Martijn Smeets – Vliegtuigwrak met volle maan in IJsland

Laura: 00:02
Achter elke mooie foto schuilt een verhaal, ook als je dat niet meteen ziet. In deze podcast neem ik je daarom mee achter de camera en hoor je hoe die ene foto tot stand is gekomen. Dus wat gebeurde er voordat er op het knopje werd gedrukt? Welke keuzes maakt het verschil? En hoeveel geluk was er nodig voor deze mooie foto? Eerlijke verhalen en avonturen uit de praktijk, waarbij we verder kijken dan het kader. Mijn naam is Laura Vink en dit is Vink Mooi. Tegenover mij zit Martijn Smeets, dierbare vriend die in Helsinki woont. En ik zou graag willen zeggen dat jij speciaal voor de podcast helemaal hier naartoe bent gekomen, maar dat is niet waar. Jij moet soms in Nederland zijn voor je werk.
Martijn: 00:46
Ik heb er mijn planning wel op afgestemd.
Laura: 00:48
Goed zo. Jij jouw hart gaat sneller kloppen van alle landen die noordelijker liggen dan Nederland, dus Finland, Zweden, Noorwegen, IJsland, Groenland. En als jullie op vakantie gaan, jij en je verloofde liezen. dan gaan jullie of met de camper weg, of jullie hebben laatst een fietstocht gedaan langs allerlei verschillende eilandjes in Finland, jullie maken ook meerdaagse kanotochten. Je hebt langs de kust van Groenland gezeild. Je bent meerdere keren in IJsland geweest. En in de winter gaan jullie trotseren jullie de meest barre omstandigheden en dan staan jullie dagenlang op een slee bij een huskytocht. Tijdens al die reizen gaat de camera mee. En daar komen de meest prachtige landschaps- en natuurfoto’s uit. En vandaag gaan we een foto bespreken van een vakantie die we samen hebben gedaan. In 2017 gingen wij samen op vakantie naar IJsland samen met Rabin en Lieske. Rabin hoort bij mij, Lieske hoort bij jou. Wij kenden elkaar al. Rabin en Leske hadden elkaar op dat moment nog maar één keer ontmoet. Ik had Lieske nog maar één keer ontmoet. Wij hadden elkaar vaker ontmoet, maar eigenlijk waren wij nog niet echt hele hechte vrienden. We waren meer kennis die elkaar tegen waren gekomen vanwege de fotografie. We hadden een paar keer gefotografeerd. En toch dachten we, kom, we gaan twee weken naar IJsland met elkaar.
Martijn: 02:24
Of all places.
Laura: 02:25
Ja, hoe kwam dat zo?
Martijn: 02:28
Ja, nou sowieso is het denk ik wel gek gelopen, want we hebben elkaar ontmoet op een fotografie meetup ooit. En vlak daarvoor kwamen we erachter dat ik jouw vriend eigenlijk een beetje kende, ik kende vooral zijn zus van het wedstrijd, dat we eigenlijk alle. Alle vier en vijf als we dus van Rabin meetellen gedaan hebben. Dus daar zat sowieso al meteen iets grappigs. En ja, ik denk dat dat wel een beetje een ijsbreken aan het begin geweest is. En ik herinner me dat ik in 2014 of 2015 nog een keer bij jullie langs ben geweest, omdat ik heel graag tips wilde hebben voor Nieuw-Zeeland.
Laura: 03:10
Ja, dat moet dan 2015 geweest zijn, want wij zijn in 2015 weg geweest. Maar daarvoor ben je nog een keer in Eindhoven langs geweest.
Martijn: 03:18
Heb je samen klog gefotografeerd. Ja, en ik was al wel twee keer naar IJsland geweest en gegeven het soort fotografie dat we deden dingen die we interessant vonden, waar we het over wilden hebben. Ik herinner me dat we ergens een keer een gesprek hadden, dat jij ook zei: van ik zou daar nog graag naartoe willen. En ergens is op een gegeven moment iemand. Ik denk gewoon in de WhatsApp groep, waarvan ik ook niet weet hoe die ooit ontstaan is.
Laura: 03:44
Nee, volgens mij waren wij aan het WhatsApp met elkaar. En jullie zaten in de auto. En toen hebben we eigenlijk tijdens dat WhatsApp-gesprek bedacht van oké, dan gaan we met z’n vieren naar IJsland.
Martijn: 03:55
Dit heeft zich inderdaad in een autoit, dit heeft zich in een autorit ontrafeld.
Laura: 04:01
En met het idee, dan huren we gewoon met z’n vieren een grote auto. En dan is dat gunstiger. En jij fotografeert, ik fotografeer. Ja, Menelese niet, maar die vinden dat vast ook leuk.
Martijn: 04:14
Precies, die hoop of verwachting hadden wij. Is uiteindelijk wel goed gekomen geloof ik?
Laura: 04:19
Is zeker goed gekomen? Het was echt een fantastische vakantie. We hebben allebei heel veel foto’s gemaakt. En daar is ook de vriendschap ontstaan. En jij bent de enige persoon ter wereld die mij Lolo noemt.
Martijn: 04:36
Heerlijk, ik mag Lolo zeggen. Ik weet niet of het mag, maar ik doe het gewoon.
Laura: 04:40
Ik weet ook niet meer hoe het is ontstaan.
Martijn: 04:43
Maar dat doet ook niet toe. Voor mij is het gewoon lolo.
Laura: 04:49
Omdat jij. Je hebt heel veel meegedacht over deze podcast. Deze podcast is lang in de maak geweest, en we hebben allemaal ideeën gehad. En ik weet dat jij, denk ik een half jaar geleden hier was, en toen hebben we nog helemaal nagedacht over hoe de studio zou moeten worden, het ziet er fantastisch uit.
Martijn: 05:06
Dus het is mooi om het zo te zien.
Laura: 05:07
Ik weet ook dat dit niet de enige aflevering is die wij gaan opnemen, want we hadden al moeite om te bedenken welke foto van jou gaan we bespreken. En omdat ik weet dat je heel vaak terug gaat komen, is er dus ook speciaal een jingle voor jou. Dit is onze jingle. Smees en lolo.
Martijn: 05:27
Kijk, kost er nog moeite worden gespaard.
Laura: 05:31
Smeets en Lolo, onze eigen jingle, omdat weer een live call die ik kan afvinken.
Martijn: 05:38
Heerlijk.
Laura: 05:40
Vink mooi.
Martijn: 05:42
Ja, ik ook.
Laura: 05:48
We gaan naar de beurmodus. En de beurmodus zijn snelle vragen, snelle antwoorden, gewoon antwoorden wat in je opkomt, zodat de mensen jou een beetje kunnen leren kennen. De eerste is makkelijke, wat is jouw favoriete seizoen om te fotograferen?
Martijn: 06:05
Dat noem je makkelijker.
Laura: 06:10
Deze is dan makkelijk. Nikon, kennen of Sony, een dilemma. Je mag een jaar lang niet in Finland fotograferen, maar wel buiten Finland, of je mag een jaar alleen in Finland fotograferen en niet in de landen erbuiten.
Martijn: 06:28
Dan het laatste. Dan fotografeer ik een jaar alleen maar in Finland. Geen probleem.
Laura: 06:33
Oké, logisch. Voor wie het gemist heeft, je woont nu in Helsinki.
Martijn: 06:38
Moeten we dat nog toelichten?
Laura: 06:40
Dat mag, waarom woon je in Helsinki?
Martijn: 06:42
Nou, mijn vriendin verloofde, is dezelfde persoon. Liske, die werkt voor Buitense Zaken en is als diplomaat geplaatst op dit moment in Helsinki. Dus ja, we hebben het genot om een aantal jaar in ons onder te kunnen rondelen in de Finse cultuur.
Laura: 06:58
Wat is nog een bucketlistbestemming waar je echt nog een keer wil fotograferen?
Martijn: 07:01
Mag ik het twee noemen? Canada en Antarctica.
Laura: 07:04
Ja, snap ik. Jouw lievelingslens om mee te fotograferen, grote hoek.
Martijn: 07:14
Ik zou zeggen. Daar ga ik wel voor de kennen aan 10 tot 20. Hoe groter, hoe beter.
Laura: 07:24
Nog een dilemma: je mag nooit meer fietsen of nooit meer fotograferen.
Martijn: 07:32
Die is daar.
Laura: 07:34
Maartijn die maakt soms fiets tochtjes van 200 kilometer, of langer.
Martijn: 07:39
Of langer, aanzienlijk langer. Ik denk voor mijn gemoedsrust en voor mijn algemeen welbegeven, is het denk ik bijna noodzakelijk doek fiets.
Laura: 07:52
Het is onmogelijk dilemma.
Martijn: 07:54
Ik ga je niet uitkomen.
Laura: 07:56
Waar of niet waar? Als jij zegt dat je nog even een foto gaat maken, dan is dat eigenlijk een code woord voor dit kan nog wel duren. Wat zou je het liefst doen? Een foto-expositie houden of een fotoboek uitbrengen.
Martijn: 08:13
Een fotoboek uitbrengen.
Laura: 08:14
En maak de zin af, zonder fotografie zou ik….
Martijn: 08:24
Mijn creatieve ei niet goed kwijt kunnen.
Laura: 08:24
Oké, dat waren ze. Veel mee, toch?
Martijn: 08:28
Ja, veel mee. Daar ben ik er goed van afgekomen.
Laura: 08:30
Zeker, zeker.
Laura: 08:32
De foto die we gaan bespreken vandaag, die heb jij in 2017 in IJsland gemaakt. Dat is de vakantie dat wij samen naar IJsland gingen. En op de foto zien we een vliegtuigwrak. Met op de voorgrond nog wat lavagrond. Ik weet niet of ik dat goed omschrijf zo. De neus is van het vliegtuig af. En op de achtergrond zien we dat de lucht mooie pastelkleurtjes heeft. En we zien een maan. En die maan gaat onder. Dat zie je eigenlijk niet aan de foto, dat weet ik. Maar we zien nog een maan op de achtergrond. Kun je iets vertellen over waar deze foto is gemaakt en waar ligt dit vliegtuig?
Martijn: 09:15
Ja, waar kijken we naar. Het gemaakt is in IJsland, specifiek Sólheimasandur. Het is een zwart lava strand. Dus dat is inderdaad lava gesteend in het zuiden van IJsland. En daar is uit mijn hoofd, ik kan er een dag na zitten. 21 november 1973 is daar een DC3 van de US Navy gestort, heeft een noodlanding moeten maken door het uitvallen van motoren volgens mij. Alleen zitten hebben het overleefd. Dus, in die zin, is het geen naar verhaal. Maar het heeft al die tijd gelegen, omdat het is neergestort op een plek, waar het eigenlijk niet te berg viel. Dus het heeft in 1973, ruim wat is het 50 jaar inmiddels ligt het daar en ligt het uit te verkwijnen. En is het een geliefd object geworden van mensen die de vier kilometer haike er naartoe, vanaf de parkeerplaats of vanaf vanaf de Randweg eigenlijk waard vinden om het ding te zien en te fotograferen.
Laura: 10:22
Nu weet ik niet meer, toen wij hier waren, was dit de eerste keer dat jij hier was? Want je was al eerder in IJsland geweest, maar ben je toen ook hier geweest, of niet?
Martijn: 10:31
Ja, ik ben voordat wij met z’n allen naar IJsland gingen, ben ik twee keer eerder naar IJsland geweest en de tweede keer ook hier geweest. Maar in niet heel bijzondere omstandigheden. Ik heb wat foto’s gemaakt en ik vond het leuk. Want ik dacht wel van als ik de gelegenheid heb om je terug te komen met mooiere omstandigheden. Ik heb het iets van het uitzoeken en er lopen wat minder toeristen in de weg. Dan wil ik hier zeker terugkomen.
Laura: 10:59
Want het is een heel bekende plek, in de hier nu naartoe gaat, dan zijn er heel veel toeristen.
Martijn: 11:04
Er is ook een videoclip opgenomen, sterker nog, toen ik er in 2010 was, was het eigenlijk nog helemaal niet zo druk. Ik was toen midden op de dag samen met mijn vader. En ik geloof dat er drie of vier stellen rondliepen, wat op zich wel meeviel dat na het midden op de dag. Maar in 2015, twee jaar voordat wij naar IJsland gingen, heeft Justin Bieber een videoclip opgenomen. Dus dat heeft het toen vooral heel groot gemaakt. En nadien is het natuurlijk helemaal los gegaan in het Instagram tijdperk. Het is een geliefd object geworden. Wat ook nog wel interessant is, is als je een keer tijd over hebt en door de foto’s wil gaan bladeren op bijvoorbeeld Google Maps, waar je best wel een eind terug kan bladeren in foto’s die mensen op die plek gemaakt hebben, dan kan je ook heel mooi zien hoe dit toestel, zeker de laatste 20 jaar. De stukken worden eraf gerut. Ik denk dat als wij nu terug zouden gaan, dat we het eigenlijk bijna niet meer zouden herkennen, zoveel is verdwenen.
Laura: 12:03
Jammer eigenlijk. Het kon daar dus eerst 30, 40 jaar liggen zonder dat iets gebeurde.
Martijn: 12:09
Nou, ook dan, er is ook daar zitten nog grote verschillen tussen wat heeft een tijd lang zelfs nog wel op poten gestaan, meen ik me het herinneren. Op het landingsgestel. Dat was ook nog wel zichtbaar. Meer van de vleugels, meer van de voorzijde, achterzijde. Maar inmiddels is er wel heel veel weg. En ik denk dat wij een beetje de swetspot periode hadden, waar het aankomt op het gedaante van het neergestort vliegtuig. Dat het nog het midden hield van het vak dat het is, en dat er nog wel duidelijk echt een vliegtuig in te herkennen is. Dat is inmiddels wel minder.
Laura: 12:41
Nu is het dus een heel bekende hotspot, maar hier staan er geen toeristen in beeld. Deze foto is ook niet gewoon overdag gemaakt. Deze foto was om vier uur s’nachts precies. Nu is het misschien even handig om even een paar stappen terug te doen. Waarom waren wij überhaupt nog wakker om vier uur en ik wilde zeggen, wij hebben deze foto gemaakt, maar ik heb hier amper foto’s gemaakt. Dit was echt jouw ding. Maar hoezo waren wij om vier uur nog op?
Martijn: 13:12
Ja, dat is wel grappig. We hadden een plan bedacht voor de vakantie, al, ruim voor de vakantie. En we wilden ontsnappen aan die massa, aan die meuten, aan al die toeristen, die we zelf natuurlijk ook waren in essentie. Tijdens onze reis naar IJsland. En we wilden tegelijkertijd optimaal genieten van de midzomerperiode. Het was echt midzomer. Ik weet niet of we ook echt midzomer.
Laura: 13:38
Dit was 9 juni, dit was onze ene laatste dag. Dus we waren er eind mei daar aangekomen, maar eind juni, dit was 9 juli. Oh, sorry, ja, je heb gelijk juli.
Martijn: 13:47
Ja, en we zijn volgens mij net na midzomer zijn we die kant op gevlogen. Maar dat betekent dat je daar dus wel de midzomerperiode hebt. Het wordt dus niet donker. Het mooiste licht, waar jij ook heel erg van houdt, de mooie pasteltinten in de lucht, die heb je net al aangehaald. Die heb je alleen maar rond middernacht. En dan is er maar één manier om dat te fotograferen. En dat is door dan wakker te zijn. Maar om dan wakker te zijn moet je uiteindelijk wel je hele ritme verschuiven. Dus dat hebben we eigenlijk vanaf dag één volgens mij al gedaan.
Laura: 14:14
We zijn nog één keer op een plek geweest waar er heel veel toeristen waren. En ik moest even erin komen. Maar vanaf dat moment gingen we gewoon tot heel vroeg door. Dus we hadden de zonsondergang. We hadden dan daarna de zonsopkomst. En daarna reden we pas naar een camping. Om te slapen. En dan was het s’nachts kwam op een camping aan en dan stonden daar allemaal teentjes. Dan gingen wij tukken. En dan tegen de tijd dat we wakker werden, elf uur, twaalf uur, I don’t know. Dan was die camping alweer helemaal leeg. Iedereen was weer vertrokken.
Martijn: 14:45
Ze moesten nog langs de supermarkt. En dat werkte. Ja, dat werkt de truc uiteindelijk om heel veel plekken helemaal voor onszelf te hebben. Maakte het ook wel heel onhandig, denk ik, in het ritme van het reizen. En een musea en dergelijke bezoeken, wordt allemaal wat lastig als je dat wil doen, maar voor de natuur die we je natuurlijk wilden treffen, was het perfect.
Laura: 15:08
En je reisgezelschap moet ermee oké zijn. Want ik ben ook daarna nog een keer naar IJsland geweest met mijn ouders gear zat het er niet in. Nee, en mijn broertje en zijn man. En daar heb ik het ook niet eens voor gesteld. Want dan heb je ook een ander doel met de reis. Maar ons doel was heel duidelijk foto’s maken. En ja, Rabin en Lieske gingen daar gelukkig in mee.
Martijn: 15:28
Ja, wij kunnen ons gelukkig prijs met partners die dit op de een of andere reden accepteren.
Laura: 15:35
En als je uiteindelijk ook heel je ritme omgooit, dan voelt het ook niet per se als dat je tot heel laat op blijft, of heel vroeg. Want het ging vrij snel.
Martijn: 15:48
Wat er verder nog bij kwam kijken, is dat we. Ik was natuurlijk al twee keer in IJsland geweest. Dus ik had wel een beetje een idee van wat we konden doen. Dus in eerste instantie ben ik ook volgens mij aan de slag gegaan met wat min of meer het rejsschema zou kunnen of moeten worden.
Laura: 16:00
Nou, niet min of meer, jij hebt gewoon het hele rijsschema gemaakt. En ik zei, oh, nou super vet, ja, doen we.
Martijn: 16:07
En
Martijn: 16:09
ja, daar kun je zo meteen al wel wat langer bij stilstaan, denk ik, wat dat ook met de planning voor deze plek gedaan heeft. Maar een van de van de activiteiten was ook nog dat ik gedurende die vakantie ook al bezig was met het maken van portretten van Lieske. Ik wilde een creatieve serie maken waarbij de portretten van Lieske pasten bij het landschap. Dus dat er een soort echt een match was een overeenkomst, een band tussen model en landschap. Dus we hadden verschillende jurken en outfits mee en opstellingen bedacht. En ja, dit vliegtuig was een van de plekken waar we wat mee wilden, als de weersomstandigheden, et cetera, want het blijft IJsland. Als die het toeliet.
Laura: 16:53
En het was niet, het was wel frisjes, denk ik. Want ik zie ook echt foto’s dat er gewoon nog met muts op zitten.
Martijn: 17:01
Ja, wat zal het geweest zijn? Ik denk graad of zes, zeven. Zoiets had ik ook.
Laura: 17:07
En Lieske die had dus in haar backpack, dus nog extra jurken, make-up. Jij had naast je cameraapparatuur ook nog flitsers bij je. We hadden allebei een drone bij ons. Dus ja, hoe we dat in de bagage hebben kunnen passen, dat weet ik niet eens meer.
Martijn: 17:24
En hoe het in die auto paste.
Laura: 17:26
Ja, in de auto was het echt Tetris. Daar was Lieske goed in. Die wist precies hoe het in de auto moest.
Martijn: 17:33
De regie over de achterdag. Ja, en voor deze plek, we kwamen hier aan het eind van de vakantie. En de reden daarachter is dat ik bij het maken van de planning ook al even gekeken had. Wat doet het licht? Wat doet in dit geval de maan in de periode dat we zijn, ik zag dat we in ieder geval een volle maan zouden treffen. En dat die in dit geval in het zuiden, onder, of min of meer in het zuiden onder zou gaan op in dit geval de nacht van 9 juli. Dus dan ga je kijken, als we dan een route maken, we kunnen hem clockwise doen of counterclockwise zet tegen de klok in. En dat bepaalt dan op welk punt je daar bent. In de reis.
Laura: 18:18
En dit scheelt dus ook niet ver van Rijkjafiek af.
Martijn: 18:22
Een aantal uur rijden.
Laura: 18:24
En wij zijn dit is dus 9 juli heel vroeg. En 10 juli zijn wij terug naar huis gevlogen. Dus het past ook, het was niet dat het ergens helemaal aan de andere kant van het ijs was.
Martijn: 18:35
Dan maakte het mogelijk om op deze plek te zijn. En dit was een van de plekken waarvan ik toen dacht, van als het lukt om met mooi helder weer daar dat wrak vast te leggen met een mooie, goede grote maan die of wel op komt of ondergaat. Ja, dat zou perfect zijn.
Laura: 18:52
En in combinatie met dus de foto’s van Niska. Want je had een pilote bril bij je en een pilote ouderwetse pet.
Martijn: 19:01
Ja, en van een shirt een beetje een stukken gereden onder zijn smeren. Goed in de smeer gezet. Ze had een leren broekje of rokje. Ik weet niet waar of het een broekje of rokje was. Maar in ieder geval een outfit die goed pastte, zeker ook in zwart-wit bij dat wrak. Dus ja, in eerste instantie. We zijn met z’n allen die kant op gewandeld, kilometer vier. Met al die spullen met die flitsers. In dit geval was het een ene groom kwadra set. Dus het is een relatief mobiele flitset, maar het zijn geen speedlights. Het zijn niet de flitsers die je op je bovenop je hotshoe van de camera plaatst, maar echt grote apparaten in die zin nog steeds, met Paraplus, reflectoren.
Laura: 19:44
Het was één flitser, toch? Of waar had je twee flitskoppen?
Martijn: 19:48
Ik denk dat ik er, ik weet dit niet zeker meer, eerlijk gezegd. Ik ben heel slecht in het bijhouden van aantekeningen, wat heb ik precies gedaan op dat moment. Het kan best zijn dat we toen met één zijn gaan, ook omwille van werkingen met vliegen, etc. Ik denk dat ik überhaupt alles maar met één flits uiteindelijk gedaan heb. Dat zou ik nog eens terug kunnen zoeken. Maar hier met één flitser naartoe. Volle camera rugtas, die drones die meegegaan waren. We kunnen nog wat kwijt over de zitzakken die we mee hadden.
Laura: 20:25
Ja, we hadden sowieso: we hebben de drone was toen best wel nieuw. We hadden allebei een DJI Mavic. We hebben toen heel veel gedroned. We hadden ook nog wel ambities om daar meer mee te doen. Het was allemaal heel erg nieuw. Dus toen hebben we ook een Instagram account aangemaakt met z’n viertjes. Die bestaat nog steeds. Gaan we het zeggen?
Martijn: 20:48
Ja, hij staat nog steeds. Ja, laten we het gewoon zeggen.
Laura: 20:53
Oké, de Dronables. Dat vonden we echt gewoon een vet goede naam. De Dronables.
Martijn: 20:59
In 2017, moeten we even bijzeggen.
Laura: 21:01
Als je dat opzoekt, dan zul je daar een aantal foto’s zien. Of een foto die ik maakte of een filmpje. Eigenlijk was alleen Lieske niet die aan het dronen was. Maar meestal als wij aan de drone waren, dus of ik was aan het fotograferen en dan had Raab in de drone, totdat het heel vet werd en dan wilde ik hem soort van hem overnemen. Want dan dacht ik, maar ik wil dit shok maken. En jij was dan aan het fotograven en met de drone. En we hebben ook filmpjes gemaakt dat onze auto door het water reed. En dan reden we hem echt wel drie keer op en neer, zodat we dat goed met twee drones vanuit verschillende hoeken konden vastleggen. Dat was heel leuk. Nu dronen we niet meer zoveel. Inmiddels is er ook heel veel veranderd met regelgeving, en dat snappen we allemaal. Maar we hebben dus op dat moment ook nog droneshots gemaakt. Maar bij het vliegtuig heeft Rabin alleen wat droneshots gemaakt. Want ik weet nog wel dat ik. Ik ben ook die kant opgelopen en ik heb een filmpje behind the scenes gemaakt dat jij Lies gefotografeert bij het vliegtuigvrak. En dat Rabin soort van zijn hoofd heel de tijd door een ruitje doet. Dus ik ben er ook gewoon geweest. Maar ik heb gekeken, ik heb maar een paar foto’s gemaakt van het vliegtuig.
Martijn: 22:19
Ja, jij was daar echt snel klaar.
Laura: 22:21
Ja, het was gewoon niet mijn ding. Ik zie wel, ja, het is mooi in dat landschap. Dus die hele zwarte vlakte met dat vliegtuigvrak. Ik denk dat ik de drone shots van boven eigenlijk nog wel het mooist vond. Maar ik was daar vrij snel klaar. Jij ging helemaal los met de foto’s die je dus van Leske maakte. Daarna we waren daar denk ik rond 12. 12 uur s’nachts. Toen heb jij denk ik zeker twee uur aan het fotograferen geweest met Liske. Vanaf nu wordt het verhaal een beetje vaag, want we kunnen dit niet meer helemaal reconstrueren, maar ik ben op een gegeven moment teruggegaan naar de auto samen met Liske. Want wij waren er klaar mee, maar jij was er nog lang niet klaar mee. En jij hebt toen ook nog foto’s gemaakt met Rabin, dus die kreeg de pilote pet op. En jij had uiteindelijk ook een planning, natuurlijk, om de foto te maken met de maan.
Martijn: 23:22
Ja, ik had al bedacht dat ik dat ik het in ieder geval moest uitzetten tot 20 over vier geloof ik dat de maan omging. Dus ik wist ergens rond die tijd, ergens rond vier uur zit voor mij dat moment dat ik die foto kan maken die ik in mijn hoofd heb. Rabin die wilde wel blijven hangen. Dus het maakte vanzelf dat we een uur de tijd te doden hadden, er nog wat portretten aan vastplakte, een beetje aan het aanklooien waren te plekken tot dit moment eigenlijk.
Laura: 23:54
Oké, en vertel dan verder over deze foto. Want je hebt deze foto gemaakt, weet je, de instellingen. Jij heeft ze doorgegeven, ik kan ze ook opnoemen.
Martijn: 24:04
Noem ze maar even op.
Laura: 24:06
Meta, meta, meta, meta gegevens. Het is een 35 mm lens, diafragma F2, ISO 400, een tweehonderdste van een seconde. Het was op 9 juli 2017, dus om precies vier uur s’nachts. En
Laura: 24:24
daarbij heb ik geschreven Flash Elichrome Quadra system. En heb je ook geflitst bij deze foto?
Martijn: 24:32
Ja, en dat was ook wel nodig, want dit is echt een zwart lavast strand. De maan gaat hieronder, maar het was tegelijkertijd best wat licht in de hemel al. Maar het strand zelf was eigenlijk te zwart. Dus ik had op de een of andere manier, zeker op de voorgrond had ik nog wat licht nodig. En ik wilde ook vooral dat dat metaal van dat toestel nog wel iets meer tot leven kwam dan je anders zou hebben. Ik herinner me dat ik in eerste instantie dacht dat ik het misschien wel af kon zonder flits. Dus ik heb een aantal foto’s gemaakt zonder flits, maar ik zag vrij snel van het leeft net niet genoeg. Ik heb te veel contrast. Ik moet dan in de nabewerking te veel naar elkaar toe gaan trekken. En ik krijg dan heel veel ruis vooral op de voorgrond in dat zwarte zand. En dat wilde ik ook niet. En ik had die flitser bij mij.
Laura: 25:23
Hij stond er nog.
Martijn: 25:24
Hij stond er nog. En het was eigenlijk helemaal niet het plan dat die flitser hiervoor te gebruiken. Dus op dat moment dacht ik, ja, laat ik gewoon eens proberen of dat met die flitser. Het zijn krachtige jongens. Of het lukt om net dat beetje lichterin te krijgen als ik op een flinke afstand zet. Dus ik heb die flitser nog een meter of vijf achter me gezet.
Laura: 25:42
Dat is echt ver nog.
Martijn: 25:44
Ja, dat is een eind. Maar dat was ook wel nodig omdat ik niet wilde dat hij dan weer de voorgrond weer te vu zou uitflitsen ten opzichte van het vliegtuigvak. Dus ja, het moest in zekere zin evenveel licht vangen. De enige oplossing is dan door die flitser verder naar achter te plaatsen. En uiteindelijk, het is marginaal. Ik denk dat hij het met één of twee stops extra oplicht in de donkere delen.
Laura: 26:09
Maar dat zorgt er wel voor dat we de mooie gekleurde lucht heel goed zien.
Martijn: 26:14
Ja, en dat ik dus ook kon belichten op de intensiteit van de maan. Want de uitdaging die je met foto’s als deze vaak hebt, als je naar de maan toe fotografeert, dat die maan vaak gewoon overbelicht is. Want ja, daar staat natuurlijk een ander lichaamstel met het volle pomp op te schijnen. Dus die is wel lekker uitgelicht. En op deze manier kon ik het kon ik het goed in balans trekken. Precies goed genoeg om het vervolgens in de nabewerking nog een beetje naartoe te werken. Dus het is uiteraard wel ook weer in Lightroom bewerkt door de contrasten goed te krijgen, etcetera.
Laura: 26:49
Nu
Laura: 26:49
heb je ook nog een foto laten zien waarbij je dat stukje op de voorgrond niet hebt. Dus op de voorgrond is het een beetje, ja, het is onscherp. Je ziet die lava rotsen, dat zwarte gesteente met wat grijsinten erin, maar je hebt hem ook zonder. Wat is voor jou de keuze geweest om juist deze foto uit te kiezen waarbij je die voorgrond wel ziet.
Martijn: 27:10
Nou, de foto die ik hier, het was een foto die ik hiervoor genomen had, waarbij je eigenlijk dat stukje voorgrond nog een klein beetje van de onderzijde van het vliegtuig maskeert. Dat stukje voorgrond is daar niet. En dat zorgt ervoor dat het beeld eigenlijk best wel in mijn beleving wat plat wordt. Dus het is gewoon een onderwerp en vervolgens is er een achtergrond en dat is het. En het feit dat er nu nog wat voorgrond is die dat een beetje maskeert, geeft nog net wat meer. Misschien een beetje een voyeuristisch gevoel. Het voelt wat meer alsof je daar zelf staat en opeens net over een heuvel loopt en ja, dat wrak te zien heb gekregen, dus het brengt je net iets meer op de plek op de plek zelf, denk ik, in de beleving. Het is iets waar ik altijd een beetje naar zoek, of ik op die manier voorgrond erbij kan krijgen. En iets anders dat ik. Ik vind dat dat zeker met grotehoek goed werkt. En dit is 35 mm.
Laura: 28:09
Wat is een grote hoek en wat niet goed is?
Martijn: 28:11
Maar zeker met een onderwerp als dit zou ik het nog wel als grotehoek willen bestempelen. Wat ik dan altijd heel goed vind werken, is dat door er dan wat voorgrond in aan te brengen, geeft het ook wel textuur mee aan het landschap, de ondergrond. Je voelt bij wijze van spreken hoe het moet zijn, of je ervaart bijna hoe het moet zijn om hier te lopen. Dus het haalt wat meer gevoel en emotie en herkenning van die plek naar boven dan als dat er niet is. Dus dat was de reden dat ik, toen ik dat eerste of dat shot hiervoor maakte, zonder dus die voorgrond, dat ik dacht, ik moet op zoek naar iets dat hierboven uitstekt. En dat was best lastig, want het landschap, er zit wel wat gloiing in, maar heel veel van die gloiingen was of wel weer te groot of te ver weg, et cetera.
Laura: 28:58
En je had natuurlijk te maken met de positie van hoe het vliegtuig ligt, en de positie van de maan.
Martijn: 29:04
Ik had één lijn waarin ik net op zoek moest naar een klein heuveltje waar ik mee kon werken. En ik denk dat als je het in leven lijven zou zien, dat het dat je het bijna niet ziet als een heuveltje. Want ik heb uiteindelijk de camera ook heel laag gehouden om dit te kunnen doen, ja, dat was nog best een zoektocht, maar uiteindelijk wel gelukt.
Laura: 29:26
En ook in een tijdsbestek, die maanden is aan het ondergaan, en je was ondertussen een flitser 50 meter naar achter aan het zetten, heeft Rabin je daar niet bij geholpen.
Martijn: 29:36
Nee, die was, zoals wij je ontdekt hebben, alleen maar met de droom rond aan het vliegen, op dat moment. Is ze goed recht.
Laura: 29:44
Ik was op dat moment dus hier überhaupt niet.
Martijn: 29:50
Wat waren jullie aan het doen, Laura?
Laura: 29:52
We hebben dit even moeten reconstrueren omdat we hebben een iPhone filmpje en een iPhone foto’s. En we dachten dat het kwart over zes was, maar dat is waarschijnlijk kwart over vier. Lieske en ik, wij waren op dat moment denk ik best wel moe. We waren even klaar mee en we waren aan het wachten op jou. En dat hebben we die reis wel vaker gedaan. Dus op een gegeven moment, ik denk dat wij gewoon van vermoeidheid ook een beetje melig werden. En wij zijn in de auto gaan zitten. Ik weet niet of we nog, volgens mij hebben we nog een dobbelspelletje tussen ons in gedaan. We waren aan het wachten, we hebben op een gegeven moment maar de chips erbij gehaald. We hebben Pringles gegeten. De chocoladekoekjes kwamen erbij. Ik weet ook niet eens meer of we echt al hadden gegeten. Dus avondeten was vaak bij ons zo rond elf uur s’avonds. Maar dat bestond vaak uit crackers of iets in de auto. En de middagmaaltijd, waar je normaal dat was onze warme maaltijd. Dus we hadden inmiddels alweer honger. En toen hebben wij ons eigen feestje maar gebouwd in de auto.
Martijn: 30:59
Ja, dat ging verder, dan alleen maar een crackers en zo.
Laura: 31:02
Dus op een gegeven moment kwam een 43 erbij uit plastic bekertjes. En er is beeldmateriaal van.
Martijn: 31:12
Ja, voor wie dat wil zien. Ik wil wel de suggestie doen dat aan het eind nog even erin gemonteerd is.
Laura: 31:19
Ik was het helemaal vergeten, dus ik had wel de foto’s op mijn iPhone dat van Selfie maakte. We zaten ook met zonnebril erin. We waren gewoon hartstikke melig. En we hadden dus wel iets op. Er is een filmpje die jij waarschijnlijk om kwart voor vijf ochtends hebt gemaakt. Dat we met de muziek hard aan het chillen waren in de auto. Ik heb even met Lieske overlegd en ik mag het filmpje laten zien. En dat is dan helemaal aan het einde van deze podcast. Kan iemand bepalen om toch nog even de video weergave aan te zetten.
Martijn: 31:50
Dus blijf daarvoor hangen.
Laura: 31:51
Ja, het niet vertoonde beeldmateriaal.
Martijn: 31:54
Het is de moeite waard.
Laura: 31:56
Jij was dus uiteindelijk, we waren daar om middernacht ongeveer. Dus jij bent een tijd aan het fotograferen gefeest, Lieske gefotografeerd, ruim gefotografeerd, vliegtuigen en de maan gefotografeerd. En toen was je uiteindelijk terug. Is er nog iets wat je wil toevoegen over deze foto? Iets wat we niet besproken hebben.
Martijn: 32:15
Wat ik heel belangrijk vond bij het maken van deze foto, en dat geldt voor mij eigenlijk in veel van de foto’s die ik maak, ik wilde niet dat het een soort composietbeeld uiteindelijk wordt. Je kan iets als dit. Kun je uitleggen wat een compositeeld een samengesteld beeld van meerdere foto’s. Dus dat ik foto’s heb gemaakt van die ondergaande maan, een foto van het vliegtuigvak, en dat ik dan met wat handig foto’s op werken in elkaar.
Laura: 32:38
En dat is wat anders dan een HDR-foto.
Martijn: 32:40
Ja, bij een HDR-foto hou je dezelfde positie en gebruik je de techniek die je gebruikt, gewoon meerdere belichtingen met verschillende sluiterijden om op die manier een grotere bereik te krijgen. Dus meer ruimte te hebben tussen zwart en wit. Heb ik ook niet voor gekozen in dit geval, maar dat vind ik dat vind ik überhaupt een techniek die je voor handen hebt en foto’s, sensoren van camera’s worden überhaupt steeds beter. Dus dat dynamisch bereik neemt sowieso toe. En of je dat dan doet met een heel goede sensor of dat je dat zelf met die techniek doet, doe ik ook wel is wat minder mijn stijl. Maar ik vind vooral composietwerk, daar probeer ik echt van van weg te te.
Laura: 33:23
Dus dat je echt beelden die je niet op dezelfde plek maakte, dat je daar echt een soort photoshop knutselwerkje van maakt. En dan zegt kijk eens hoe mooi deze maan ondergaat. Terwijl die maan was daar op dat moment anders niet. En hier was dat wel. Dat vond jij belangrijk.
Martijn: 33:39
En ja, en was dit moment niet het moment geweest zoals het zich nu voordeed. Dus niet met die prachtige kleuren van de aankomende zonne opkomst, de maan die onderging, hadden we IJslands weer gehad, grijs weer, grijzige gauw weer. Dan was dat het geweest. En dan had ik hier niet over die foto zitten vertellen waarschijnlijk. Want misschien had ik dan überhaupt helemaal geen foto meer van dat moment. Maar dat is wel iets dat bij mij altijd denk ik in mijn fotografie wel terugkomt, dat ik het wel belangrijk vind om het vast te leggen zoals het is. En ja, soms is het raak en veel vaker is het mis, omdat het weer en het net niet is, de luchten het net niet zijn, maar dat vind ik ook die er zijn. Ja, maar dat vind ik ook wel weer de schoonheid van fotografie, om dat dan toch op een of andere manier naar je hand proberen te zetten. Of een keer terug te komen of op zoek te blijven naar dat moment dat het dan wel is en dat vast te leggen. Dat maakte wel dat ik hier toen ik dit schoot, het is ook een van de laatste foto’s die ik op die plek genomen heb. Ik weet niet precies hoeveel ik het daarna nog genomen heb, want ik heb ze letterlijk niet meer. Maar ik weet wel dat toen ik hem eenmaal had, dat ik wist, dit is hem. Ik hoef niet langer nu hier nog door.
Laura: 34:58
En toen kon je de spullen inpakken, teruglopen naar de auto.
Martijn: 35:02
Om een heel ander afreel aan te treffen, blijf hangen voor die video.
Laura: 35:06
We waren hierna alleen nog niet klaar, want hierna gingen we nog naar een andere waterval. De Skoda Vos. Daar had je ook nog een foto met Liske gepland. En ik weet dat ik niet eens de auto uit geweest. Ik was gewoon zo moe, ik was helemaal moo afgedraaid. De Scoda Vos is een van de bekendste watervallen van IJsland. En ik ben de eerste keer, of ik ben er toen niet eens de auto uitgegaan, niet verder gekomen dan de parkeerplaats. Dus vorige keer dat ik in IJsland was, heb ik er wel gefotografeerd. Maar ik was gewoon zo moe. En ik denk dat het niet alleen maar dat moment was, maar ook de alle dingen die we daarvoor hadden gedaan. Het was echt een intense reis. Heb jij ook wel eens dat je gewoon op bent door het fotograferen of blijf jij maar doorgaan?
Martijn: 35:58
Ik denk dat ik wel makkelijk over mijn eigen grenzen heen ga, wat niet per se een goed iets is. Want het wordt er zelden beter van. Dus het is altijd wel dat ik dan achteraf denk, weer twee uur langer doorgegaan, heeft niks opgeleverd, ik had ook gewoon kunnen gaan slapen. Zo nu en dan levert het wel wat op. Maar op de een of andere manier is er als ik aan het fotograferen ben, is er de tijd gaat sneller, gek genoeg, maar er is altijd wel een soort extra potje energie dat dan open gaat, waardoor ik toch nog wat langer door kan dan misschien goed voor me zou zijn en mijn omgeving, moet ik er eerlijk bij zijn.
Laura: 36:37
Zullen we hem hiermee afsluiten.
Martijn: 36:38
Shout out naar Liske. Die heeft een hoop te verduren op dat
Martijn: 36:41
vlak.
Laura: 36:42
Dan nog even een andere vraag: wat is het gekste, of meest bijzondere of meest extreme, wat je ooit hebt gedaan voor je fotografie. Je weet welk antwoord ik wil horen.
Martijn: 36:55
Ja, ik weet zeker welk antwoord jij wil horen, want jij kent dit verhaal. Heel recent. Aan het begin refereer je even aan, bijpacken. We zijn gaan bijpacken deze zomer, Lieske en ik in de Archipel van Alland. Dat is de eilandenarchipel tussen Finland en Zweden. En ik had van tevoren bedacht dat ik dat ik het qua fotografie even wat anders wilde doen. Dus ik had in mijn hoofd van dan doe ik het wat meer reportagestel. En dan ga ik werken met een 35 mm vaste lens en een 85 mm vaste lens. Allebe 1.4 fragma. Dus lekker werken met scherpte, diepte, et cetera. Om de een of de redenen had ik bedacht dat Alland de perfecte plek was om dat te doen, en dat ik dan een bikepacken vast kon leggen, etc. En wij fietsen naar de ferry toe in Helsinki. Dus we zijn letterlijk drie kilometer onderweg en we staan daar in de rij. En ik denk, ik begin nu toch te twijfelen. Peter in plaats van die 85 mm toch gewoon de lens die ik eigenlijk bijna altijd gebruik. De go-to-lens, wat voor veel mensen, ook voor jou, een go-to-lens is een 70-2008 mee kunnen nemen. Dus daar begon het weer aan met te knagen. Maar ja, we stonden in de rij bij de ferrie. Ook al was het nog haalbaar. Nee, ja, we stappen gewoon op. Ik ga het er gewoon mee doen. We zien wel. Volgende dag komen we aan. Dus wij gaan maar vast een beetje fietsen op het eilandje waar we aangekomen waren. En ik zie de ene na de andere prachtige vogel en zwanen in de buurt. Het was echt een vogelhalla, en ik zat daar met mijn 35 mm en mijn 85 mm.
Laura: 38:43
En ik dacht alleen, maar ja, terwijl je niet echt een vogelfotograaf bent, maar vogels binnen een landschap. Daar kan ik dan wel op me.
Martijn: 38:52
En ik realiseerde me op dat moment ook veel meer dat dat hele idee van dat die 35 mm nog heel goed van pas kon komen. Maar die 85 in die landschappen, dat dan toch niet echt ging worden. En dat ik veel meer ging hebben in die 70-200. Maar die had je niet bij je had ik dus niet bij me. En ik zat er een beetje over af te geven. Ik was ook moe. Dus ik zat tegen Lieske al van: oh ja, verkeerde lens. Dus bij elke vogel die we tegenkwamen, hoorde Lieske achter zich gemompen. Oh, verkeerde lens, weer zo’n mooie vogel die ik niet vast kan leggen, etcetera, et cetera. Het was uiteindelijk niet eens mijn idee, maar het was een soort van Liska. Haar voorstel van ja, nou ja, we zijn nu net begonnen met de reis. Je zou in theorie nu nog terug kunnen. Dus tien minuten later denk ik, was ik aan het googlen van hoe kan ik het snelstje van Alland van Mariam. En nadat we een nacht lang op een ferry hadden gezeten om daar te komen, hoe kan ik het snel terug naar huis naar huis, naar Helsinki een lens oppakken en weer terug in Alland zijn zonder al te veel van onze planning te voldoen. En uiteindelijk was de oplossing om naar het lokale minivliegveldje van Marieham te gaan, diezelfde dag nog.
Laura: 40:06
Maar zouden geen DHL Express of zo?
Martijn: 40:08
Nee, en Wold delivery, Wolt delivery, dat soort dingen. Dat zat er ook allemaal niet in op die afstand. Dus ik moest het toch echt zelf doen. Ik heb zelfs nog even, dat was misschien nog wel idiote geweest, maar ik heb zelfs nog even gegoogeld of er een fotozaak was die een lens kon. Huren lenen, misschien zelfs verkopen aan me. Ja, dat was echt te ver gegaan. Maar je hebt een ticket geboekt? Ik heb een ticket geboekt vanaf dat lokale vliegveld, propellervliegtuigje naar Helsinki toe. Diezelfde dag. Na Helsinki gevlogen, trein terug naar het centrum. Lens opgepikt, terug weer naar de treintrein, naar Toerkoe gepakt, wat de laatste grote stad is op het vasteland van Finland voordat je naar de Archipel gaat. Da een appartementje en de volgende ochtend de ferry vanaf Toerkoe naar Marian, waar Lieske was. Dus uiteindelijk ben ik volgens mij pak ik een beetje exact. Ja, eigenlijk op het uur af, 24 uur later was ik terug in plaats van de 85, de 70-200 lens, waar ik vervolgens de resterende twee weken met wel veel plezier heb gefotografeerd.
Laura: 41:16
Heb je die 85 nog gemist?
Martijn: 41:18
Nee, eigenlijk niet. Dat was echt erg geweest. Ja, dat was heel dat was heel tragisch geweest. Een enkel moment dat ik dacht, oké, hier had ik er iets mee gekund. Maar ja, dat was wel het enige moment, en dat stond in. Dat was een schaal contrast met alle momenten dat ik de 70-200 kon gebruiken. Dus het was een goede call.
Laura: 41:40
Maar eigenlijk had je gewoon toen je in de rij van de ferry stond, want ik heb dit verhaal natuurlijk ook van de kant van Leske gehoord. Dat je toen zei, zal ik nog even snel naar huis. En dat Leske ook zoiets had van terecht ook van ja, nee, we staan in de rij bij de ferry. Maar eigenlijk was dat misschien nog wel het beste moment geweest. Want dan had je op en neer kunnen gaan, had je de ferry niet gemist.
Martijn: 42:01
En dan was dat het hele avontuur van gratis extra dag gehad wat dat betreft. Ja, het zegt meer denk ik over.
Laura: 42:10
Wat het met jouw gemoedstoestand doet.
Martijn: 42:13
En dan dus vervolgens ook met de vakantiebeleving van Lieske gedaan had als ik niet die lens opgehaald. Waardoor zij zei, ga die lens maar ophalen. Want dan hebben we tenminste een relaxed vakantie. Dus ja, dit is helaas wel de nummer één.
Laura: 42:28
Ja, als je aan mij zou vragen, Laura, is er iets waarin je de afgelopen tijd hebt gehoord? Nou, dat vind ik mooi. Dit verhaal past heel erg in die categorie. Wil je er nog iets over kwijt? Of zal ik nu de vraag stellen, wat vond jij de afgelopen periode iets waarvan je dacht. Vind ik mooi. En dat hoeft niet met fotografie te maken te hebben, maar ja mag alles zijn.
Martijn: 42:52
Ja, nu we het toch over Alland hebben gehad, tijdens onze vakantie kwamen we ook op het eiland Chukar. En daar zit een klein eilandje bij, Chelskar. Daar zijn we naartoe geweest. Er zit een heel mooi verhaal achter van een Edelman, een Zweedse edeman, die daar met al zijn geld iets onmogelijks en compleet zinloos heeft opgebouwd. En die het voor elkaar heeft gekregen om Tover Jansson. Een wereldberoemde dé wereldberoemde maker van de Moomens daar op bezoek te krijgen en een schilderij voor hem te maken. En dat schilderij, dat hangt daar in het huis dat je daar kan bezoeken. En dit was voor mij een van de zeldzame keren dat ik in één klap toch een beetje overdonderd en onder de indruk was van wat ik zag. En dat zeker met schilderij, gebeurt me dat niet heel vaak. Iedereen die iets wil weten over Tover Jansson en de eilanden rond de Alland, zoek dit verhaal op, want het is een prachtig verhaal wat hierachter zit.
Laura: 43:54
Mooi. Ik ga zorgen dat een link naar dat verhaal op vinkmoo.nl terechtkomt, zodat mensen het kunnen opzoeken. Waar kunnen mensen jouw foto’s bekijken?
Martijn: 44:03
Op Instagram met de handel Martijn Smeets, op martijnsmeets.nl en nog op mijn oude website. Ik hang een beetje tussen twee websites in. Martijnsmeetsfotografie.nl heb je vanavond niks te doen, bezoek ze alle drie.
Laura: 44:19
Ook daarvan ga ik zorgen dat de linkjes op de website komen. Dankjewel voor deze eerste aflevering, dat er nog maar heel veel mogen voeren.
Martijn: 44:26
Ja, dat hoop ik. We hebben die jingle nu. Kun je nog een keertje in starten?
Laura: 44:32
Daar komt hij. Oh, juist de knopje. Hier is hij: live al. Als je deze foto wilt terugkijken, of de locatie wilt zien waar de foto is gemaakt, of misschien nog wat andere foto’s, of de linkjes. Ga dan naar vinkmooi.nl/ 4. Als je deze aflevering op YouTube hebt bekeken, vergeet je dan niet te abonneren. En heb je deze podcast bekeken of beluisterd, volg de show dan in je podcast app, zodat nieuwe afleveringen automatisch voor je klaarstaan. Dit was naar een Smete Lolo. Dit was Vink Mommy. Tot de volgende keer.