Warhoofd – deze foto zat meer dan vier jaar verstopt in mijn archief (waarom eigenlijk?)

Dit was eigenlijk een locatie waar ik niet per se naartoe hoefde te gaan. Uiteindelijk ben ik er twee keer naartoe gegaan en heb ik een foto gemaakt die ik echt super vet vind. Maar tegelijkertijd is het een foto die ik bijna niemand heb laten zien. Waarom is dat eigenlijk? Ik ga je vertellen hoe de foto tot stand komt en natuurlijk vertellen wat ik zo mooi vind aan deze foto. Als dit de eerste keer is dat je een aflevering van Vink Mooi beluistert, dan is het goed om te weten dat er ook video bij deze podcast zit. Je kunt de podcast ook gewoon luisteren als jij in de tuin aan het werk bent of als je op de fiets zit, dan lijkt het me heel onhandig om de video te bekijken. Maar dan zou ik zeggen, ga van tevoren even naar Vinkmoo.nl om de foto te bekijken waar we het over gaan hebben. Dus in iedere aflevering is er één foto die de hoofdrol heeft, deze keer wel heel letterlijk ook. En het zou zonde zijn als je die foto niet hebt gezien, want dan is het toch lastiger om te begrijpen waar we het over hebben. Wil je de video bekijken? Bekijk de aflevering dan op YouTube of zet de video weergave in jouw podcast-app aan. Achter elke mooie foto schelt een verhaal, ook als je dat niet meteen ziet. In deze podcast neem ik je daarom mee achter de camera en hoor je hoe die ene foto tot stand is gekomen. Dus wat gebeurde er voordat er op het knopje werd gedrukt? Welke keuzes maakt het verschil? En hoeveel geluk was er nodig voor deze mooie foto? Eerlijke verhalen en avonturen uit de praktijk, waarbij we verder kijken dan het kader. Mijn naam is Laura Vink en dit is Vink Mooi. In de allereerste aflevering van deze podcast heb ik je verteld over een rendier die ik om één uur ’s nachts fotografeerde in het noorden van Noorwegen. Het rendier had ik de naam Dasher gegeven. En ik verklapte in die aflevering ook al dat ik diezelfde dag nog een andere hele vette foto had gemaakt. En daar gaan we het vandaag over hebben. Want die foto die heb ik gemaakt bij de Saltstraumen. De zoutstroom. En dat is in de buurt van het dorpje Bodø zag ik het goed. Het is B, O, D en O met een streepje. Ik vergeet altijd hoe je dat uitspreekt. En toen wij vanuit Nederland naar Noorwegen reden, was onze bestemming waar we naartoe wilden gaan, dat waren de Lofoten. Dat is een eilandengroep. Ook weer helemaal in het noorden van Noorwegen. En bij Boede zouden we de ferry pakken. Als je gaat googlen wat is er te doen in Hoede, dan staat de Saltstraumen echt in de top 5. Dat is gewoon een van de toeristische hoogtepunten. Ik had dat wel gezien, maar ik dacht. Het is een fjord met getijdenstromen en het is een hele grote brug. Het zal wel. Wij willen naar de Lofoten, dus wij hebben daar meteen de boot gepakt. Heel de Lofoten doorgereisd, zijn we nog naar Senja gegaan. Zenja is een groter eiland. En vanaf daar begon onze reis weer naar het zuiden. Maar in Senja zijn wij ergens twee Zweedse gezinnen tegengekomen. We waren ergens bij een haven. Zij waren aan het vissen en krabben aan het vangen. Ik was aan het wachten of de zonsondergang heel erg mooi zou worden. En wij raakten aan de praat en zij vroegen, wat hebben jullie allemaal gedaan en waar gaan jullie nog naartoe? En toen vroegen ze dus ook: zijn jullie bij de Saltstraumen geweest? En wij zo: Nee, daar zijn we niet geweest. We hebben meteen de boot gepakt. En toen zeiden ze: als je terug gaat, dan is het echt de moeite waard om daar nog langs te rijden. Nu lag het niet helemaal op onze route naar het zuiden, of eigenlijk weer gewoon terug naar huis. Maar als we een klein stukje zouden omrijden, dan konden we dus nog langs bij de Saltstraumen. En dan hoefden we een deel van de terugreis niet over dezelfde weg te rijden. En dat is soms gewoon leuker, omdat je niet het idee hebt dat je dezelfde route rijdt, maar meer een rondje. En dat staat ook gewoon leuker op je polar steps als je bijhoudt waar je op reis bent, heb je niet hetzelfde streepje. Dus wij besloten om naar de Saltstraumen te gaan. De Saltstraumen kun je vertalen als de zoutstroom. En hier is de sterkste getijdenstroom ter wereld. Dat vond ik helemaal niet zo boeiend toen ik dat de eerste keer las, maar het was dus een stuk boeiender uiteindelijk dan ik dacht. Het is een zeestraat waarbij het water ofwel vanuit het fjord de zee instroomt, of vanuit zee weer richting het fjord. En dat gaat echt met enorme hoeveelheden water verplaatsen zich zo. Iedere zes uur verandert de stroming van richting, dus afhankelijk van app en vloed op een bepaald moment zal het water soort van bijna stilstaan en dan gaat het weer de andere kant op stromen. En hoe heftig die stroming is, hangt onder andere af van het jaar getijden en hoe hard het waait en de stand van de maan. Maar door die stroming ontstaan er in het water enorme draaikolken. En het is heel indrukwekkend om dat te zien. Nu zie je het niet op ieder moment even sterk. Maar er stond een heel groot informatiebord hoe laat de stroming het sterkst was en hoe laat dus die draaikolken, die whirlpools ook het meest zichtbaar zouden zijn. Op 23 juli 2022 kwamen wij zo rond kwart over acht ’s avonds bij die locatie aan. We zagen bij het informatiebord dat de stroming op zijn sterkst was om ongeveer kwart voor 9. Dat hebben wij dus niet zo gepland dat we er precies op tijd waren. Dat was gewoon toevallig. Dat kwam gewoon heel goed uit. En je kan dan over die brug lopen. De brug, ik heb het even opgezocht, die is 786 meter lang en op zijn hoogste punt 41 meter hoog. Dus je hebt een heel mooi uitzicht. En je kunt heel mooi van bovenaf op die draaikolken kijken, op die whirlpools kijken. Er varen bootjes onderdoor. Je kan nog naar je hebt een mooi uitzicht over het landschap en fjorden en bergen erachter. Dus je hebt vanaf de brug gewoon een heel mooi uitzicht. En ik heb mijn eerste foto daar zo rond half negen gemaakt. Omdat op dat moment de stroming het sterkst was, waren er ook allemaal bootjes die aan het varen waren. Met allemaal toeristen, allemaal toeristen in gele drijfpakken. En ik kon heel mooi die bootjes recht van bovenaf fotograferen. En ik weet nog wel dat er een moment was dat ik dus een bootje aanzag komen varen. En dat ik dacht: als ik nu even 15 meter op zij ren, dan gaat hij waarschijnlijk recht onder me door. En dan kan ik hem heel erg van bovenaf fotograferen. Waarbij het bijna lijkt alsof het een droneshot is. Terwijl ik heb helemaal geen drone gebruikt, ik heb gewoon mijn camera gebruikt. De eerste foto maakte ik zo rond half negen. En uiteindelijk heb ik daar tot half twaalf ’s avonds gefotografeerd. En dat zijn allerlei soorten foto’s. Ik heb de draaikolken gefotografeerd, ik heb de bootjes gefotografeerd. Ik heb ook het eilandje een beetje daartussen van bovenaf gefotografeerd. Dat je een heel mooi patroon als het ware met wilde grassen en planten en weer een meertje in dat eilandje. En dan vlogen de meeuwen eroverheen. Op een gegeven moment stond de zon heel laag aan de horizon. Dus ik kreeg mooi gouden licht over het landschap daar. Op het water nog allemaal, of bootjes of mee die er vlogen. Dus ik heb echt verrassend lang gefotografeerd. Zeker als je bedenkt dat ik helemaal niet naar deze locatie toe wilde gaan. Maar de foto maakte ik toch niet, die maak ik pas de dag erna. Voor ik daarover ga vertellen, wil ik je nog wel even één situatie beschrijven. Wij stonden op de brug en op één moment waren er echt meerdere mensen die aan één kant van de brug stonden, en die waren ook aan het wijzen en die hadden een dolfijn zien zwemmen. Dus we zagen een dolfijn die vanuit het fjord richting de zee aan het zwemmen was. Dat was tegen de stroming in. Je kon heel mooi zien hoe hij soms boven water kwam. Dan had hij een klein sprongetje. Dan zag je hem weer onder water verdwijnen en dan kwam hij daarna weer boven. Ik heb hem gefotografeerd met een 70-200 mm lens, maar zelfs maximaal ingezoomd is die dolfijn nog heel klein in beeld. Maar ik heb twee foto’s gemaakt die goed laten zien wat de invloed van een polarisatiefilter was op het water. Met een polarisatiefilter kun je reflecties van een waertoppervlak weghalen. Het polarisatiefilter laat licht uit één bepaalde oriëntatie door, het andere licht wordt geblokkeerd. Daardoor kan een reflectie op wateroppervlak verdwijnen en kun je als het ware beter door het water kijken. En als je de twee foto’s van de dolfijn naast elkaar ziet, waarbij de ene foto met een polarisatiefilter is gemaakt en de andere zonder, dan zie je dat de foto met het polarisatiefilter het water veel donkerder is, donkerblauw. In plaats van dat er zo’n grijs, bijna een soort grijs waasje op het wateroppervlak ligt. Dus ik ontdekte dat met een polarisatiefilter ik het water veel donkerder, meer donkerblauw kon maken. En dat was ook weer heel handig bij het fotograferen van die whirlpools. Die whirlpools kunnen echt enorm groot zijn, zo’n draaikol. Je ziet dan ook echt een soort onderwatertorado. En dat is dan een soort van blauw turqouise. En dat valt meer op als het water eromheen helemaal donker is. Dus ook daarvoor gebruik ik dat polarisatiefilter. Zorgde dat ik hem wat goed had gedraaid. Zodat je een mooi contrast kreeg tussen het wit van het schuimende water, die onderwater draaikolk, die blauw was en dan dat donkere water eromheen. Uiteindelijk heb ik die avond van alles gefotografeerd. Ik was ook heel blij dat we naar die locatie waren gegaan. We zijn er laat weggereden, we gingen ergens een plek zoeken waar we met ons kampeerbusje konden overnachten. En onderweg kwamen we dus Dasher tegen. Dus Dasher, het rendier uit aflevering 1. Dasher heb ik nog om één uur s’nachts gefotografeerd. Daarna zijn we weer doorgereden, hebben we een plekje gevonden waar we konden overnachten. Toen heb ik nog een keer gefotografeerd, want inmiddels kwam de zon alweer bijna op, of tenminste, ik zag de kleuren van de zonsopkomst. En ik zag in mijn archief dat ik om 5 voor half drie nog gefotografeerd heb. Dus wij gingen pas heel laat, of heel vroeg, het is net hoe je het bekijkt, heel laat of vroeg slapen. Dat is helemaal niet erg. We hebben ook lekker lang uitgeslapen, ochtends rustig aangedaan. En toen we weggereden, gingen we weer terug naar de brug omdat we boodschappen moesten doen. En aan de westkant van de brug zat een supermarkt. Dus daar reden we naartoe. Ik denk dat we toen daar ook nog hebben geluncht. En toen was het uiteindelijk dat een uur later de stroming van de Saltstraumen weer op zijn sterkte touw zijn. En ja, wij waren daar al. Dus we besloten daar nog een keer te gaan fotograferen. Of in ieder geval, ik ging er fotograferen. Volgens mij heeft Rabin in het kampeerbusje op zijn telefoon naar de Tour de Frans gekeken. Maar ik ging dus weer die brug op. En de eerste foto heb ik toen om 14 uur 41 gemaakt. En om 15.32 heb ik de laatste foto vanaf de brug gemaakt. En in dat tijdsbestek daartussen heb ik de foto gemaakt. Ik stond op de brug met die 70-200 mm lens, fotograferend recht naar beneden. Polarisatiefilter erop. En ik was heel erg op zoek naar bijzondere boeiende vormen die ontstonden in die draaikolken, in die Whirlpools. Die draaikolken deden me soms ook wel denken aan van die satellietbeelden, dat er een soort storm zo ontstaat. En ik was heel de tijd bijzondere vormen aan het afwachten. En ik weet nog, ik zie het gebeuren. Het is een moment dat ineens dat hoofd ontstaat, eigenlijk ook achter een soort van speedbootje ontstaat dat. Ik zie het, ik maak de foto’s en ik wist gewoon gelijk, dit is dit is waar ik naar op zoek was. Terwijl ik niet wist dat ik op zoek was naar dit. Want ik zag meteen het hoofd ontstaan. Ik noem deze foto ook wel het warhoofd of het rolhoofd, een hoofd dat op zij kijkt. De neus aan de zijkant. En wat ik zo mooi vind aan dit beeld, is dat de natuur me dit voorgeschoteld heeft. Ik hoef het alleen maar vast te leggen. Maar tegelijkertijd weet ik ook dat dit moment zo nooit meer precies gaat gebeuren. Dus het is een vorm die ik heb vastgelegd van de natuur, waarbij ik dat ene moment in de tijd echt voor altijd heb stilgezet als het ware. Nadat ik het hoofd had gefotografeerd, ben ik nog even doorgaan met fotograferen. Maar eigenlijk wist ik al, ik heb de foto al gemaakt. En als je afvraagt of heb ik de foto bewerkt. Het enige wat ik aan bewerking heb gedaan is dat ik de hooglicht een heel klein beetje heb gedimpt. Als je het niet weet, dan zou je dat ook niet zien. En ik heb de levendigheid iets versterkt, waardoor dat blauwige, dat turquaze blauw net iets meer naar voren komt. Maar verder is er niets bewerkt aan deze foto. De metagegevens. De foto is dus gemaakt met een 70-200 mm lens op 70 mm, diafragma f/4, een achthonderdste van een seconde, ISO 400. Het was 24 juli 2022 om 15 uur. Dus drie minuten na drie uur ’s middags. Toen ik de foto maakte, vond ik hem dus gelijk fantastisch. Ik voelde het meteen. Nu vind ik het nog steeds een foto waarvan ik zeg: wauw, zo vet dat ik die heb gemaakt. Maar ik heb de foto aan bijna niemand laten zien. En ik heb me even afgevraagd waarom is dat eigenlijk. Ik had de foto wel in Polarsteps gezet. Dus daar houden we reisverhalen bij voor familie en vrienden. Maar de foto is niet op mijn Instagram beland. Hij staat niet bij een artikel op vinkacademy.nl. Hij staat niet in een van mijn boeken. En ik denk dat er twee dingen meespelen. En de eerste is dat ik fotografeer omdat ik er blij van word. Ik fotografeer niet voor iemand anders. Ik fotografeer de dingen die ik mooi vind, op de manier die ik mooi vind. En daar haal ik dus heel veel plezier en voldoening uit. En dan maakt het mij niet uit wat een ander van die foto vindt. Dat is niet altijd zo geweest. Ik denk dat ik, toen ik nog niet zo lang fotografeerde, juist wel heel erg op zoek was naar erkenning, dat mijn foto’s goed waren en dat die erkenning dus van anderen kwam. Maar inmiddels niet om op te scheppen, maar inmiddels maakt me dat niet meer zoveel uit. Ik ben heel erg blij met deze foto. En wat een ander daarvan vindt, dat maakt me dus niet zoveel uit. Misschien zit er wel heel ver weg, heel ver weg in mijn hoofd, een stemmetje wat dan zegt: wat als anderen deze foto niet mooi vinden? Of misschien snappen mensen deze foto niet dat jij daar een hoofd in ziet, maar dat zien zij niet en dan vinden ze de foto niet boeiend. En dat kan. Maar dat is denk ik niet de reden waarom ik deze foto nergens gepubliceerd had. Misschien wilde ik juist wel deze foto een podium geven en heb ik er daarom een hele podcastaflevering aan gewijd. Het belangrijkste is, denk ik, dat je foto’s maakt waar jij blij van wordt, dat je fotografeert op een manier zoals jij het wilt. En dat je niet bezig bent met wat een ander eventueel van jouw foto zou kunnen vinden. Kijk, fotografie is jouw hobby, daar ga ik even van uit. Werk je in opdracht van anderen, dan spelen natuurlijk ook andere factoren mee. Maar als fotografie jouw hobby is, dan fotografeer je voor jezelf, zodat jij er blij van wordt. Uiteindelijk is dus het allerbelangrijkste dat jij de foto’s maakt op de manier zoals jij ze wilt maken, van de dingen die jij wilt fotograferen. Het gaat erom dat jij blij wordt van de foto’s, dat je er plezier aan beleeft, dat je er trots op bent, dat je er voldoening uithalt. Dat is waar het om draait. Wil je deze foto en de andere foto’s nog even rustig terugkijken of zien wat precies de locatie was waar ik de foto’s maakte? Ga dan naar vinkmooi.nl/ 7. Als je deze aflevering op YouTube bekijkt, vergeet je dan niet te abonneren. En kijk je of luister je deze aflevering in een podcast-app. Volg de show dan, zodat nieuwe afleveringen automatisch voor je klaarstaan. Mijn naam is Laura Vink van Vink Academy. Dit was Vink Mooi. Tot de volgende keer.