André Ruiter over de schoonheid van verval en het ontwikkelen van een eigen stijl

Laura: 00:02
Achter elke mooie foto schuilt een verhaal, ook als je dat niet meteen ziet. In deze podcast neem ik je daarom mee achter de camera en hoor je hoe die ene foto tot stand is gekomen. Dus wat gebeurde er voordat er op het knopje werd gedrukt? Welke keuzes maakt het verschil? En hoeveel geluk was er nodig voor deze mooie foto? Eerlijke verhalen en avonturen uit de praktijk, waarbij we verder kijken dan het kader. Mijn naam is Laura Vink en dit is Vink Mooi. Tegenover

Laura: 00:33
mij zit André Ruiter. Je bent een zwart-wit fotograaf, je fotografeert historische landschappen, maakt fotoseries die gaat van het heeft altijd met iets met de geschiedenis te maken. Hollandse waterlinie, slag bij Verdun. Maar het kan ook of om prehistorische. prehistorische megalieten zijn, Zoals de hunnebedden of Stonehenge. En jij cureert de website Stereoscopy History. Kan je daar heel kort iets over vertellen? Wat is stereoscopie?

André: 01:09
Ja, stereoscopie is eigenlijk 3D. Mensen denken dat dat iets is van vrij recent, van na de Tweede Wereldoorlog. Maar het is al in de 19e eeuw is het gestart. En ik verzamel historische stereoscopen, dus apparaten waarmee je 3D-afbeeldingen kan bekijken, stereocamera’s, stereo afbeeldingen. En die verzameling heb ik ook op een website staan.

Laura: 01:35
Tof. Hoeveel van die stereoscopen heb je thuis staan?

André: 01:42
Helemaal exact weet ik niet, maar ik denk dat ik meer dan 50 stereoscopen heb, van heel klein tot en met grote kasten. Ik heb ongeveer 15 stereo camera’s en een paar duizend stereo foto’s.

Laura: 01:56
Ik hoop niet dat je zoveel digitale camera’s hebt thuis.

André: 01:59
Nee.

Laura: 02:00
Jij fotografeert alleen maar zwart-wit. Jouw camera kan ook alleen maar zwart-wit fotograferen. Ik denk dat veel mensen daarover niet van hebben gehoord.

André: 02:12
Nee, er zijn ook niet veel camera’s die alleen zwart-wit fotograferen. Ik fotografeer met een Leica M10. En dat is dus een digitale camera zonder kleursensor. En dat betekent dus dat je alleen helderheden kunt vastleggen. En voor mij is dat perfect. Voor heel veel fotografen zal dat onwenselijk zijn. Want een normale digitale camera kan je kleurenfoto’s mee maken. En die kan je ook omzetten naar zwart-wit als je wil. Met een zwart-wit camera heb je die keus niet. Dus dan moet je echt wel gecommit zijn aan zwart-wit. En in mijn geval is dat helemaal goed.

Laura: 02:48
Ja, zijn er nog dingen die je anders moet doen tijdens het fotograferen als je alleen een zwart-wit camera hebt die geen kleuren registreert. Want ik weet dat als ik een foto om wil zetten naar zwart-wit. Dan kan ik eigenlijk bepalen of ik bijvoorbeeld groen, of ik dat lichter groen wil maken. Of lichtgrijs wil maken of donkerder grijs wil maken. Dus ik heb nog heel veel variatie als ik een foto wil omzetten naar zwart-wit. Maar jij hebt die kleurinformatie niet. Hoe werkt dat dan?

André: 03:22
Ja, dan zul je dus met kleurfilters moeten gaan werken. Als je bijvoorbeeld kiest voor een geel filter. Over het algemeen zorgt een geel filter voor overal meer contrast. Het maakt de lucht, maakt het blauw wat donkerder, de wolken komen er wat beter uit. Als je een oranje filter kiest, dan wordt dat effect nog iets dramatischer. Dus dan zul je op die manier moeten werken. In de praktijk, voor mij omdat ik heel veel met zacht licht werk, is het effect van kleurfilters ook minder. Dus eigenlijk doe ik het gewoon met wat ik heb, dus de helderheden die een digitale sensor registreert.

Laura: 04:01
Het is eigenlijk wel grappig dat je kleurenfilters gebruikt voor je zwart-wit foto’s. Ik hoor al, dit heb ik nog nooit gedaan. Dus misschien als we een keer samen op pad gaan, dat je me dat maar moet demonstreren.

Laura: 04:13
We gaan het vandaag hebben over een foto die jij hebt gemaakt in de Vogezen in Frankrijk. Op de foto zien we een bunker. Ik zie dat het licht van opzij komt. Ik denk dat aan de linkerkant daglicht naar binnen valt. Ik zie een vierkant, wat een soort van raam is, denk ik. We zien een ruimte erachter. De muur is heel erg gehavend. Er zitten deuken en butsen in en het takelt af. Het is een heel mooie foto, maar ik ben vooral ook nieuwsgierig. Waarom vind jij dit een mooie foto? En wat is het verhaal achter deze foto?

André: 04:52
Het verhaal achter deze foto komt uit het project wat ik gedaan heb over de Eerste Wereldoorlog. Ik ben begonnen in Verdun, een project over de slag bij Verdun. Maar ik merkte toen dat er nog veel meer overblijfselen waren. En dus dat ook in de Franse Vogezen dat daar ook strijd is geleverd. En dat er ook nog heel veel van over is. Dus eigenlijk uit het ene project ontstond een nieuw project. Het verhaal is, het begon eigenlijk helemaal niet goed de dag. Want ik had een geplande reis, ik zou een aantal locaties in de Vogezen gaan bezoeken. En op mijn eerste dag had ik een tussenstop gepland. Er lage bunkers in een bos. Had ik op de kaart gezien. Ik had er wat impressies van gezien op internet die denk, nou, daar wil ik heen. En eigenlijk gebeurde daar iets wat ik ook was wat vaker heb in Nederland, dat op een gegeven moment de fut eruit gaat en dat je gewoon ook geen zin meer hebt, dat het gewoon niet lukt.

Laura: 05:47
Dat de energie op is.

André: 05:48
Dat er energie op is. In dit geval was het eigenlijk gewoon alles goed. Het licht was goed. Het was een beetje nevelig, een beetje somber bos. Past heel goed bij mijn fotografie. Maar ik kon de bunkers niet vinden. Ik liep een aantal keren verkeerd en het was heel erg drassig in het bos. En de bunkers die ik wel vond, dat viel een beetje tegen. Er waren houthakkers in het bos geweest. Dus er was een kaalslag. Dus dat leverde ook gewoon niet meer de foto’s op die ik graag wilde maken. Dus het werd een beetje een teleurstelling en dat is ook een beetje een leidens weg door dat modderige bos. Op een gegeven moment ging de fut eruit. Dan kreeg ik een gevoel wat ik soms ook wel eens in Nederland heb, dat ik geen zin meer in heb. En als ik dat in Nederland heb, dan pak ik ook mijn fototas in de kofferbak en ga ik naar huis. Omdat ik weet dan, van ja…

Laura: 06:40
Dat niet meer gebeuren.

André: 06:41
Dat gaat niet meer gebeuren vandaag. Alleen, nu was ik op de plek waar ik wilde zijn. Ik had een reis gepland. Dan wil je dat gevoel niet hebben.

André: 06:50
Dus dan ga je toch even kijken van ja, wat kan ik nog veranderen? Dus ik pakte de kaarten bij, ik wist waar mijn volgende hotel was. Als ik daar vroeg in de middag aan kom kakken, wat ga ik dan doen? Dus ik pakte de kaarten bij en ik zag een aantal dingen staan, waaronder een bunker, vlakbij het plaatsje Angomont. Weet je wat, het ligt op de route. Ik ga er even langs. Even kijken. Even om de tijd te doden eigenlijk. Ik had er geen verwachtingen van.

Laura: 07:21
Dus het was niet gepland in jou wat je in eerste instantie had bedacht om als locatie aan te doen.

André: 07:28
Nee, ik had hem eigenlijk aangestipt als tweede keus. Maar ik verwachtte er niet veel van. Ik had op internet ook al wat foto’s gezien. Dus dan staat ik een beetje meer van ja, ik moet even de tijd doden. Des noods even wandelen, moet wel weer even het goede gevoel terugkrijgen. Dus ik reed naar het plaatje toe, parkeerde mijn auto. En Angomont, dat is een typisch Frans plaatje. 20 huizen, een kerk, een oorlogsmonument en een flitspaal. En ik wandel het bos in. De bunker was heel makkelijk te vinden. En ik zag van toen ik erop aanliep, niet heel erg bijzonder. De bunker had twee ingangen: grote ruimte en een kleine ruimte. Ik liep een grote ruimte in. Niet iets wat toevoegde, maar toen viel eigenlijk mijn oog op de tussenmuur naar de kleine ruimte, waarin dus een venster zat. Ik liep naar buiten en ik liep de kleine ruimte in. En toen zag ik dus eigenlijk het beeld van deze foto. En ik weet nog heel goed dat eigenlijk alles veranderde in één keer. Ik had echt zoiets van ja, dit is een geweldige foto. Zoiets heb ik nog niet in het project zitten. En ik was meteen enthousiast. En het hele negatieve gevoel wat ik had, was in één keer anders. En ik ging aan de slag dus om dit op een goede manier vast te leggen.

Laura: 08:52
Dus je zag de foto al voor je, voordat je misschien je camera had gepakt. Want je zegt al, dit wordt een fantastische foto, maar je had hem nog niet gemaakt. Maar je voelde het wel al en dat veranderde heel je gemoedstoestand eigenlijk.

André: 09:06
Ja, want je ziet op de muren, de verwering, het pleister komt los van de muur. Ja, verval en vergankelijkheid, dat heeft een bepaalde schoonheid. Dat probeer ik altijd te zoeken in mijn werk. Het feit dat je naar een andere ruimte kijkt. Het sprak me meteen aan. Dus ja, dit gaat goed komen.

André: 09:29
En hoe ik het verder aangepakt heb, ik fotografeer altijd vanaf statief. Nu was de ruimte heel erg klein, dus ik had niet heel veel bewegingsruimte. Dus ik moest een objectief hebben waarin ik de kleine ruimte kon vastleggen. Dus ik dacht eerst alleen de muur met het doorkijkje naar de grote ruimte. Maar ik dacht nee, ik wil echt laten zien dat ik in een andere ruimte ben.

Laura: 09:53
Omdat je anders zou denken dat je van buiten naar binnen fotografeert. En nu zie je dat je binnen bent en dat er nog een andere ruimte achter zit.

André: 10:01
Ja, maar omdat het heel krap was, moest ik even kijken van hoe ga ik dit doen. En ik merkte dat een 25 mm lens dat dat precies voldoende was om de ruimte vast te leggen. Dus je ziet aan de linkerkant de ingang van de kleine ruimte en het kleine hoekje van het plafond. Laat echt zien dat je een andere ruimte bent. Ik heb vervolgens scherp gesteld op de muur en gekozen voor een diafragma van f/8. Want ik wilde dat de ingang van de grote ruimte met de ramen enigszins onscherp waren, zodat ik het diepte-effect zou krijgen, maar ook weer niet te onscherp dat het vlekken worden. Dus f/8, dat was eigenlijk precies de scherptediepte die ging werken. En ja, toen was het eigenlijk alleen maar een kwestie van afdrukken. Wat ik mooi vind aan deze foto is. De compositie vind ik gewoon heel erg sterk. Het verval vind ik mooi van licht naar donker. Dat werkt heel goed. Maar wat ik ook merk, is dat als mensen naar deze foto kijken, dat ze echt wel lang daarnaar kijken. Ze vragen af zich van waar is dit? Waar kijk ik naar?

Laura: 11:14
Ik vroeg me heel erg af, omdat je had gezegd dat van de Eerste Wereldoorlog. Je ziet op die muren allemaal deuken, butsen. Ik vraag me dan af, is daar binnen geschoten? Zijn dat kogelgaten? Maar het lijkt me heel onlogisch dat dat binnen is. Maar dat heeft er wel iets van weg, toch?

André: 11:31
Ja, dat was ook mijn eerste gedachte hoor. Toen dacht ik wel van ja, dat kan eigenlijk niet. Maar het is pleister, wat van de muren afkomt. Dus het zijn geen kogelgaten. Ik weet niet precies wat voor bunker het is geweest. Het kan een verbandplaats geweest zijn of een hoofdkwartier. Er is verder geen informatie over gevonden. Maar het zijn geen kogelgaten, maar dat verval, die verwering, dat maakt deze foto. Als deze muur volledig nog mooi in het pleister zat, dan had het niet gewerkt voor mij. Had ik het misschien ook wel niet gemaakt. Maar nu, alles valt gewoon heel mooi op zijn plaats. En wat ik ook wel merk als mensen hiernaar kijken, dat zich ook wel afvragen van oké, ik zie twee ruimtes. Zijn er nog meer ruimtes? Dus het nodigt ook wel uit om na te denken van wat is er gebeurd in deze plaats? waar kijk ik na? En dat voegt alleen maar iets extra’s toe.

Laura: 12:27
Zeker. Wat ik me dan heel erg afvraag: ik zie een doorkijkje. Maar is het een raam naar de andere ruimte? Of was dit ook een doorgang? Je loopt daar niet als persoon doorheen. Of werd daar iets doorgegeven door dat vierkant. Dus dat zijn de vragen die het bij mij oproept. Wat is de functie van dit doorkijkje?

André: 12:49
Ja, en dat vind ik juist wel mooi. Want ik weet het simpelweg niet, want ik weet ook niet wat voor bunker het geweest is. Gelijksoortige bunkers van deze omvang waren vaak verband plaatsen. Maar vaak zie je dan dat er ook wel iets van een gootsteen is.

Laura: 13:03
Is dat dan een eerste hulppost?

André: 13:04
Ja, in eerste hulppost. Maar de bunkers die ik dan gezien heb, dan zag je ook bijvoorbeeld een groot steen, waar dus artsen hun handen konden wassen. Dat zat hier niet. Dus ik moet het antwoord schuldig blijven. Maar ik vind het ook wel mooi het feit dat het onbekend is, kan je dus ook gewoon je eigen invulling eraan geven en waar dit window voor bedoeld, was geen idee.

Laura: 13:26
Nu zie je daglicht van de linkerkant naar binnen komen. Wat voor weer was het? Want het is heel zacht licht wat je ziet. Het valt prachtig over de muren, waardoor je een gradiënt krijgt van lichtgrijs naar donker aan de andere kant, waardoor je dus die verweerde muur zo goed ziet. Maar was het buiten zonnig of was het onder de bomen? Wat voor weer was het?

André: 13:49
Ja, dat is wel een goede vraag. Want daar heb ik ook nog wel mijn best voor moeten doen. Want de dag begon dus heel erg bewolkt en nevelig. Maar toen ik hier was, toen was de zon doorgebroken. Maar het was wel wolkenvelden. Dus ik heb ook wel even gewacht tot er een wolk voor de zon kwam, zodat het licht wat zachter zou worden om te voorkomen dat de vensters in de grote ruimte niet overbelicht zouden raken. Dus ik heb daar wel, dat doe ik ook wel vaker. Even wachten tot er een wolkje voor de zon komt, dat het licht wat zachter wordt, zodat het goed in het dynamisch bereik past van wat je wil vastleggen.

Laura: 14:26
Dus je neemt de tijd voor de foto.

André: 14:27
Ik neem sowieso heel veel tijd. Ik heb ook wel voorbeelden, andere foto’s waar ik rustig een half uur zat te wachten. Als ik het idee heb van dit is de moeite waard, dan ga ik daarop op wachten. Geen uren, maar een half uur prima.

Laura: 14:42
Nu zorgde deze foto ervoor dat jouw hele gemoedstoestand weer omsloeg, dat het weer positief was.

André: 14:49
Ja, ik stond wel helemaal op de rails.

Laura: 14:51
Hoe is het daarna dan gegaan met de rest van de serie? De dagen erna.

André: 14:56
Ja, het hoofddoel van de reis was, ik wilde de berg Le Petit Donon bezoeken in de Vogezen. Dat is een berg waar heel kort, maar heel heftig gevochten is. En de gesneuvelden zijn op de berg begraven. En daar zijn dus ook stèles, grafstenen gemaakt met de namen van de regimenten. Dat was het hoofddoel. En dat is ook een hele mooie serie geworden. En eigenlijk de rest van de week was gewoon goed. Het helpt altijd enorm als je aan een project werkt, dat de eerste dagen gewoon goed gaan. Want dan geeft gewoon een boost als het in het begin tegenzit. Dus als ik deze foto niet had gemaakt, dan was misschien ook die reis wel anders verlopen.

Laura: 15:38
Had het doorgewerkt op de dagen erna.

André: 15:41
Maar

André: 15:41
het was een hele goede week, maar deze foto is nog steeds mijn favoriet van de week. En ook gewoon een van mijn all time favorieten.

Laura: 15:48
En heeft het er dan ook mee te maken dat dit toch niet in je planning zat? Of dat het een tweede keus was en dat het je gemoedstoestand zo veranderde? Speelt dat mee in de beoordeling, denk je bij deze foto?

André: 16:03
Jazeker. En dat is denk ik ook wel een valkuil voor fotografen. Je hebt soms dat je de foto’s waar een verhaal bij zit, waar een emotie bij zit, dat je die een hogere rating geeft dan foto’s die dat niet hebben. Het is als fotograaf is het soms ook best wel heel moeilijk om neutraal naar je eigen werk te kijken. Dus ik denk dat dat zeker meespeelt. Ik heb wel gezegd, ik vind dit echt een van mijn sterkste composities. En dat kan ik ook uitleggen waarom ik dat vind. Maar dat verhaal eromheen. Ja, dat weegt ook mee. Dat is wel iets wat bijblijft. Ja zeker.

Laura: 16:42
Je had het over dat je met een Prime lens fotografeerde of een 25 mm. Dat is een Prime lens, toch? Fotografeer je alleen maar met Prime lensen?

André: 16:51
Ja, dat deed ik ook al voor ik de Leica had. Op de lijken heb je ook geen keus. Er zijn geen zoomlenzen voor Leica M. Dus ik fotografeer alleen met vaste brandpunten. Maar daar was ik toen ik nog met een andere camera fotografeerde, was ik daar ook al op over gestapt. Er zijn gewoon fantastische zoomlenzen hoor. Maar wat ik fijn vind, het past ook wel een beetje bij mijn manier van fotograferen, op het moment dat je kiest voor een lens met een vaste brandpuntafstand, dan is dat een hele bewuste keuze. Je fotografeert met 50 mm of met 35 mm. En dat betekent dus ook dat je soms een stapje naar voren of naar achter moet zetten, waarbij zoomen. Ja, dat kan ook lui maken door een beetje in en uit te zoomen? Naast de kwaliteit die over het algemeen toch wel nog wel ietsje beter is dan zoomlensen, is het toch vooral dat je iets harder werken, het maakt je wat minder lui. Je kiest bewuster ook voor een bepaald brandpunt. En ja, dat vind ik wel mooi. Dat voegt voor mijn fotografie wel iets toe.

Laura: 17:55
En heeft de keuze om te werken met een statief daar ook nog invloed op?

André: 18:00
Ja, er zitten twee componenten aan voor mij. Omdat ik voornamelijk met zacht licht fotografeer, en dus ook op plaatsen zoals je net op deze foto zag, daar is het wat donkerder. Dan heb je al gauw te maken met een langere sluittijd. Dan is een statief natuurlijk goed is. Want ook hiervoor geldt weer, je hebt in Leica geen image stabilizer. Dus je moet het gewoon doen met wat je hebt. Maar wat ik zelf ook een heel belangrijk voordeel vind van een statief, is het geeft je ook de mogelijkheid om heel goed te bestuderen. Hoe ga ik inkaderen. Als je je camera vasthoudt, dan je beweegt toch een beetje. Nu kun je heel rustig het beeld bestuderen, wil ik nog iets naar achteren, iets naar voren. Dat vind ik eigenlijk het belangrijkste voordeel van een statief. En je hebt wel wat extra ballast wat je mee moet slepen, maar ik maak eigenlijk zelden foto’s zonder statief. Dat komt niet heel vaak voor.

Laura: 19:00
Heel anders dan hoeveel mensen fotograferen, denk ik. Maar het is een heel bewuste keus en daar draait het uiteindelijk om.

Laura: 19:09
Ik wil nog heel even naar de metagegevens van deze foto, want veel is al besproken, het was een 25 mm f/8. Weet je de rest van de metagegevens? Je hebt ze naar mij gemaild.

André: 19:21
Ja, dat zijn wel de belangrijkste ISO 320. Dat is eigenlijk het laagste ISO op de Leica M die ik toen gebruikte.

Laura: 19:29
En de sluitertijd was een derde van de seconde.

André: 19:32
Ja, maar wat ik net al zei, eigenlijk de sluitertijd is niet iets waar ik heel erg mee bezig ben, omdat ik altijd vanaf statief fotografeer. Of het nou twee seconden is of 1, 250ste. Ja, dat is maakt niet uit.

Laura: 19:45
Oké,

Laura: 19:46
dan wil ik even verder met je praten over het hebben van een eigen stijl. Want ik heb jou leren kennen als de man die altijd foto’s maakte in het bos in de mist. Je maakt zwart-wit foto’s. Maar jouw stijl gaat natuurlijk veel verder dan zwart-wit foto’s in de mist of met diffuus licht. Kun je jouw eigen stijl omschrijven?

André: 20:08
Ja, sowieso visie en stijl, dat zijn voor mij dingen waar ik wel echt wel of veel over nagedacht heb. En ik vind het ook wel belangrijk als je je fotografie echt een eigen signatuur wil geven, dan is het ook goed om na te denken van ja, waarom fotografeer ik eigenlijk? Waarom fotografeer ik dit en niet dat? En hoe doe ik dat? En visie gaat wat mij betreft, ook echt om de waarom vraag. En stijl, dat gaat echt over de hoe vraag. En als ik kijk naar mijn visie naar historisch landschap. Ik heb een hele sterke neiging. Ik voel me heel erg gedreven om historische plekken te bezoeken en dat vast te leggen op mijn manier om te informeren, misschien ook om te confronteren. Dus het gaat om bijvoorbeeld de Eerste Wereldoorlog. Ik heb daar een hele sterke drang om dat te doen. Dus dat is een beetje ook mijn visie. Door al mijn werk gaat dat wel, komt dat terug. Ik moet dat verhaal vertellen, voor mijn gevoel. En ja, mijn stijl is dan de manier hoe ik dan dat verhaal vertel. En dat heel voor de hand liggend natuurlijk de keuze voor zwart-wit. Maar dat betekent ook, wat ik al zei, voorkeur voor zacht licht, en het liefst met mist. Mist heeft een prachtige sfeer die heel goed bij mijn werk past. Het kan overigens ook gewoon heel functioneel zijn. Het kan dingen onttrekken aan het zicht, die misschien anders storend zijn. Ik werk dus altijd vanaf statief. Maar wat ik ook heel belangrijk vind, is dat de objecten die ik selecteer. Ik ben altijd op zoek naar verval, verwering. Deze foto het pleister van de muur afkomt, maar ook een bunker die bijvoorbeeld helemaal overwoekerd is verwoeste raampjes, dat soort dingen. Vergankelijkheid heeft gewoon een enorme schoonheid, vind ik.

Laura: 22:10
Maar je hebt vergankelijkheid met dat het helemaal overwoekerd raakt, maar je hebt ook vergankelijkheid dat er mensen allemaal gravity hebben gespoten. Maak je die foto’s dan ook of wil je dat dan niet vastleggen?

André: 22:24
Dat is een hele goede vraag, want dat vind ik vreselijk. Ik vind gravity een vorm van verloedering, vernieling. Ik heb een project gedaan over de Atlantic Wall. Dat zijn de Duitse bunkers langs de kust. Die zijn natuurlijk heel erg toegankelijk en dat is ook een heel favoriet onderwerp voor de graffiti artiesten? Ja, daar maak ik dus geen foto’s van. Ten is, het is modern, het hoort daar niet. En het past ook gewoon niet bij mijn fotografie. Dus ik ben echt op zoek naar natuurlijk verval. Dus de natuur die zijn werk doet, dat wil ik graag laten zien.

Laura: 23:10
En hoe ga je dan om met locaties die je bezoekt, waar er bijvoorbeeld informatieborden bij staan? Dat is dan geen. Ik snap, er zijn locaties waar er gewoon een geschiedenis wordt weergegeven. Hoe ga je daar dan mee om?

André: 23:27
Zo goed mogelijk wegkaderen, waar mogelijk. Maar ik ben ook heel eerlijk, ik heb ook wel een foto gemaakt van verdun waar een bordje ophangt, die heb ik gewoon simpelweg weggeshopt. Dus dat doe ik dan ook wel. Maar ik probeer het wel gewoon weg te kaderen, buiten beeld te houden. Want het leidt ook heel erg af, zeker als je een sfeervolle foto wil maken, dan zo’n modern bordje, het trekt aandacht. Je wilt niet dat de aandacht daarop komt te liggen, neem niet weg dat ik het natuurlijk heel goed vind. Educatie, dat verhaal verteld wordt, niet alleen door mijn fotografie, maar ook gewoon door.

Laura: 24:07
Of als de mensen er zijn en dat ze er zijn ter plekke, dus dat ze ook weten wat er op die plek gebeurd is en wat dat betekent. Hoe bepaal je verder wat er wel en niet in beeld komt? Dus ik zie nooit mensen op je foto’s. Ik heb het al eerder gezegd ik wil er geen hoogspanningskabels op. Wat zijn nog meer dingen die niet op jouw foto’s mogen komen?

André: 24:29
Nou, ik denk dat dat het wel een beetje is hoor. Dus nee, geen mensen. Ik wil echt sowieso. Ik hou het ontzettend van de rust tijdens het fotograferen. Zeker op bijzondere plekken, zoals een slagveld uit de Eerste Wereldoorlog. Ja, dan past het niet als daar allemaal mensen rondlopen, maar ik wil ze zeker niet op mijn foto hebben. Maar inderdaad ook ja, moderne sporen, bordjes, hoogspanningskabels.

Laura: 24:55
Vogeltjes die door het beeld vliegen.

André: 24:58
Die wil ik dan ook nog wel eens wegshoppen. Als het echt afleidt van het onderwerp. Ik vind het echt wel een uitdaging om gewoon foto’s vast te leggen zonder leven daarop.

Laura: 25:10
En dan kan het dus ook lijken alsof die foto misschien wel twintig of dertig jaar geleden gemaakt was. Dus dan is het moment in de tijd eigenlijk niet belangrijk.

André: 25:20
Nee, dat probeer ik ook wel eigenlijk tijdloze foto’s te maken.

Laura: 25:24
Hoe ontwikkelt zo’n stijl? Want het is niet dat je op één dag bedenkt, dit is waarom ik fotografeer en dit is de manier waarop, zo doe ik het. Hoe is dat proces bij jou gegaan?

André: 25:37
Nee, dat is inderdaad wel gewoon een weg die je een route die je bewandelt. Toen ik een idee had van oké, dit is een beetje wat ik wil, dan ga je ook nadenken van ja, maar hoe ga ik dat dan doen? En op een gegeven moment ben ik ook begonnen door mijn eigen foto te analyseren van welke vind ik het beste vind, wat vind ik daar zo goed aan? En dat probeer mee te nemen naar de volgende foto. Dus ik heb ook echt wel geprobeerd om mijn stijl verder te verdiepen. En op een gegeven moment ben je dan op een moment dat je zegt van oké, dit is mijn stijl. Als ik op deze manier werk, dan kan ik mijn mooiste werk creëren. En dan neem je dat ook mee als je gaat fotograferen naar de plekken, je volgende plekken. Er is van alles te zien. Ik kan van alles fotograferen, maar wat wil ik vertellen? Wat is mijn stijl? Hoe doe ik dat en kan ik dat vinden? Er zijn natuurlijk ook heel veel locaties die misschien historisch gezien heel belangrijk zijn geweest, maar misschien niet heel erg fotogeniek zijn. Of gewoon simpelweg die niet passen in jouw portfolio, omdat ze gewoon niet goed aansluiten bij.

Laura: 26:58
Ze zijn niet te fotograferen die past bij jouw stijl en jouw manier van werken. Of misschien zou dat alleen kunnen als het mega mistig is en alle andere details buiten wilt blijven.

André: 27:12
Ja, tuurlijk. Maar in Nederland heb je dan misschien nog de luxe. Want ik kan natuurlijk heel vaak naar dezelfde locatie teruggaan. Dat wordt iets lastiger als je in Bretagne zit, dan gaat dat moeilijker. Dus ja, je moet dat een beetje je weg inzien te vinden, eigenlijk. Maar uiteindelijk wat ik wel merk, is als je je stijl kan benoemen. Dan kan je daar ook op gaan doorwerken. En je gaat dan ook heel langzaam een heel consistent portfolio creëren. En dat merk ik nog wel eens als ik naar het werk kijk van andere fotografen, soms geweldig werk. Alleen ik mis soms wel de link tussen de verschillende foto’s. Het vormt niet echt een geheel. En voor mij persoonlijk is dat wel een belangrijke drijfveer. Dat als ik een portfolio maak, dat het een consistent geheel is. In ieder geval voor mij. Het kan natuurlijk altijd mensen zijn die dat anders zien, maar dat is in ieder geval wat mij drijft.

Laura: 28:14
Nu hoor ik, als jij zo je eigen stijl beschrijft, dat er een soort van regeltjes voor jezelf inzitten die je hebt opgesteld. En mensen zouden dat kunnen horen als dat je jezelf beperkt, maar ik hoor vooral dat je die beperking krachtig gebruikt en juist in je kracht zet om de foto’s te maken die je wilt maken.

André: 28:34
Ja, ja, ik zie het zeker niet als een beperking, misschien in het begin wel, maar op een gegeven moment ga je juist creatiever worden. Het gaat ook een uitdaging worden om zeggen van oké, ik ben nu op een plek, het is misschien niet helemaal hoe ik het zou willen, maar ik ga toch kijken wat ik hieruit kan halen op de manier die ik zelf voor ogen heb. Dus het maakt het creatiever. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de keuze voor zwart-wit. Voor sommige mensen die zullen zeggen van ja, alleen zwart-wit. Ik mis dan heel veel. En dat klopt ook. Want dingen die in kleur misschien heel goed werken, omdat er een fantastisch kleurcontrast in zit. Dat heb je dan niet in zwart-wit. Dat betekent dus ook dat ik bepaalde foto’s om die reden niet maak. Om het gewoon niet werkt in zwart-wit. Maar het geeft dus heel veel bevrediging als je dan die dingen wel vindt die juist extra krachtig werken in zwart-wit. Ik zie het niet als een beperking. Maar dat is ook wel een groeiproces geweest. Ik had in het begin ook wel de verleiding, toen ik nog een beetje met een camera fotografeerde, waar ik dus ook kon terugkijken hoe ziet iedereen kleur uit. En dat ik dan toch dacht van kleur vind ik een beter. Maar op een gegeven moment dan kom je in een soort van modus terecht. Het verdiepen van je eigen stijl, dat is gewoon mooi. Omdat je echt iets gaat creëren wat echt van jou is en waar je in gelooft en wat jou drijft, wat je verder brengt als fotograaf. Dus voor mij is dat in ieder geval best belangrijk.

Laura: 30:13
Heb je een tip voor mensen een vraag die ze zichzelf kunnen stellen om erachter te komen wat hun eigen stijl is?

André: 30:22
Ik denk dat je zou kunnen beginnen door gewoon eens even te kijken van: goh, wat vind ik nou mijn beste foto’s? En probeer voor jezelf erachter te komen, waarom vind ik deze foto’s zo goed? Wat spreekt mij aan? Hoe komt het dat deze foto’s beter zijn dan de andere foto’s? Waar zit hem dat in? Zit hem dat in techniek? In compositie? Of zit dat misschien in wat ik probeer te vertellen? En als je dat gewoon eens een tijdje doet. En dat je ook even gaat nadenken van hoe heb ik die foto nou gemaakt, zijn bijvoorbeeld al die foto’s gemaakt bij een specifiek soort licht, zijn ze gemaakt op een specifiek tijdstip van de dag?

Laura: 31:02
Ga eens op zoek naar een soort rode draad in het werk.

André: 31:06
En dan ga je dus eigenlijk een beetje op zoek naar jouw eigen signatuur. En als je die gevonden hebt, of als je in ieder geval een idee hebt welke richting het op gaat, dan kun je gaan kijken van oké, kan ik dat verder verdiepen? Kan ik het overdrijven, zeg maar, om weer een stap verder te komen.

Laura: 31:23
En wat bedoel je met overdrijven dat je dat je er zo verder in duikt om te kijken of het je dan nog steeds bevalt?

André: 31:31
Ja, als je bijvoorbeeld iets overdrijft, iets heel obsessief gaat nastreven, navolgen, je kan altijd weer een stapje terug doen natuurlijk. Maar het leert je wel om te kijken van ja, is dit echt wat ik leuk vind, is dit echt wat ik goed kan, biedt dit mij meer dan de andere foto’s die ik heb gemaakt, je gaat eigenlijk een beetje op zoek naar jezelf als fotograaf. En voor heel veel fotografen zal het misschien een stap te ver zijn. Die zijn gewoon volledig comfortabel met fotograferen, wat toevallig langskomt. En er is ook helemaal niks mis mee. Ik heb voor mezelf wel geleerd dat het nadenken over mijn visie, waarom fotografeer ik, hoe doe ik dat, mijn stijl en de projecten waar ik aan werk, dat me dat echt wel als fotograaf verder gebracht heeft?

Laura: 32:24
Ik hoop dat jouw verhaal mensen inspireert om ook in hun eigen stijl te duiken en dat verder te verdiepen. Ben ik nog iets vergeten te vragen hierover? O is er nog iets wat je wilt toevoegen?

André: 32:36
Nee, ik denk dat we hebben denk ik een leuk gesprek gehad. We hebben heel veel is aan bod gekomen, dus nee, ik kan me niks.

Laura: 32:43
Dan

Laura: 32:43
een laatste vraag. Is er iets waarvan jij afgelopen weken dacht dat vind ik mooi?

André: 32:51
Ja, maar dat heeft niet zozeer te maken met de fotoprojecten. Dat hoeft ook niet.

Laura: 32:54
Het hoeft niks met fotograferen te maken hebben.

André: 32:57
Ik heb een hele mooie stereoscoop heb ik aan mijn collectie toegevoegd, een Franse stereoscoop vrij zeldzaam. Dus dat was echt wel een geluksmomentje dat ik die kon aanschaffen.

Laura: 33:09
Waar vind je die? Is daar een Franse marktplaats of een waar vind je zo’n stereoscoop?

André: 33:15
Deze heb ik op eBay gekocht.

Laura: 33:19
En daar was je heel blij mee.

André: 33:21
Ja, daar was ik heel blij mee. Omdat daar zocht ik al een tijdje na. En toen kwam hij in één keer langs en de prijs was goed. En hij was in hele goede staat. Hij werkte ook nog volledig. Dus toen ik die even probeerde, dacht ik van ja, dit is echt een hele fijne aankoop.

Laura: 33:36
Vind ik mooi. Super. André, ontzettend bedankt voor je verhaal en voor het bespreken van de foto, voor het hebben over stijl en visie. Ik denk dat de luisteraar absoluut kan inspireren. Waar kunnen mensen nog jouw foto’s bekijken en waar kunnen ze meer leren over stereoscopen?

André: 33:57
Ja, dat is misschien de handigste mijn website andreuiter.nl. Want daar staat een link naar zowel mijn zwarte-wit fotografie op historiclandscapes.net. Maar ook een link naar mijn website over stereoscopie.

Laura: 34:13
Ik ga zorgen dat alle linkjes ook op vinkmooi.nl terechtkomen, zodat mensen verder kunnen klikken en kunnen lezen over al het werk, of je werk kunnen bekijken, maar ook kunnen lezen over die stereoscopen en de geschiedenis daarvan. Want ik weet dat je daar heel veel informatie over hebt. Dankjewel.

André: 34:29
Jij bedankt.

Laura: 34:30
Als je de foto’s van André dus wilt terugkijken, ga naar vinkmooi.nl /11. Als je deze aflevering op YouTube hebt bekeken, vergeet je dan niet te abonneren. En heb je deze aflevering bekeken of beluisterd in je podcast-app. Volg de show dan, zodat nieuwe afleveringen automatisch voor je klaarstaan. Ik ben Laura Vink. Dit was Vink Mooi. Tot de volgende keer. Doeg.