Er zijn veel verschillende soorten flitsers en er zijn veel manieren hoe je een flitser kunt gebruiken. Met dit artikel leer het verschil tussen een pop-up flitser en een reportage flitser, weet je het verschil tussen direct en indirect flitsen en de invloed hiervan op schaduwen en kleuren!

Voordat we het over het flitsen gaan hebben, is het belangrijk om een korte uitleg over verschillende ‘soorten’ licht te geven. Licht is namelijk in verschillende manier op te delen. Zo kun je bij licht onderscheid maken tussen natuurlijk licht (het licht buiten) en flitslicht. Ook kun je het licht onderverdelen op basis van de ‘hardheid’ van het licht.

In dit laatste geval wordt gesproken over hard licht als het licht ook duidelijke (harde) schaduwen geeft. De zon is een voorbeeld van een lichtbron met ‘hard licht’. De schaduw die deze geeft, heeft een duidelijk contour.

Tegenover hard licht staat zacht, diffuus licht. Het licht is hierbij als het ware meer verspreid, heeft minder één duidelijke richting dan bij zonlicht, en dit geeft het de zachtere uitstraling. Er kunnen wel schaduwen ontstaan, maar deze zijn een stuk subtieler dan schaduwen bij zonlicht en een duidelijke contour ontbreekt. Op een bewolkte dag is er vaak sprake van zacht licht; het harde licht van de zon wordt door de wolken diffuus gemaakt.

Wat is het verschil tussen pop-up flitser en reportage flitser?

Vrijwel elke spiegelreflexcamera heeft een zogenaamde pop-up flitser; een flitser die aan de bovenkant van de camera omhoog ‘popt’. Een reportageflitser is een externe flitser die je juist bovenop je camera kan schuiven. Deze geeft je meer mogelijkheden qua flitsen dan een pop-up-flitser, omdat de flitskop kan kantelen. In plaats van alleen recht naar voren zoals bij een pop-up flitser, kan de reportagef litser nu ook bijvoorbeeld meer omhoog of opzij flitsen. Een reportageflitser heeft daarnaast vaak een hogere flitsintensiteit dan een pop-up flitser.

Het verschil tussen een pop-up en een reportageflitser

Wat is direct flitsen precies?

Wanneer je flitst met de pop-up flitser van de camera of met de reportageflitser gericht op het onderwerp, dan komt het licht rechtstreeks op het onderwerp voor de lens. Er wordt dan direct geflitst. Dit flitslicht is meestal ook erg hard en vanwege deze frontale belichting kunnen er achter het onderwerp schaduwen met duidelijke contouren (harde schaduwen) ontstaan, bijvoorbeeld op een muur. De vorm van het onderwerp is duidelijk te herkennen in de vorm van de schaduw.

Een duidelijke schaduw kan ook ontstaan op bijvoorbeeld het onderwerp zelf, afhankelijk van de vorm. Iemand die net met zijn of haar gezicht iets opzij gedraaid is van de camera, kan een schaduw van zijn of haar neus krijgen op een van de wangen.

Met de pop-up flitser van je camera kun je de intensiteit van het licht aanpassen, maar zelfs met een mindere intensiteit is het licht nog steeds erg hard. Smaken verschillen natuurlijk, maar meestal vind ik deze harde flits niet mooi.

Het verschil tussen de directe flits van een pop-up flitser en een reportageflitser

Wat is indirect flitsen?

De flitskop van een reportageflitser kun je kantelen; van recht naar voren tot omhoog, en van links naar rechts. Door deze kantelen kan de reportageflitser dus nu ook bijvoorbeeld meer omhoog of opzij flitsen.

Vanwege deze kanteling is een reportageflitser geschikt om indirect te flitsen. Bij indirect flitsen wordt de flitser niet rechtstreeks op het onderwerp gericht, maar wordt de flitser gedraaid naar een (bij voorkeur wit) reflecterend vlak. Het reflecterende vlak waar de flitser op gericht wordt kan een muur zijn, maar ook een plafond, een reflectiescherm of desnoods een stuk piepschuim of een glas.

Het flitslicht dat op het reflecterende vlak komt, wordt nu teruggekaatst. Het licht heeft hierdoor niet langer een duidelijk richting, maar gaat allerlei kanten op. Hierdoor wordt het zachter en is er geen schaduw met duidelijke contouren achter het onderwerp te zien. (Uitzondering hierop is als je op met een spiegel flitst, dan kaatst het recht op het gefotografeerde voorwerp af en zorgt het weer voor harde schaduwen).

Een belangrijk verschil tussen direct en indirect flitsen is dus dat er vaak een verschil in hardheid van het licht op het onderwerp is. Direct flitsen geeft harder licht dan indirect flitsen, en dit heeft weer effect op de schaduwen op en achter het voorwerp.

Het verschil tussen direct en indirect flitsen

Verschil in flitsintensiteit bij direct en indirect flitsen

Hoe verder het reflecterende vlak zich bevindt van de flitser tot het onderwerp, hoe hoger de intensiteit van de flitser moet zijn. Nadat het flitslicht het reflecterende vlak heeft geraakt, wordt het diffuus gemaakt; het licht gaat alle kanten op. Door de afstand die het licht moet afleggen van het reflecterende vlak naar het onderwerp, zal een deel van het reflecteerde licht het onderwerp niet bereiken. Er is dus als het ware licht ‘kwijt’. Om dit verlies te compenseren, moet de flitser dus een hogere intensiteit hebben. Bij direct flitsen is de afstand tot het onderwerp vanzelfsprekend ook van belang, maar is deze intensiteit vanwege de richting van het licht vaak lager dan bij indirect flitsen.

De benodigde flitsintensiteit is hoger bij indirect flitsen

Verschil in kleur bij direct en indirect flitsen

Nog een verschil tussen direct flitsen en indirect flitsen is de kleur van het licht. Het flitslicht heeft vanzelfsprekend een bepaalde kleur en de witbalans van de camera moet daarop afgestemd zijn.

Bij indirect flitsen kan de kleur van het flitslicht echter veranderen door de kleur van het reflecterende vlak. Is het een wit, reflecterend vlak, zoals een witte muur, dan verandert er (vrijwel) niets aan de kleur. Wordt er echter geflits via bijvoorbeeld een rode muur, dan zal het licht met een rode gloed terugkaatsen!

Bij indirect flitsen kan er een kleurzweem ontstaan

Vond je dit leerzaam en wil je meer over flitslicht weten? Like en deel dit artikel dan! Bij voldoende interesse zal ik een vervolg op dit artikel schrijven waarin ik vertel hoe je hard flitslicht op andere manier kunt veranderen in zacht flitslicht!