Jarenlang vasthouden aan dat ene foto-idee: rijp op de sluis – zwart-witfotograaf André Ruiter

Laura: 00:32
Welkom. Tegenover mij zit André Ruiter. André, jij bent een zwart-witfotograaf. Jouw camera kan niet eens kleur vastleggen. En voor mij is dat een heel gekke gedachte. Je maakt prachtige fotoseries, je hebt een voorkeur voor historische landschappen. En jouw fotoseries die gaan over de Hollandse waterlinie, over forten, over prehistorische monumenten. Zeg ik het goed zo. Het heeft een ingewikkelde naam. Daar gaan we het vandaag vast over hebben allemaal. Maar ik ben echt vereerd dat je hier vandaag bent in deze podcast. En we gaan een foto van jou bespreken, maar eerst wij hebben elkaar ontmoet via Twitter.

André: 01:16
Ja, dat klopt. Dat is heel lang geleden, toen inderdaad Twitter nog leuk was. Toen Twitter nog leuk was, inderdaad. Zeker. En we hebben elkaar, denk ik, voor het eerst echt ontmoet in jouw office in Eindhoven.

Laura: 01:28
Was het bij mij. Ik twijfelde of het bij mij in mijn kantoor in Eindhoven was, of dat het bij jou in jouw woonplaats was.

André: 01:35
Volgens mij was het eerst bij jou, jouw kantoortje. En ja, daarna hebben elkaar verschillende madigen gezien. We hebben nog een keertje gefotografeerd in het Speulderbos samen. Dus ja, super!

Laura: 01:48
Op een mistige ochtend kunnen mensen jou tegenkomen in het Sprielder- en Speulder bos. Jij woont in Putten je werkt in de ICT. Maar fotograferen is een hobby. Klinkt eigenlijk te klein voor wat het is. Het is veel meer dan een hobby. Het is eigenlijk wat al jouw vrije tijd in beslag neemt. Vul kunt het in?

André: 02:08
Ik ben altijd wel met fotografie bezig. Als ik niet bezig ben met het fotograferen zelf. Dan wel met mijn workflow, met afdrukken. Ik maak mijn eigen print in zwart-wit. Ik verzamel antieke fotografie. Dus ja, fotografie dat is echt meer dan hobby’s een passie.

Laura: 02:26
Ja, en we hebben elkaar dus via Twitter leren kennen. Ik leerde jou kennen als de man die altijd zwart-wit foto’s maakte in de mist. Ik noemde jou Black White Boy, of jij noemde mij Color Girl. Ik weet niet meer welke van de twee eerder kwam, maar zo hadden we een referentie naar elkaar. En ik weet ook nog wel dat de eerste keer dat wij elkaar ontmoeten, kreeg ik van jou een foto die je niet zo lang daarvoor had gemaakt. Weet je nog over welke foto ik het heb?

André: 02:55
Ik denk het wel.

Laura: 02:56
Het was een boom die geknakt was, het was een hele mooie driehoek in de mist. En die foto heb ik nog steeds.

André: 03:03
Heel goed, die foto die komt uit het project over de Grebbelinie. Ja, leuk dat je hem nog hebt.

Laura: 03:11
Ja, tof. Dit is denk ik ook wel leuk om voor de kijkers en de luisteraars te weten, maar jij bent eigenlijk degene die de naam Vink Academy bedacht heeft.

André: 03:22
Ja, ook nog.

Laura: 03:24
En ik denk dat het ging dat als wij elkaar in november 2011 ongeveer nee, niet in 2011. Nee, Vink Academy is in 2012 gestart. Dus ik gok dat wij elkaar in het najaar van 2011 voor het eerst ontmoet hebben. En toen vertelde ik over de plannen die ik had, maar het had nog geen naam. En toen heb jij Vink Academy geopperd. En het was niet dat ik dacht, dat is de naam, maar niet lang daarna was het wel: dat wordt de naam. Dus dank je wel ervoor.

André: 03:59
Er is iets heel moois uitgekomen, iets waar je trots op mag zijn. Dat ik daar in ieder geval een heel klein gedeelte aan heb mogen meedenken.

Laura: 04:07
Ja, mooi, dankjewel.

Laura: 04:12
Ik heb de burstmodus voor je. En de burstmodus betekent snelle vragen, snelle antwoorden, geen goed of fout. Dus antwoord het eerste wat in je opkomt, zodat de mensen jou een beetje kunnen leren kennen.

André: 04:24
Ik ga proberen.

Laura: 04:25
Wat is jouw favoriete seizoen om te fotograferen?

André: 04:28
Herfst.

Laura: 04:30
Dat antwoord had ik verwacht. Als je moet kiezen, dit is een dilemma, nooit meer op de Veluwe fotograferen of nooit meer een fort fotograferen. Wat kies je dan?

André: 04:42
Dan denk ik toch nooit meer op de Veluwe fotograferen. Want ik heb daar al heel veel foto’s gemaakt. Ik ben geboren en getogen. Dus ik ben eigenlijk daar zo vaak aan veel gefotografeerd. En voor mij heeft de Veluwe ook meer dan fotografie. Dus het is ook gewoon de plek om tot rust te komen om te wandelen. Dus als ik daar nooit meer zou mogen fotograferen, dan bieden de Veluwe nog genoeg voor mij.

Laura: 05:08
Oké, heel mooi. Als je vanaf nu nog maar met één Prime lens zou mogen fotograferen. Dus er zit nog maar één Prime lens in jouw camaratas. Welke kies je dan?

André: 05:19
Oeh, dan denk ik dat ik zou kiezen voor 35 mm.

Laura: 05:23
Oké, nog een dilemma. O wat heb je het liefst? Fotograferen met een dik pak sneeuw, echt een flink pak sneeuw, wat uitzonderlijk is voor Nederland. Of dat het een beetje heeft gevoeren dat je overal ijskristallen ziet.

André: 05:38
Zeker dat laatste: omdat dat hele dikke sneeuw geeft ook een beetje een sprookjesachtig beeld. En dat is niet echt waar ik naar op zoek ben in mijn fotografie. Ik ben toch wat meer. Ik hou ook wel een beetje van somberheid in mijn foto vankelijkheid. En dat komt, denk ik, wat meer naar voren met een heel dun laagje sneeuw of wat ijskristalletjes dan dat hele mooie sprookjesachtige. Het is mooi om te wandelen en soms ook wel om te fotograferen, maar het heeft niet mijn voorkeur.

Laura: 06:09
Duidelijk. Welke bestemming staat nog op je bucketlist om te fotograferen?

André: 06:17
Er zijn er een aantal. Ik zou heel graag nog een keertje naar de Dolomieten willen. Daar is tijdens de Eerste Wereldoorlog gevochten in de bergen. Dat is een heel bijzonder verhaal. Da zou ik graag nog wel willen fotograferen. De overblijfselen die er zijn. Daar een beetje aan gerelateerd, ook in de Franse Alpen, daar is ook een hele grote verdedigingslinie gemaakt, dus ook echt in de rotse uitgehakt. Dat staat echt wel als nummer één op mijn lijst. En misschien dat ik dat volgend jaar ga doen.

Laura: 06:47
Als je mag kiezen, zou je liever een fotoexpositie hebben of een fotoboek uitbrengen?

André: 06:54
Ik denk een fotoboek maken.

Laura: 06:57
En wat vind je vervelender als je gaat fotograferen? Er is een hoorde toeristen op de locatie waar je bent, of je wordt helemaal lek geprikt door de muggen?

André: 07:07
Dat eerste. Die muggen kan ik wel weer staan. Maar wat ik heerlijk vind met fotografie is gewoon op een plek waar het rustig is. Geen mensen waar je rustig kan rondstruen en in je foto’s kan maken. Met mensen om je heen, dan wordt dat vaak die rust is dan weg. En die muggen, die overleef ik wel.

Laura: 07:31
En dan, wat vind je vervelender tijdens het fotograferen? Een hoorde toeristen of je bent er op het moment dat de zon vol schijnt.

André: 07:42
Het is allebei verschrikkelijk. Dan denk ik dat ik toch die toeristen maar moet. Ik heb echt een voorkeur voor zacht licht. Het harde licht van de zon dat past niet bij mijn werk. Dus als ik dan die toeristen heb, maar ik heb wel het goede licht, dan moet ik maar even me daar overheen zetten.

Laura: 08:02
Ja, oké. Dit had ik verwacht ook. Daarom stond dit dilemma erbij. En een laatste vraag. Vuit gevoel, waar of niet waar? Analoge foto’s uit de vorige eeuwen zijn waardevoller dan foto’s die we nu in 2026 maken.

André: 08:22
Dat vind ik wel een hele lastige. Want dat raakt heel veel verschillende dingen. Ik denk sowieso het aanbod van digitaal veel groter is. En dat betekent dus dat er ook heel veel werk tussen zit, wat gewoon weinig relevantie heeft. Aan de andere kant, er is natuurlijk ook heel veel analoog werk gemaakt, wat niet heel erg verheffend is. Maar over het algemeen denk ik wel dat door digitaal? Het ambacht is misschien een beetje verloren gegaan. En daardoor de kwaliteit misschien ook wel. Maar ik realiseer me ook dat ik me op glad ijs en zeker niet moet generaliseren. Maar ik denk wel dat de waarde van fotografie minder wordt.

Laura: 09:11
Ja, snap ik heel

Laura: 09:12
goed. Zullen we naar de foto gaan? Eigenlijk heb ik de foto uitgekozen. Want deze foto heb ik een keer van jou gezien. En toen heb je mij het verhaal over deze foto verteld. En dat ben ik nooit vergeten. Kun jij vertellen over waarom heb je deze foto gemaakt? Want het is onderdeel van iets groters. Vertel.

André: 09:34
De foto is in een sluis, vlak bij Voort Ever dingen. Hij komt uit mijn allereerste fotoproject over de Hollandse waterlinie. Dit is voor mij ook een beetje het verhaal van hoe ik werk en hoe ideeën ontstaan en hoe ik daar dan ook aan vast blijven houden. Want

André: 09:55
ik had al heel vroeg in het project, het project ben ik gestart in 2009. En ik was toen in de winter bij Dalen een sluis aan het fotograferen en daar lag heel mooi rijp op de sluis. Dat werkte heel mooi, want de sluis zelf is zwart. Maar doordat er rijp op ligt, worden de verschillende details heel mooi geaccentueerd. En dat vond ik fantastisch. Het vore ook heel hard werkte gewoon heel goed. De foto van die betreffende sluis was er wel tevreden mee, maar ook weer niet heel tevreden mee. Ik vond de scherptediepte eigenlijk iets te kort. Maar dat idee van rijp op een sluis, werkt heel goed voor mij. Ik bleef vasthouden aan dat idee. Het probleem is alleen in Nederland. Onze winters niet zo streng meer. Als het vriest, betekent niet dat er automatisch rijp is. Dat heeft ook gewoon te maken met de vochtigheid van de lucht. Jarenlang ben ik elke winter wel naar sluizen gegaan om te kijken: ligt er een laagje rijp op. Dat was heel vaak teleurstellend. Of de rijp was heel erg dun. Ik heb ook een keer meegemaakt dat de rijp eigenlijk smolt voor mijn ogen. Ik was gewoon te laat. Maar het idee bleef wel gewoon bekleiven.

André: 11:19
Deze foto heb ik gemaakt in 2016, waar gewoon alles op zijn plek viel. Dus ik was op tijd, er was mist, waardoor de sluis ook mooi vrij komt te liggen. De sluis ligt aan de rivier de lek, maar die zie je niet, want de achtergrond lost helemaal op in de mist. En de rijp laat dus ook gewoon heel mooi de verschillende details zien van de sluis. Ik ben heel blij met de foto hoe ik hem gemaakt heb. De sluis is symmetrisch, dus ik wilde ook die symmetrie echt goed terug laten komen. Ja, en dat die rijp zo oplicht zoals ik dus ook gehoopt had. Dat is dan niet alleen dat de foto gewoon heel veel waarde voor jou krijgt. Maar ook het is ook gewoon het eind van een idee wat je hebt. Ik wil zo’n sluis vastleggen met die rijp erop en dus ook vasthouden aan het idee. Dus heel vaak teleurstellingen, maar op het laatst heb je hem dan wel. En dat geeft gewoon ontzettend veel voldoening.

Laura: 12:23
Snap ik. Hoe vaak ben je terug of hoe vaak ben je hier geweest voordat je deze foto kan maken, weet je dat?

André: 12:32
Bij even dingen, de sluis ligt vlak bij het fort. Dus ik heb ook het fort heel vaak gefotografeerd. Dus ik denk dat ik daar wel een keer of zes, zeven keer geweest ben. Dus niet iedere keer voor de rijp, maar wel in die omgeving is gewoon sowieso heel erg mooi, ook om te wandelen. Het ligt dus aan de rivier. En even verderop Asperen, daar liggen ook heel veel sluizen en ook een fort. Dus dat gebied tussen Fort Everingen en Fort Asperen, dat is gewoon een heel mooi gebied om te fotograferen. En ik denk dat ik daar zeven keer ben ik daar wel geweest.

Laura: 13:07
Maakt het nog uit voor de rijp op deze foto? Want het is dus een symmetrisch beeld. We hebben een driehoek, we hebben golvende lijnen. Het lost helemaal inderdaad mooi op de achtergrond op. Maar maakt die rijp nog uit omdat deze foto zwart-wit is. Dus als de foto niet zwart-wit was geweest, had het dan evenveel toegevoegd aan deze foto, denk je?

André: 13:32
Minder denk ik. Want ik denk dat de kracht van zwart-wit is. Je hebt geen kleurcontrast, je hebt alleen helderheidscontrasten. Dus die rijp komt er wel beter uit, denk ik, op een zwart-wit foto dan op een kleurfoto. Ik moet ook wel eerlijk zeggen, deze foto als ik hem in kleur gemaakt zou hebben? De sluis zelf is zwart. De stenen onder zijn bruin. Het landschap de mist is grijs. Dus het is bijna ook wel een zwart-wit foto. Maar ik denk toch dat zwart-wit versterkt het contrast.

Laura: 14:07
Jij fotografeert uitsluitend zwart-wit. Hoe is dat zo gekomen dat jij alleen maar zwart-wit ging maken?

André: 14:15
Dat is een langzaam proces wel geweest. Ik vond zwart-wit altijd wel mooi. Ik vond het ook wel mooi om naar fotografie van de grote fotografen te kijken, Ansel Adams bijvoorbeeld. En ik maakte ook wel foto’s, maar die begonnen dan vaak als zwart-witho of als kleurenfoto. En die zette ik dan om in zwart-wit en dan keek of dat beter was. Maar gaandeweg begon dat zwart-wit wel meer te fascineren voor mij. Ik begon meer foto’s om te zetten naar zwart-wit. Wat ook wel meespeelde, omdat ik mij langzaam ging specialiseren in historische thema’s. Geschiedenis associëren wij ook vaak met zwart-wit. Het kan ook gewoon historie versterken. Maar uiteindelijk was een moment een expositie van Sally Man, een Amerikaanse fotograaf in het fotomuseum in Den Haag. Ik bezocht die expositie en ik zag dus die zwart-wit print op de muur hangen. En dat was voor mij echt wel het moment dat ik dacht van dit is zo geweldig, ik ga een hele tijd zwart-wit fotograferen. Even geen kleur, en gewoon kijken hoe dat bevalt. Ook kijken van wat werkt goed, wat werkt minder goed. Ik zag dat eigenlijk een beetje als een soort van persoonlijk ontwikkelingstraject. Maar dat beviel zo goed dat ik eigenlijk nooit meer omgekeken heb en nooit meer terug. Nooit meer terug naar kleur. Dat doe ik dus nog steeds.

Laura: 15:43
Mooi.

Laura: 15:43
En jij bent deze foto, die is onderdeel van een serie, dat is de serie van de Hollandse Waterlinie. Daar moest deze foto specifiek bij. Wat zit er nog meer in die serie?

André: 15:56
Ja, sowieso wat ik heel mooi vind als je dus werkt aan een fotoproject op basis van een thema, dan gaat het niet meer alleen om de foto’s. Je wilt ook dat goed leren begrijpen. Dus ik ging me ook verdiep in de waterlinie. Hoe werkt dat nou? Wat kan ik daar vinden? En dat ook vertalen naar van oké, hoe ziet dat hoe moet dat dan in foto’s eruit gaan zien? En dan ontstaat een soort van verhaal in je hoofd. Want de waterlinie bestaat uit forten, bestaat uit sluizen, kanalen die speciaal voor de waterlinie gemaakt zijn. Maar ook allerlei betonnen, schuilplaatsen, bunkers, tankversperringen. Dus op een gegeven moment gaat heel veel locaties bezoeken. En dan ontstaat er een soort van verhaal in je hoofd. En dan ga je ook kijken van oké, die sluizen, die waren wel heel erg belangrijk. Dus die moeten dus ook een heel prominent onderdeel worden van het verhaal wat ik in gedachten heb. Ja en dan tussen even dingen en assparen liggen heel veel sluizen. Dus daar was ben ik vaak geweest en ook moet kijken van hoe ga ik dat dan aanpakken, wil ik detailfoto’s hebben? Wil ik overzichtfoto’s hebben. En als ik overzichtfoto’s maak, staan er dan geen allerlei storende elementen in. Want ik wil wel altijd een beetje tijdloze foto’s maken, geen hoogspanningskabels, geen verkeersborden. Dus zo ontstaat langzaam in je hoofd een verhaal met de locatiebezoeken die je doet. En daarna ga je eigenlijk een plan uitwerken. En deze foto is daar dus een onderdeel van het plan. En als dat dan dus ook gerealiseerd kan worden, zoals jij dat wil, ja, dan geeft dat ontzettend veel voldoening. Voor mij meer voldoening dan willekeurig foto’s maken van dingen die mooi zijn of die aanspreken. Fotoprojecten, dat is wel mijn way of working geworden.

Laura: 17:49
Ik denk dat het voor heel veel mensen inspirerend is om te zien dat je dus met zo’n plan op pad gaat, dat dat zich ontstaat. Dat het misschien op de ene plek ontstaat, maar uiteindelijk op een andere plek gerealiseerd wordt. Zo zeg ik het goed, toch? En dat je daar dus net zo lang mee doorgaat tot het is gelukt om de foto te maken die je wilt maken. Ik snap absoluut dat dat heel veel voldoening geeft.

André: 18:13
Ja, en het is ook een stukje commitment. Als je dus een idee in je hoofd hebt, dan wil je ook eigenlijk geen concessies doen. Je zegt van nee, ik denk dat dit gewoon heel goed gaat werken. Dus ik heb ook wel foto’s van deze sluis gemaakt eerder zonder die rij. Gewoon om even te kijken van hoe zou dat uit kunnen pakken. Maar wel altijd met het idee van ja, dit is hem niet. Want ik heb een groter plan. En dat heeft mij wel echt op het goede spoor gezet. War. Dus voordat ik werkte aan fotoprojecten, was ik ook een beetje op zoek van ja, wat wil ik nou met mijn fotografie. In 2008 zat ik een beetje op een soort van scheidsvlak. Ik maakte goede foto’s qua compositie, qua techniek zag het goed uit. Ook wel sprekende foto’s. Maar ik miste toch iets. Ik was toe aan iets nieuws. En uiteindelijk fotoprojecten hebben mij op het goede spoor gezet. En dat doe ik dus nog steeds. En ik maak nog steeds af en toe wel eens gewoon foto’s op de veluen. die nu misschien heel mooi zijn of sprekend zijn, maar niet echt onderdeel van een project, maar dat is wel de uitzondering geworden.

Laura: 19:25
Voordat

Laura: 19:25
we over die fotoprojecten gaan hebben, wil ik nog alleen even de metagegevens hebben van deze foto. Je hebt een foto gemaakt op 5 maart 2016. Dat betekent ook dat de winter bijna ten einde was. Dus als het niet was gelukt, dan was je nog in december of november teruggegaan tot het was gelukt.

André: 19:47
Zeker.

Laura: 19:47
Heb je de metagegevens uit je hoofd of moet ik ze even voorlezen?

André: 19:52
50 mm F8. Nou, de sluitertijd weet ik niet. Een 40ste van de seconde. Ik fotografeer uitsluitend vanaf statief. Dus eigenlijk de sluitertijd maakt mij nooit zoveel uit en ik werk altijd met het laagst mogelijke ISO. 50 mm was voor mij voldoende om hem zo te kaderen zoals ik zou willen hebben. Als ik zou kies voor een grotere grote hoek, ja, dan zou ik te veel omgeving erbij pakken. Maar ik wilde echt de nadruk leggen op de sluis zelf. Dus 50 mm werkt goed. En F8 had ik nodig om de sluis goed scherp te krijgen. En wat erachter ligt, door de mist was dat toch niet zichtbaar. Dus daar hoefde ik verder niet naar te kijken.

Laura: 20:35
Ik vind het een prachtig beeld en ik vind het een mooi verhaal en ik hoop dat het een hoop mensen inspireert.

Laura: 20:41
Dan gaan we door naar het werken aan series. Want dit was een serie, onderdeel van een serie. Je zei al, dat trekt jou heel erg aan. Dat past bij jou. Het is jouw way of working geworden. Hoe weet je dat een serie klaar is?

André: 20:58
Dat is een goede vraag. Maar eigenlijk, daar heb ik ook best wel lang over gedaan. Mijn eerste project was ik daar nog helemaal niet uit. Nu wel, het is klaar als het in mijn hoofd klaar is. Als ik geen nieuwe dingen meer verwacht te ontdekken. Als ik geen wensen meer heb, dan is het klaar. En dat is ook het voordeel natuurlijk, als je vrij werk maakt, dan heb je ook die luxe. Zou je een opdracht werken, dan heb je ongetwijfeld te maken met een deadline. Maar voor mij is het echt ook het project over de waterlinie. Ik had een lijst, ik had ideeën, ik had locaties die ik wilde bezoeken en op een gegeven moment had ik het. Ik zat op een middag op de bank en een beetje te bekijken wat had ik allemaal, en toen had ik ook wel zoiets van. Ja, het is goed, ik heb het. Ik ben ook nooit meer terug geweest naar de waterlinie.

Laura: 21:54
Het is afgesloten in je hoofd de foto’s. Daarmee heb je het afgesloten. En dan heb je Heb je dus ook niet meer de behoefte om toch nog iets toe te voegen, blijkbaar.

André: 22:03
Nee, als het echt gewoon klaar is, dan is het gewoon klaar. En dat ik er ook nooit meer terug ben geweest, is misschien ook wel, dan zat ik een tijdje terug nog over te denken. Om ik het misschien wil herinneren zoals het was toen ik daar in die jaren heb gefotografeerd. En misschien wel dat als ik daar nu weer naar even dingen zou gaan, misschien is er wat met dat sluitje gebeurd. Misschien is het helemaal overwoekend. Misschien is er met fort wat gebeurd. Weet ik niet hoor, maar het heeft me heel veel voldoening gegeven. Ik ben heel tevreden over het resultaat. En op een of andere manier wil ik dat ook zo houden.

Laura: 22:40
Ja, snap ik. Nu zei je, ik heb hier best een tijd over gedaan. Ik weet dat er daarna andere series zijn. Hoe lang doe je over een serie? Want jij zegt net, ja, weet je, ik doe het omdat ik het zelf wil, ik doe het omdat ik vrij werk maak. Maar jij moet dus ook heel veel geduld hebben. Dat is eigenlijk wat ik wil zeggen. Je moet heel veel geduld hebben om te werken naar een eindresultaat wat misschien niet eens in een week gerealiseerd kan worden. Er kan echt maanden, jaren overheen gaan.

André: 23:12
Ja, wat ik al zei. Kijk, als je vrij werk maakt, dan heb je ook wel die luxe. Dus je moet wel inderdaad geduld hebben. Als je toch zoiets hebt van ja, ik wil wel aan een project werken, maar over een half jaar wil ik wel weer anders gaan doen. Ja, dan werkt dat denk ik niet voor mij. Ik kan jaren aan een project werken. Het langste project waar ik aan heb gewerkt, dat was meer dan tien jaar, over de slagvelden uit de Eerste Wereldoorlog. En eigenlijk een beetje met hetzelfde idee. Als je niet fotografeert, ga je op zoek naar dingen, je gaat boeken lezen, je gaat kaarten bestuderen en dan vind je nieuwe dingen. En als daar iets tussen zit waarvan je zegt, ja, maar daar wil ik echt heen. Dat wil ik gewoon zien, dat wil ik voelen, dan betekent dat het project gewoon niet klaar is en dat je nog een keertje naar de Voguezen gaat of naar Noord-Frankrijk om op zoek te gaan naar dat ontbrekende stukje, die misschien in jouw portfolio heel belangrijk gaat worden. Geduld, maar ook wel het commitment wat je dan aan het project hebt, wat ik in het begin ook al zei, het gaat niet meer alleen om de foto’s zelf. Je gaat op zoek naar die locaties, je gaat er ook over lezen, waardoor je ook een binding krijgt met het project en met die locaties. Het wordt groter dan alleen maar de fotografie zelf. En dan is dan zie je het ook niet meer als een opgave. Dan zie je het gewoon als een beleving. En die mag gewoon heel erg lang duren.

Laura: 24:42
Ja, dan hou je het eigenlijk ook langer vast.

André: 24:44
Dan hou het langer vast. Maar ook op een gegeven moment komt daar ook wel een eind aan. Ik ben in Verdun ben ik heel vaak geweest, ook wel steeds nieuwe dingen gevonden. Maar op een gegeven moment komt er een moment van. Het is goed. Ik heb alles gefotografeerd zoals ik dat graag wilde. Heel veel in de mist, wat natuurlijk heel goed werkt bij de somberheid van een slagveld. Ik zou nog heel vaak terug kunnen gaan, omdat het ook gewoon geweldig wandel is in die omgeving. Maar dat dat project is op een gegeven moment ook wel klaar. Op een gegeven moment is het gewoon goed?

Laura: 25:19
Ik denk ook dat het bij jou als persoon moet passen dat je je dus heel erg verdiept in de geschiedenis. Want ik hoor jij nou net dingen zeggen als dan ga je erover lezen, dan ga je kaarten opzoeken. Dat maakt het ook groter. Heb je altijd een interesse gehad in de geschiedenis en heb je dit zo bewust gecombineerd of is dat uit zichzelf samengekomen? Een interesse in de geschiedenis, bijvoorbeeld met de fotografie?

André: 25:46
Ja, ik heb van kleins af aan eigenlijk altijd wel interesse gehad in geschiedenis van huisarts meegekregen. Mijn vader leest ontzettend veel over geschiedenis, heeft dat dus eigenlijk een beetje doorgegeven. Ik merkte ook op de middelbare school dat geschiedenis dat ik dat eigenlijk wel het leukste vak vond, ook nog wel overwogen om het te gaan studeren. Nou, dat heb ik uiteindelijk niet gedaan. Maar geschiedenis is er eigenlijk altijd geweest. Ook in 2000 reizen gemaakt naar Egypte. De Egyptische geschiedenis vind ik sowieso heel erg interessant en als je dan die monumenten ziet, maar duurde nog wel lang eigenlijk voordat ik echt die link begon te maken tussen geschiedenis en fotografie. In Egypte maakte ik foto’s uiteraard, maar ik zag dat meer als reisfotografie. En niet zozeer als zijnde van nee, geschiedenis is zelf het onderwerp. Dat begon eigenlijk pas in 2008, 2009. Toen kwamen die twee echt bij elkaar. Dit is wat ik wil, dit is wat ik met mijn fotografie kan vertellen. Dus de link tussen geschiedenis en mijn foto’s.

Laura: 26:53
Heel mooi. Wat zijn projecten of series waar je nu nog aan werkt?

André: 27:01
Het project waar ik nu nog aan werk, dat is het project over prehistorische monumenten. Voor de Nederlanders is dat vooral de hunebedden in Drenthe. Maar die monumenten hebben allerlei verschijningsvormen. En vind je in heel Europa, dus ook in Duitsland vind je heel veel hunebedden. In Brittannië, Frankrijk is geweldig, daar heb je kilometers lang staande stenen. Groot-Brittannië steencirkels, stone entje is heel bekend, maar er is veel meer. Daar werk ik nu aan. Vind ik ook heel erg leuk, omdat ik de afgelopen tien jaar heel veel met militaire historie heb gedaan, slagvelden. Dus dit is dan ook even heel iets anders. Dus dat was ook echt wel een welkome vernieuwing. Dat project is eigenlijk ook alweer een flink aantal jaren onderweg, maar ik heb nog heel veel locaties die ik wil gaan bezoeken.

Laura: 27:51
Leuk, daar ga ik daar wil ik later zeker meer van weten.

Laura: 27:54
Voor nu heb ik nog even een aantal afsluitende vragen. Het gezegde is: niet geschoten is altijd mis. En dan ben ik benieuwd, is er een foto die jij niet hebt gemaakt of niet kon maken, en waarvan je nu nog steeds misschien wel baalt van dat ik dat toen niet heb gedaan of dat dat toen niet lukte, is er zo’n situatie die?

André: 28:17
Nee, eigenlijk niet. Omdat het ook niet hoe ik werk, ik werk langzaam eigenlijk. Ik schiet ook niet heel veel als ik op een week in Frankrijk ben geweest, dan kom ik niet met duizend foto’s terug. Dus ik probeer heel nauw gezet, zeg maar mijn foto’s voor te bereiden en te maken. En ik maak de foto als ik denk dat het werkt, als het iets toevoegt. Maar dat betekent ook dat ik heel veel foto’s niet maak. En ongetwijfeld dat daar foto’s tussen zitten, die misschien achteraf heel erg de moeite waard geweest. Ik heb een goed gevoel met hoe ik werk, dus ik kom liever met te weinig terug dan met te veel. Sowieso ben ik ook wel iemand die graag vooruitkijkt en niet terugkijkt. Je moet niet blijven hangen in had ik maar dit gedaan. Nee, ik ben heel tevreden met hoe ik werk. En als ik daardoor foto’s heb gemist, dan kan ik daarmee leven.

Laura: 29:17
Goed, en dan ja, en anders moet je gewoon nog een keer terug. En dat past ook helemaal in jouw werkwijze, want je doet er toch jaren over. Dus dan hoeft het ook misschien niet eens meteen.

André: 29:27
Ook dat, als ik het idee heb, dat heb ik wel eens gehad, dat een locatie mij heel erg aansprak. En dat ik blij was met de foto’s. Maar dat ik wel dacht: van ja, ik wil daar nog wel een keertje terug. Want ik denk dat ik daar misschien wel meer uit kan halen. Of gewoon om het gewoon een mooie locatie is om daar

André: 29:47
te zien.

Laura: 29:48
Of andere omstandigheden misschien. Andere omstandigheden. Jij houdt van diffuus licht en de mist. Maar ook jij hebt niet de magische krachten om, of heb je dat wel, om te zorgen dat het mistig is.

André: 29:58
Dat zou heel mooi zijn als ik als ik dat nog eens voor elkaar kreeg dan. Aan de andere kant, het is ook wel weer, denk ik. Mist is voor mij echt wel magisch. Dat past ook heel goed bij het werk wat ik maak. Maar mist is ook best wel zeldzaam. En als het elke dag mistig zou zijn, dan zou denk ik die magie er ook wel af gaan. Dus het is ook wel. Ik heb wel eens tegen een collegafotograaf gezegd van landschapsfotografie is vooral kunnen omgaan met teleurstellingen. Want het is toch, meestal is het net niet wat je hoopt dat het is. Ja, en dan kom je misschien toch met teleurstelling thuis. Maar als het dan die keren wel helemaal uitpakt zoals je graag wil, dan geeft het alleen maar extra voldoening. Misschien is het wel gewoon goed zo.

Laura: 30:44
Ja, dit vind ik een hele mooie landschapsfotografie is omgaan met teleurstellingen. Zeker. Nou vind ik een hele mooie om mee af te sluiten. Dankjewel, André. Dankjewel voor deze foto. We gaan ook nog een andere aflevering opnemen over een heel andere foto. Ga ik nog niet zoveel over zeggen, maar die is ook weer onderdeel van een serie. Dus die kunnen mensen later in het jaar horen. Waar kunnen mensen jouw foto’s bekijken?

André: 31:11
Ik heb een website historiclandscapes.net. Daar publiceer ik eigenlijk al mijn projecten op. In ieder geval een selectie, niet alles. En daar staat ook een blog op. Daar staan al wat foto’s in die ik in het verleden heb gemaakt, mijn reisfoto’s en de individuele foto’s die ik daar nog wel eens op de velen maak. Dus ja, probeer al mijn werk wel op mijn website neer te zetten.

Laura: 31:36
historiclandscapes.net. Wil je deze foto van André nog een keer bekijken? Ga dan naar vinkmooi.nl/6. Ik zorg ervoor dat daar de link naar jouw website staat. De foto staat er. Dan kunnen mensen misschien ook een kaart zien waar de foto is gemaakt. En ja, dat was het dan. Dit was Vink Mooi. Tot de volgende keer. Doeg doeg.