Dasher: het rendier dat ik om 1 uur ’s nachts fotografeerde in het noorden van Noorwegen

Welkom bij deze allereerste aflevering van de podcast Vink Mooi. De fotografiepodcast die verder gaat dan het kader. Kijk, als jij een foto ziet, dan zie je niet altijd het verhaal erachter. Terwijl er achter iedere foto wel een verhaal schuilt. Je ziet op een foto niet altijd wat er voor gebeurde of wat er na gebeurde. Je weet ook niet altijd waarom een fotograaf bepaalde keuzes maakte. Was het ook een kwestie van geluk, zat er heel veel voorbereiding achter? Wat speelden er allemaal mee waardoor de fotograaf tot dat eindresultaat kwam? Dat weet je niet altijd, maar dat is wel heel boeiend om te weten. En daarom dus deze podcast. In deze podcast neem ik je mee achter de camera ga ik je de verhalen achter mijn foto’s vertellen, nieuwe foto’s, maar ook foto’s die ik jaren geleden maakte, misschien wel 15 jaar geleden. En ik ga je natuurlijk ook vertellen over mijn fouten, mijn blunders en de inzichten die ik onderweg opdeed. Ik bespreek niet alleen maar mijn eigen foto’s, ik ga ook in gesprek met andere fotografen om te horen hoe zij die mooie foto gemaakt hebben. Met deze podcast hoop ik je te inspireren dat je anders gaat kijken, beter gaat kijken, dat je bewustere keuzes maakt, dat je meer durft te experimenteren en dat je ontdekt wat je nog kunt ontwikkelen in jouw fotografie om mooie foto’s te maken. Foto’s met een wauwfactor, foto’s waar je trots op bent.
Misschien vraag je nu af: kan dat wel een podcast over fotografie? Iets wat audio is over iets wat visueel is? Ja, ik denk dat dat kan. Maar ik denk wel dat het belangrijk is dat voordat je een aflevering beluistert, je even naar Vinkmooi.nl gaat en de foto bekijkt waar die aflevering over gaat. Dat je die heel even bestudeert, zodat je het verhaal goed kan volgen en weet waar we het over hebben. Dat gezegd hebbende, dit is niet alleen maar een audio productie, de podcast heeft ook video. En in de video zie je mij praten, zie je mij met de gasten praten, maar kan ik je ook nog net iets meer foto’s laten zien. Foto’s die er voor gebeurten gemaakt zijn of misschien wat behind the scenes video’s. Nu is het dus echt niet noodzakelijk om video altijd aan te zetten. Maar ik denk dat het je wel een iets rijkere ervaring geeft. En je kunt de video bekijken op YouTube of je zet de video weergave in jouw podcast-app aan. Ik heb echt heel veel zin in deze podcast. Ik kan niet wachten om je alle foto’s te laten zien, alle verhalen te vertellen. Tegelijkertijd vind ik het ook wel een beetje spannend. Want fotograferen doe ik al heel lang, al meer dan 20 jaar. Video heb ik vaker dingen meegedaan, maar een hele video-audio productie, dat is toch wel nieuw voor me. Dus ik leer heel veel nieuwe dingen. Maar bovenal vind ik het dus echt heel erg leuk. Dus als jij er ook klaar voor bent, dan ga ik de intro starten en dan gaan we beginnen. Achter elke mooie foto schuilt een verhaal, ook als je dat niet meteen ziet. In deze podcast neem ik je daarom mee achter de camera en hoor je hoe die ene foto tot stand is gekomen. Dus wat gebeurde er voordat er op het knopje werd gedrukt? Welke keuzes maakt het verschil? En hoeveel geluk was er nodig voor deze mooie foto? Eerlijke verhalen en avonturen uit de praktijk, waarbij we verder kijken dan het kader. Mijn naam is Laura Vink en dit is Vink Mooi.
Nu ben ik wel even nieuwsgierig. Geef jij wel eens namen aan dingen of aan dieren. En dan heb ik het niet over je huisdier, maar over andere dingen of dieren die je ziet. Zo hebben Rabin en ik, Rabin is mijn vriend, wij hebben een kampeerbusje en die hebben we Van Diesel genoemd. En in de tuin hebben we bijvoorbeeld Kiki de Kwikstaart, dat is een vogeltje. We hebben Vinnie de Vleermuis wel eens gehad, een vleermuis die onder de overkapping in de tuin leefde. En als ik een buizend zie vliegen, dan zeg ik heel vaak. Hey, dat is Benny. Terwijl Benny kan natuurlijk ook Bernadette zijn. En ik vind dit heel erg leuk. Gelukkig gaat Rabin daarin mee en gaat familie hier soms ook wel je mee. Maar ik geef dus graag namen aan dieren of dingen. En bij de foto die we vandaag gaan bespreken, zie je een rendier. En met de logica van net zou je dan denken dat rendier begint met de letter R, want Kiki de Kwikstaart, Vinny de Vleermuis. Dan zou je dus nu zeggen Rudolf, het rendier. Maar Rudolf, dat is een van de rendieren van de kerstman, die heeft een rode neus. Dat zag ik niet bij dit rendier. Dus ik heb hem Dasher genoemd. En Dasher is ook een naam van een rendier van de kerstman.
Op de foto zie je een silhouette van een rendier. Deze foto heb ik om één uur s’nachts gemaakt in Noord-Noorwegen. We waren die avond laat op pad. Ik had tot laat ergens gefotografeerd. Het was half één dat we onderweg waren, net een paar minuten. En we waren onderweg naar een plek waar we konden overnachten. Dat is het voordeel van de Scandinavische landen. Daar mag je gewoon je kampeerbusje of je camper op een parkeerplaats zetten of langs de kant van de weg om daar te overnachten, zolang het niet in de buurt is van huizen of bij een erf. Dus we waren op zoek naar een plek om te gaan slapen. En we rijden over een weggetje. En toen zei Rabin ineens: Lau, Lau, een rendier! En vanuit mijn ooghoek zie ik nog vaag een dier aan de zijkant van de auto. Maar het ging super snel. En Rabin besluit om meteen om de auto aan de kant van de weg te zetten, een paar honderd meter verderop, waar het veilig kon. Want we hadden nog geen rendieren gezien tijdens die vakantie. Wel al eerder rendieren gefotografeerd in de winter in onder andere Zweed-Lapland. Maar deze vakantie nog niet. Dus Rabin wist ook, ja, die wil jij fotograferen natuurlijk. Cameratas gepakt, uitgestapt en ik liep toen heel langzaam naar het rendier toe. En hij stond echt aan de zijkant van de weg. Dus je hebt de weg, je hebt de vanril en hij stond in het gras te grazen. Ik had een 70-200 mm lens op mijn camera gezet. Ik ging ervan uit dat ik niet heel dichtbij kon komen. En ik had mijn camera-instellingen goed gezet, zodat ik direct kon beginnen met fotograferen. En Dasher stond rustig te grazen, dus ik liep langzaam naar hem toe. Ik heb een aantal foto’s kunnen maken. Maar het waren niet foto’s waarvan ik meteen dacht: wauw, dit is het! Het was een foto van een rendier langs de kant van de weg. Het Dasher dacht op een gegeven moment, ik ga er vandoor. Ik weet niet of het kwam, omdat ik te dichtbij kwam. Of dat hij gewoon dacht ik ga lekker ergens anders naartoe. Ik loop terug naar de auto. En
Laura: 06:38
terwijl ik terug naar de auto loop, zie ik Dasher langs het water over een stelrotsen lopen. Dus dit was langs een fjord. Ik zie hem daar lopen op die rotsen met het fjord op de achtergrond. En ik denk gelijk: wow, dat is een vette foto. Dat is de foto die ik had willen maken. Dus bij de auto aangekomen, ga ik even onderhandelen met Rabin. Nou, niet helemaal onderhandelen, maar even overleggen, mag ik er nog achteraan? En hij zei gelijk prima, doe je ding. Dus ik loop ook naar het water toe. En er was niet echt een duidelijk pad. Dus ik loop langs een tuin door een soort open, drassig veld. Dat deed ik op mijn gimpies. En daar heb ik ook wel een beetje natte voeten aan over gehouden. Was helemaal niet erg op dat moment. Maar het was wel handiger geweest als ik mijn wandelschoenen had aangedaan. Had ik in de snelheid gewoon niet over nagedacht. En ik kom aan bij het water en ik ben
Dasher even kwijt. Ik kan hem niet vinden. En ik twijfel of hij nou achter de rotsen is of dat hij achter de huizen is. Maar ik ben hem even aan het zoeken en dan ineens staat hij veel dichterbij dan ik dacht. En dat was best wel even spannend. Want hij kwam mijn kant opgelopen. En ik was niet bang dat hij me zou gaan aanvallen of zo. Want ik had niet het idee dat hij me echt als een bedreiging zag. Maar ik weet niet of je wel eens een rendier hebt gezien, die zijn best wel groot en best wel zwaar. En ik vond het dus best wel spannend dat hij mijn kant op kwam gelopen. Nu stond ik op de rotsen met een weiland naast me. Naast me was er water en daarachter waren weer hoge rotsen. En Dasher besluit zo de afslag te nemen over die hoge rotsen. En dat was het moment dat ik dacht, ja, nu kan ik je echt heel gaaf fotograferen. Ik kies een laag standpunt zodat achter Dasher alleen de lucht zichtbaar is en ik pas mijn camera-instellingen aan, zodat ik hem als silhouet kan fotograferen. Bij een silhouetfoto is het heel belangrijk dat er een groot verschil tussen licht en donker is. Dus omdat de lucht hier heel veel lichter is, kan ik hem ook als silhouet fotograferen. En bij een silhouetfoto is het onderwerp dus zwart of heel donker. Je ziet nauwelijks details. En bij een silhouetfoto is de vorm dus heel erg belangrijk. En wat ik mooi vind aan deze foto is dat dat silhouet dus heel duidelijk laat zien dat het een rendier is. Door zijn houding, door het gewei, twee mooie C-vormen. We zien nog wat grassprietjes op de voorgrond. Die leiden niet heel erg af. We zien wel nog een stok achter hem uit de grond steken. Ik ben heel blij dat dat achter hem is en niet aan hem vastzit, want dat had er dan wel gek uitgezien. En ik had mijn focus natuurlijk op Dasher, maar vanwege mijn lage standpunt ging dat niet meteen goed. Ik heb ook één of twee foto’s waarbij mijn camera de focus nog te veel op de voorgrond of op de achtergrond had liggen, dus op die sprietjes. Maar bij deze foto was de scherpte precies goed.
De metagegevens. Ik heb de foto gemaakt met een 70-200 mm lens op 185 mm diafragma 2.8. Een sluitertijd van een 250ste van de seconde. Want hij beweegt wel, ik wilde wel die beweging bevriezen. En een ISO waarde van 1600. Ik maakte de foto om 1 minuut voor 1 uur s’nachts op 24 juli 2022 in de buurt van Bodø in Noord-Noorwegen.
Ook al dacht ik gelijk: Yes, wauw, dit is een vette foto. Ik stopte natuurlijk niet met fotograferen op dat moment. Desger die loopt opzij over de rotsen. Ik blijf hem volgen met de camera. Maar ik moest wel mijn camera-instellingen gelijk aanpassen. Want achter Dasher is nu de berg, de fjordwanden, en niet meer de lucht. Daardoor is er niet zo’n groot verschil tussen licht en donker. Ik kan hem niet meer als silhouet fotograferen. En ik moet mijn ISO-waarde echt heel erg omhoog doen naar 6400 of zelfs 8000. Mijn sluitertijd had ik wel ietsje langer gemaakt. Dus van een 250ste van de seconde naar een 125ste van de seconde. En dat was op het randje, maar ik dacht, dan heb ik hem denk ik wel zonder bewegingsonscherpte. Mijn diafragma kon op dat moment niet groter. Ik had al het maximale diafragma 2,8. Dus mijn ISO-waarde moest ook wel omhoog. Om ik anders geen goed belichte foto kreeg. En nu denk je misschien: ja, maar Laura, met ISO 8000, dan krijg je toch heel veel ruis in de foto’s. Ja, dat klopt. Deze foto’s hebben best wel wat ruis. Maar ik hoop dat jij in deze situatie precies hetzelfde had gedaan. Want als je dat niet doet, dan krijg je dus of een foto die onscherp is geworden omdat je bewegingsonscherpte hebt, omdat hij toch loopt, of de foto is te donker geworden. En ik denk liever dat je een scherpe, goed belichte foto hebt met meer ruis, dan een foto die bewogen is of veel te donker, toch? Terwijl Dasherer verder over de rotsen loopt, maak ik meerdere foto’s. En waar ik op dat moment altijd goed op probeer te letten, is op de timing en de houding van een dier. Vooral als een dier in beweging is, vind ik het ook mooi dat je dat ziet aan de houding van het dier. Dus ik probeer er hierop te letten dat zijn poten niet naast elkaar stonden, maar uit elkaar. Waardoor je een soort driehoek vorm tussen de voor- en de achterpoten krijgt. En daarmee laat je in de foto dus beter zien dat het dier in beweging is in plaats van dat het helemaal stilstaat.
Nu is er één moment waarin ik vooral achteraf denk, oeh, daar had ik misschien nog meer uit kunnen halen. En dat is het vastleggen van een reflectie. Tussen Dasher en mij is wat water. En ik zie achteraf op de foto’s dat ik alleen een reflectie van zijn poten in het water heb vastgelegd. Terwijl als ik op dat moment mijn camera lager had gehouden of mijn camera iets had gekanteld, dan had ik waarschijnlijk Dasher op de rotsen in beeld gehad en zijn reflectie in het water. En een reflectie geeft symmetrie aan het beeld of het geeft een herhaling aan het beeld. Dat maakt het beeld meer geordend. Ons brein houdt meer van orde. Dus ik denk dat dat een hele mooie compositie had kunnen opleveren. Maar ja, ik zag het niet. Niet op dat moment in ieder geval. En dat is ook helemaal niet gek, want er gebeurde veel, ik moest snel reageren. Dus als het jou overkomt, dat je denkt: oh ja, dat ik dat heb gemist, dat kan. Dat is helemaal niet gek. Maar laat het dan een leerpunt zijn voor een volgende keer. Als Desje aan het einde van de rots is gekomen, staat hij stil en dan poseert hij nog echt even voor me, of tenminste, zo lijkt het. En dit is ook echt zo’n foto die ik voor me zag toen ik nog bij de weg stond bij de auto en ik das je bij het water zag lopen. Dit is de foto waardoor ik door het veld liep en natte voeten haalde. En deze foto ben ik dus ook super blij mee dat ik die heb gemaakt. Maar als ik moet kiezen tussen de foto waarbij die me recht aankijkt en je de bergen op de achtergrond ziet, of de foto van het silhouet van Dasher, dan kies ik de foto van het silhouet. Ik vind dat een heel minimalistische foto geworden. Je ziet heel weinig details, maar je ziet toch heel duidelijk wat erop staat. Ik vind dat ze gewei heel mooi naar voren komt. Ik vind de blauwe kleur in de lucht ook heel erg mooi. En wat nog een duidelijk verschil is tussen de twee foto’s, is dat je bij de minimalistische foto, de foto van het silhouet, niet ziet dat Dasher zijn wintervacht aan het verliezen is. Dus hij heeft wat plukken in zijn vacht. En dat klinkt heel kritisch. En dat ben ik helemaal niet. Ik weet ook niet hoe je dit noemt, bij een rendier of een rendier in de rui is of zo. Maar ik vind dat toch net iets minder fotogeniek. En bij de foto van het silhouet zie je dat niet. Dus dat is waarom die foto mijn favoriet is. Ik maak hierna ook nog een paar foto’s als hij weer tussen het gras staat. Maar hij valt helemaal weg in het landschap. En ik zie ook nog een huis aan de zijkant. En ik weet de foto’s, die heb ik inmiddels gemaakt. Dus ik wacht een tijdje tot hij uit beeld is en dan loop ik rustig naar de auto, terug naar Rabin toe. Nu heb ik diezelfde dag nog een hele vette foto gemaakt. Maar dat is een aflevering voor een volgende keer. Als je de foto even rustig wilt terugkijken of je bent nieuwsgierig waar ik de foto precies heb gemaakt, ga dan naar vinkmoo.nl slash 1. Als je deze aflevering op YouTube hebt bekeken, vergeet je dan niet te abonneren. En heb je deze aflevering bekeken of beluisterd in jouw podcast-app, volg de show dan zodat nieuwe afleveringen automatisch voor je klaarstaan. Mijn naam is Laura Vink van Vink Academy en dit was Vink Mooi. Tot de volgende keer.