikzelf vind het daarom een stuk enger om met mijn smartphone uit het raam te fotograferen, want daar zit geen riem aan vast en ik ben bang dat-ie tussen mijn vingers glipt.

Vanuit hetzelfde kabelbaantje, maar nu op de weg naar beneden. Het raampje in de cabine kon alleen aan de zijde van de deur open, dus op de terugweg kon ik de andere kant op fotograferen.

Vanuit hetzelfde kabelbaantje, maar nu op de weg naar beneden. Het raampje in de cabine kon alleen aan de zijde van de deur open, dus op de terugweg kon ik de andere kant op fotograferen.

Hier ging het kabelbaantje over het dal van de ene naar de andere berg. Voor deze foto hield ik mijn DSLR door het raampje van de cabine.

Hier ging het kabelbaantje over het dal van de ene naar de andere berg. Voor deze foto hield ik mijn DSLR door het raampje van de cabine.

3. Fotografeer op het juiste tijdstip

Niet elke bergtop is geschikt om elk moment van de dag te fotograferen. Of beter gezegd; de bergtop komt niet altijd het beste tot zijn recht. Dit heeft onder andere met de richting van de zon te maken. Als je de zon in je rug hebt bij het fotograferen van een berglandschap, dan lijkt de foto snel plat. Juist als het licht iets meer van opzij komt, geeft dit meer een gevoel van diepte door de schaduwen.

Kijk maar eens naar de twee foto’s hieronder. De foto’s zijn om 14 uur ’s middags direct na elkaar gemaakt, met als enige verschil dat ik 90 graden gedraaid ben.

Door het rechtstreekse zonlicht lijkt de berg plat

Bij het maken van deze foto had ik de zon recht in mijn rug. Het zonlicht schijnt dus recht op de berg voor me en er is daardoor amper een schaduw te zien. Het berglandschap oogt plat.

Door de schaduw op de top van de berg krijg je meer diepte

Nu ben ik een kwartslag naar links gedraaid. De zon komt dus ook van links. Hierdoor krijg je een schaduwwerking op de pieken. Zie je het verschil dat de schaduw geeft met het gevoel van diepte?

Wat is dan het juiste tijdstip? Dat verschilt per berg en is ook weer afhankelijk van waar jij staat. Hieronder nog een voorbeeld, met drie keer dezelfde bergtop.

10:20 De wolken trekken langzaam omhoog langs de pieken.

10:20 De wolken trekken langzaam omhoog langs de berg. (De zon staat rechts)

De zon staat hoog aan de hemel, geen schaduwen meer bij het berglandschap

12:40 De zon staat hoog aan de hemel. Er zijn helemaal geen schaduwen meer, de berg lijkt plat. (De zon staat achter mij). Deze foto is het minst van de drie.

e foto is gemaakt in het uur voor zonsondergang (gouden uurtje)

19:20. De foto is gemaakt in het uur voor zonsondergang (het gouden uurtje) waardoor het licht een warme gloed heeft. De zon staat weer een stuk lager (links) en geeft lange schaduwen.

4. Geef diepte aan de landschapsfoto door iets op de voorgrond te zetten

Nog een trucje om meer diepte aan de foto te geven is om iets op de voorgrond te plaatsen in je landschapsfoto. Dit kunnen bloemen zijn, stenen, een hekje of een klein meertje. Opties genoeg! Je creëert zo meerdere lagen in het beeld en dat zorgt voor de dieptewerking.

Hier zijn de stenen een mooi element op de voorgrond!

Hier zijn de stenen een mooi element op de voorgrond tijdens de zonsopkomst op de top van de berg.

Het verschil met een zonder voorgrond bij een landschapsfoto in de bergenHet verschil met een zonder voorgrond bij een landschapsfoto in de bergen

Door de paarse bloemen op de voorgrond te zetten geeft dit een mooie extra laag aan de foto.

Met voorgrondZonder voorgrond

Lunersee

De mensen in beeld en het pad omlaag zorgen hier ook voor een gevoel van diepte.

5. Wolken voegen (bijna) altijd iets toe aan je foto

Ik dacht altijd dat een strakblauwe lucht het beste was wat je jezelf kon wensen in de bergen. Want: zon. Ik word altijd heel blij als ik in mijn t-shirt en korte broek op twee-en-een-half duizend meter van het uitzicht kan genieten. Maar, ik heb ook geleerd dat voor mooie foto’s wolken ontzettend belangrijk zijn. Wolken zorgen de ene keer voor meer sfeer, een andere keer voor drama. Soms zorgt het voor een mooie vulling van de lucht of zorgt het voor schaduwen op het landschap. Kortgezegd; wolken voegen bijna altijd wel iets toe aan je foto! In het artikel over wolken en lucht bij landschapsfotografie geef ik je nog meer voorbeelden.

Door de wolken zijn sommige delen van de berg in de schaduw en andere delen in de zon. Dit maakt de foto interessanter.

Door de wolken zijn sommige delen van de berg in de schaduw en andere delen in de zon. Dit maakt de foto interessanter.

In het dal regende het lichtjes. Met kabelbaantje gingen we omhoog. En bovenaan hadden we een mooi uitzicht op de wolken die om de toppen zweven.

In het dal regende het. Met het kabelbaantje gingen we omhoog, deels door de mist. En bovenaan hadden we een mooi uitzicht op de wolken die om de toppen dansten.

De regen en de zon zorgen samen voor een regenboog.

De regen en de zon zorgen samen voor een regenboog. Lees hier meer tips voor het fotograferen van een regenboog.

Dreigende wolken boven de bergtoppen op het noorden van Madeira.

Dreigende wolken boven de bergtoppen in het noorden van Madeira. De rode bloem op de voorgrond is natuurlijk niet toevallig ;)

Ook op deze bewolkte dag was de lucht erg gaaf.

Ook op deze bewolkte dag was de lucht erg gaaf.

Boven de wolken in de bergen

Wie weet heb je zelfs het geluk dat je op de berg boven de wolken bent. Ik heb het nu een paar keer meegemaakt en het blijft bijzonder (en fotogeniek)!

Boven de wolken in Oostenrijk

Boven de wolken in Oostenrijk tijdens de wintersportvakantie.

Bronzen minuut net na zonsopkomst in Madeira

Zonsopkomst fotograferen op een bergtop op het eiland Madeira. Aan de ene kant van het eiland hingen de wolken, aan de andere kant van het eiland waren de wolken weg.

Boven de wolken, Sri Lanka

Boven de wolken, Sri Lanka

Mist en zonlicht geven lichtstralen

Wolken of mist? Het is maar net hoe je het wilt noemen denk ik. Maar de combinatie van de mist en het zonlicht zorgde wel voor mooie lichtstralen.

6. Inzoomen op de bergtoppen

Ik weet niet wat het is, maar ik word altijd zó gelukkig van bergtoppen. Ik kan gewoon niet stoppen met het fotograferen, elke keer moet ik toch weer op het knopje drukken. Hieronder een (mini)fotoserie van dezelfde bergtop die ik fotografeerde in Oostenrijk. Vanuit het woonkamerraam zie je deze piek, dus tja… die drang om te fotograferen bleef aanwezig.

Landschapsfotografie in de bergen; bergtop Landschapsfotografie in de bergen; bergtop Landschapsfotografie in de bergen; bergtop Landschapsfotografie in de bergen; bergtop

Het liefst fotografeer ik bergtoppen als het eerste (of laatste) zonlicht van de dag erop schijnt. Bij het fotograferen van de zonsopkomst of zonsondergang krijgen de pieken mooie warme kleuren.

Zonsopkomst bergtop in Nieuw-Zeeland

Zonsopkomst, Nieuw-Zeeland

Zonsopkomst bergtop in Nieuw-Zeeland

Zonsopkomst, Nieuw-Zeeland

7. Bergmeren

Bergmeren zijn ook bijna altijd fotogeniek. Het water geeft een mooi element op de voorgrond en zorgt vaak ook voor rust in de foto. Dus spot je een meer, groot of klein? Geef het dan extra aandacht, want er ligt ongetwijfeld een toffe foto voor je klaar.

Seewaldsee. Het bergmeer zorgt voor rust in de foto.

Seewaldsee. Het bergmeer zorgt voor rust in de foto.

Lunersee; dit was de eerste dag dat je met de kabelbaan omhoog kon. Was het winter? Nee hoor, gewoon juni en de sneeuw was de week ervoor gevallen.

Lunersee; dit was de eerste dag dat je met de kabelbaan omhoog kon naar het stuwmeer. Was het winter? Nee hoor, gewoon juni en de sneeuw was de week ervoor gevallen.

Bovenstaande foto maakte ik bij de Lunersee. Ik schreef er eerder al een apart artikel over, de Lunersee is mijn favoriete meer in Oostenrijk.

Reflectie fotograferen

Wie weet lukt het zelfs om in het meer de reflectie te fotograferen van de bergtoppen in de verte? Natuurlijk ben je hiervoor wel afhankelijk van de weersomstandigheden. Zo mag het niet te hard waaien en ook het licht moet de ‘juiste’ richting hebben.

Hoe hoger de onderwerpen die je fotografeert, hoe meer je er van terugziet in de reflectie.

Door dicht op het wateroppervlak te fotograferen, kon ik de bergtop in de reflectie vangen

Lunersee

Prachtige reflectie van de bergen bij de Lunersee in Oostenrijk

Polarisatiefilter bij water

Met een polarisatiefilter versterk je de reflectie in het water, of zorg je juist dat de reflectie minde