Topmenu

Het verschil tussen direct en indirect flitsen

Er zijn veel verschillende soorten flitsers en er zijn veel manieren hoe je een flitser kunt gebruiken. Met dit artikel leer het verschil tussen een pop-up flitser en een reportage flitser, weet je het verschil tussen direct en indirect flitsen en de invloed hiervan op schaduwen en kleuren!

Voordat we het over het flitsen gaan hebben, is het belangrijk om een korte uitleg over verschillende ‘soorten’ licht te geven. Licht is namelijk in verschillende manier op te delen. Zo kun je bij licht onderscheid maken tussen natuurlijk licht (het licht buiten) en flitslicht. Ook kun je het licht onderverdelen op basis van de ‘hardheid’ van het licht.

In dit laatste geval wordt gesproken over hard licht als het licht ook duidelijke (harde) schaduwen geeft. De zon is een voorbeeld van een lichtbron met ‘hard licht’. De schaduw die deze geeft, heeft een duidelijk contour.

Tegenover hard licht staat zacht, diffuus licht. Het licht is hierbij als het ware meer verspreid, heeft minder één duidelijke richting dan bij zonlicht, en dit geeft het de zachtere uitstraling. Er kunnen wel schaduwen ontstaan, maar deze zijn een stuk subtieler dan schaduwen bij zonlicht en een duidelijke contour ontbreekt. Op een bewolkte dag is er vaak sprake van zacht licht; het harde licht van de zon wordt door de wolken diffuus gemaakt.

Wat is het verschil tussen pop-up flitser en reportage flitser?

Vrijwel elke spiegelreflexcamera heeft een zogenaamde pop-up flitser; een flitser die aan de bovenkant van de camera omhoog ‘popt’. Een reportageflitser is een externe flitser die je juist bovenop je camera kan schuiven. Deze geeft je meer mogelijkheden qua flitsen dan een pop-up-flitser, omdat de flitskop kan kantelen. In plaats van alleen recht naar voren zoals bij een pop-up flitser, kan de reportagef litser nu ook bijvoorbeeld meer omhoog of opzij flitsen. Een reportageflitser heeft daarnaast vaak een hogere flitsintensiteit dan een pop-up flitser.

Het verschil tussen een pop-up en een reportageflitser

Wat is direct flitsen precies?

Wanneer je flitst met de pop-up flitser van de camera of met de reportageflitser gericht op het onderwerp, dan komt het licht rechtstreeks op het onderwerp voor de lens. Er wordt dan direct geflitst. Dit flitslicht is meestal ook erg hard en vanwege deze frontale belichting kunnen er achter het onderwerp schaduwen met duidelijke contouren (harde schaduwen) ontstaan, bijvoorbeeld op een muur. De vorm van het onderwerp is duidelijk te herkennen in de vorm van de schaduw.

Een duidelijke schaduw kan ook ontstaan op bijvoorbeeld het onderwerp zelf, afhankelijk van de vorm. Iemand die net met zijn of haar gezicht iets opzij gedraaid is van de camera, kan een schaduw van zijn of haar neus krijgen op een van de wangen.

Met de pop-up flitser van je camera kun je de intensiteit van het licht aanpassen, maar zelfs met een mindere intensiteit is het licht nog steeds erg hard. Smaken verschillen natuurlijk, maar meestal vind ik deze harde flits niet mooi.

Het verschil tussen de directe flits van een pop-up flitser en een reportageflitser

Wat is indirect flitsen?

De flitskop van een reportageflitser kun je kantelen; van recht naar voren tot omhoog, en van links naar rechts. Door deze kantelen kan de reportageflitser dus nu ook bijvoorbeeld meer omhoog of opzij flitsen.

Vanwege deze kanteling is een reportageflitser geschikt om indirect te flitsen. Bij indirect flitsen wordt de flitser niet rechtstreeks op het onderwerp gericht, maar wordt de flitser gedraaid naar een (bij voorkeur wit) reflecterend vlak. Het reflecterende vlak waar de flitser op gericht wordt kan een muur zijn, maar ook een plafond, een reflectiescherm of desnoods een stuk piepschuim of een glas.

Het flitslicht dat op het reflecterende vlak komt, wordt nu teruggekaatst. Het licht heeft hierdoor niet langer een duidelijk richting, maar gaat allerlei kanten op. Hierdoor wordt het zachter en is er geen schaduw met duidelijke contouren achter het onderwerp te zien. (Uitzondering hierop is als je op met een spiegel flitst, dan kaatst het recht op het gefotografeerde voorwerp af en zorgt het weer voor harde schaduwen).

Een belangrijk verschil tussen direct en indirect flitsen is dus dat er vaak een verschil in hardheid van het licht op het onderwerp is. Direct flitsen geeft harder licht dan indirect flitsen, en dit heeft weer effect op de schaduwen op en achter het voorwerp.

Het verschil tussen direct en indirect flitsen

Verschil in flitsintensiteit bij direct en indirect flitsen

Hoe verder het reflecterende vlak zich bevindt van de flitser tot het onderwerp, hoe hoger de intensiteit van de flitser moet zijn. Nadat het flitslicht het reflecterende vlak heeft geraakt, wordt het diffuus gemaakt; het licht gaat alle kanten op. Door de afstand die het licht moet afleggen van het reflecterende vlak naar het onderwerp, zal een deel van het reflecteerde licht het onderwerp niet bereiken. Er is dus als het ware licht ‘kwijt’. Om dit verlies te compenseren, moet de flitser dus een hogere intensiteit hebben. Bij direct flitsen is de afstand tot het onderwerp vanzelfsprekend ook van belang, maar is deze intensiteit vanwege de richting van het licht vaak lager dan bij indirect flitsen.

De benodigde flitsintensiteit is hoger bij indirect flitsen

Verschil in kleur bij direct en indirect flitsen

Nog een verschil tussen direct flitsen en indirect flitsen is de kleur van het licht. Het flitslicht heeft vanzelfsprekend een bepaalde kleur en de witbalans van de camera moet daarop afgestemd zijn.

Bij indirect flitsen kan de kleur van het flitslicht echter veranderen door de kleur van het reflecterende vlak. Is het een wit, reflecterend vlak, zoals een witte muur, dan verandert er (vrijwel) niets aan de kleur. Wordt er echter geflits via bijvoorbeeld een rode muur, dan zal het licht met een rode gloed terugkaatsen!

Bij indirect flitsen kan er een kleurzweem ontstaan

Vond je dit leerzaam en wil je meer over flitslicht weten? Like en deel dit artikel dan! Bij voldoende interesse zal ik een vervolg op dit artikel schrijven waarin ik vertel hoe je hard flitslicht op andere manier kunt veranderen in zacht flitslicht!

Volg jij mij al op Instagram?

Bewaar dit artikel op Pinterest:

Lees hier lekker verder:

 

, ,

18 reacties op Het verschil tussen direct en indirect flitsen

  1. Loyens 12 november 2017 at 19:44 #

    Beste Laura,
    Het is de eerste keer dat ik een reactie geef maar ik heb al veel van je artikelen gelezen, telkens weer even duidelijk, en voor mij mag er zeker een vervolg komen op het verschil tussen direct en indirect flitsen.Puur als hobby doe ik fotografie,maar ben wel les aan het volgen zodat ik tenminste weet hoe ik mijn toestel volledig onder de knie krijg,en samen met al de gouden tips van jou gaat dit zeker lukken.
    ?Dank je wel.

  2. Theo Temmerman 11 maart 2017 at 22:17 #

    Net zoals altijd ,eenvoudig goed verstaanbaar uitgelegd.Tof van jou om daar zo veel tijd in te steken om ons wat bij te brengen .

    grtjes. Theo

  3. Jolanda van Esch 11 maart 2017 at 19:15 #

    Weer wat geleerd van jou! Ik wil het vervolg graag van je zien.

  4. Sjaak 22 december 2015 at 13:28 #

    Hoi Laura,

    Bedankt voor je steeds weer boeiende lessen. Ook deze over flitsen.
    Op welke stand zet jij je fotocamera om de beste foto’s te maken?
    En hoe speelt een flitser hier dan op in?

    Sjaak

    • Laura 22 december 2015 at 14:03 #

      Het hangt af van je camera en het type flitser. Maar voor de volledige controle fotografeer je meestal het beste in de M-stand!

  5. Arthur Bender 8 januari 2015 at 16:26 #

    Hallo,

    Geregeld zie ik dat reportage fotografen de flitskop naar achter hebben gericht.
    Wat is het te bereiken resultaat hiervan.

    • Laura 7 november 2015 at 15:48 #

      Waarschijnlijk ook indirect flitsen, maar dit zal enkel werken als er ook daadwerkelijk iets achter hen is wat het licht zal reflecteren. Anders is heeft het totaal geen zin om naar achteren te flitsen ;)

  6. Betting Kroese 2 maart 2014 at 10:24 #

    Aha Erlebnis!

  7. Henk van Rijn 1 maart 2014 at 11:48 #

    laura ik heb nog een oude staaf flitser van sunpack het leuke is nu dat ik op digitaal met deze flitser verder kom dan op analoog bijvoorbeeld een kerk zeg maar 30 meter hoog is het berijk met de digitale minder dan die oude analoog ik kan daar mee een heel dak verlichten leuk moet je probeeren je zal zien dat het heel mooi word .gr henk van rijn uit utrecht ,,ps ik heb een cannon 1100d met een tamron 300 mm

    • Laura 30 september 2015 at 10:54 #

      Hoi Henk, het lijkt mij persoonlijk sterk dat je met de flitser nu ook daadwerkelijk harder kunt flitsen. De intensiteit van de flitser is met de jaren immers niet toegenomen. Het is wel goed mogelijk dat je het effect nu beter ziet, bijvoorbeeld omdat je op een hogere ISO fotografeert. Met analoog had je een vaste ASA per rolletje, nu kun je je ISO per foto veranderen. Hierdoor is denk het effect nu beter zichtbaar, maar niet zoals je zegt dat je ‘verder’ komt omdat de maximale flitsintensiteit gelijk is gebleven.

  8. Eva Scheltjens 19 februari 2014 at 18:01 #

    Fantastisch. Net een SB 600 gekocht en dan verschijnt dit artikel. Hier ga ik zeker mee aan de slag. Laura, ik blijf het fantastisch vinden hoe glashelder jij alles kan uitleggen en het beeldmateriaal, met de stand van de flitser in de linker onderhoek geeft echt een meerwaarde!! Dank!!

  9. Téjo 19 februari 2014 at 11:36 #

    Zeer leerzaam, dank hiervoor. Ik heb wel een vraag, ik ben een beginner met fotografie en ben nog niet in het bezit van een externe flitser. Wie heeft er tips waar ik op moet letten bij de aanschaf van een externe flitser.

    BVD, Téjo.

    • Laura 7 november 2015 at 15:47 #

      Vraag eens advies bij een camera winkel. Ik denk dat zij je hierin goed kunnen adviseren.

  10. Christian Maas 17 februari 2014 at 21:51 #

    Ik heb een diffuser op mijn pop-up flitser. Ik krijg daar ook redelijk goede foto’s mee, zeker als ik binnen ben en of weinig licht heb en geen direct licht wil hebben. Kun je daar eens jou licht op laten schijnen?

  11. Harm Homan 17 februari 2014 at 18:12 #

    Helder !!

  12. Jacqueline 15 februari 2014 at 19:01 #

    Weer wat geleerd ,dank je wel!!

  13. Charles 14 februari 2014 at 16:50 #

    Naar aanleiding van het artikel over het gebruik van flits.
    Dat verklaart dus/waarschijnlijk de verkleuring, blond haar heeft een teint gekregen dat door een witte muur en een bruine kast flitslicht terug gekaatst kreeg.
    De les voor mij is dus, let op de invloed van het belichte materiaal.

    Charles

  14. Roland 14 februari 2014 at 13:41 #

    Terug een zeer interessante en duidelijke uitleg waarvoor mijn dank.
    Grt.Roland

Geef een reactie