Topmenu

6 redenen waarom je niet bang hoeft te zijn voor een hoge ISO-waarde

Een hoge ISO geeft meer ruis in de foto, dat weet je misschien al. Het maakt de foto korrelig. Toen ik net begonnen was met fotograferen weerhield een hoge ISO-waarde me er vaak van om de foto te maken. “Ach, dan krijg ik zoveel ruis, laat maar”. Stom stom stom! In dit artikel vertel ik je waarom je niet bang hoeft te zijn voor een hoge ISO en waarom je die foto dus wél moet maken.

1. Liever een foto mét ruis dan géén foto

Veel foto’s die je maakt zijn gewoon een herinnering. Je legt het moment vast, om later op terug te kunnen kijken. Of om te delen met bijvoorbeeld familie en vrienden. Je drukt de foto misschien niet eens groot af, hij komt niet in een album. Het is gewoon een herinnering die je graag wilt bewaren. En zeg nou zelf; als je het zo bekijkt, hoe erg is het dan dat de foto ruis heeft? Vergelijk het ook maar met jeugdfoto’s van je (groot)ouders. Daarvan ben je waarschijnlijk blij dat die foto er gewoon is en denk je niet als eerste “Wat jammer dat-ie zwart-wit of een beetje onscherp is“, toch?

Sommige foto's zijn voor de herinnering

Deze foto herinnert me aan een heerlijke avond op Curaçao. Samen met m’n lief, lekker eten, live muziek en een licht zeebriesje. Wat maakt het voor de herinnering nou uit dat de foto op ISO 4000 is gemaakt?

JJ - ISO 3200

Onze hond JJ, hier nog maar twee maanden oud. Wat een dotje he? En zeg nou zelf… Het zou toch zonde zijn als ik deze foto níet had gemaakt omdat ik ISO 3200 nodig had?

2. Ruis zie je beter op het beeldscherm dan op print

Wat belangrijk is om te weten over ruis is dat ruis op het beeldscherm van je computer eerder of beter zichtbaar is dan als je dezelfde foto afdrukt. Kortgezegd heeft dit met het printproces te maken. Ga dus niet als een pixelpeeper de foto tot 100% inzoomen en dan besluiten dat de foto teveel ruis heeft en dat je die daarom niet wilt afdrukken.

3. Ruis zie je amper als je een foto klein afdrukt.

Stel je voor: je hebt een foto gemaakt op ISO 4000. De foto heeft waarschijnlijk dus aardig wat ruis. Maar als je deze foto bestelt bij een professionele afdrukcentrale op 10x15cm, dan zie je die ruis waarschijnlijk amper door het kleine formaat. Probeer het zelf maar eens uit! Kies een foto uit met veel ruis – eentje waarvan je zegt: oke, das echt teveel. Bestel deze foto nu op 10x15cm, 13x18cm, 15x22cm en 20x30cm. Vanaf welk formaat ervaar je de ruis als storend? Misschien valt zelfs het grootste formaat mee!

Zien is geloven. Ik heb dit uiteraard zelf ook eens gedaan. En hierna dacht ik ook niet meer “Laat maar, want anders heeft de foto toch teveel ruis”, omdat ik wist dat zelfs hele hoge ISO-waarden mee zouden vallen bij een kleine afdruk.

4. Ruis valt amper op bij grote afdrukken

Na het lezen van punt 3 denk je misschien: “Ja maar Laura, als ik de foto groot afdruk of print, dan zie je de ruis toch wel?!”. Dat klopt. Máár: als je een foto heel groot print, bijvoorbeeld op 60x90cm, zit je er dan met je neus bovenop? Nee toch? Je bekijkt de foto niet van heel dichtbij, maar meer van een afstand. En guess what: hoe verder je van de foto af staat, des te minder de ruis dus opvalt.

Heb je trouwens wel eens een reclamefoto die in de bushokjes hangt van heel dichtbij bekeken? Doe dat vooral eens. Dan zie je dat het beeld van dichtbij misschien niet eens heel scherp is en bestaat uit allemaal puntjes. Maar als je langs de bushalte rijdt, valt dat helemaal niet op. Goed om te weten is dat het materiaal waarop de foto wordt afgedrukt ook een rol speelt. Bij een foto op canvas of hout zie je door de grove structuur van het materiaal ruis een stuk minder dan bij bij een ingelijste foto.

5. Ruis reduceren in Lightroom

Als je een foto hebt gemaakt met heel veel ruis, dan is het ook de moeite om eens te kijken naar de ‘Details’ tab in Lightroom. Met ruisreductie kun je de ruis subtiel verminderen. Als je niet overdrijft bij dit schuifje, gaat het ook niet ten koste van de scherpte in de foto.

6. De techniek wordt steeds beter

Mijn eerste spiegelreflexcamera was een Nikon D50, die ik kocht in 2005. Al bij ISO 800 begon je de korrel in beeld te zien en ik probeerde hogere ISO-waarden daarom zoveel mogelijk te vermijden. Of maakte de foto dus niet.

Fast forward naar 2016; nu fotografeer ik met een Nikon D750 die uitkwam in 2015. De techniek is in die jaren ongekend verbeterd. Kijk zelf maar.

Dit is een 100% crop van een foto gemaakt met een Nikon D50 op ISO 3200.

Nikon D50 - ISO 1600. Je ziet behoorlijk wat ruis, vooral bij het blauwe badeendje en zijn schaduw.

Nikon D50 – ISO 1600. Je ziet behoorlijk wat ruis, vooral bij het blauwe badeendje en de schaduw.

En dit is een vergelijkbare van een foto gemaakt met een Nikon D750 op ISO 3200.

ISO 1600 - Nikon D750. Zie je dat er een stuk minder ruis zichtbaar is nu?

ISO 1600 – Nikon D750. Zie je dat er een stuk minder ruis zichtbaar is nu?

Vergelijk hier de foto’s maar even over elkaar:

De vergelijking is niet natuurlijk helemaal eerlijk; de D750 is een fullframecamera en de D50 niet. En een fullframecamera heeft minder ruis dan een niet-fullframecamera bij dezelfde ISO-waarde. En de D750 heeft veel meer pixels dan de D50. Maar het resultaat is waar het om gaat en je ziet dat de techniek dusdanig verbeterd is. De ‘angst’ die ik had voor een foto van ISO 800 of hoger, nu absoluut nergens meer op slaat!

Dus sta je in een situatie waarin een hoge ISO-waarde noodzakelijk is? En is het de enige (of beste) manier om een goed belichte, scherpe foto te krijgen? Berg je camera niet op uit angst voor de ruis, maar maak die foto gewoon!

Online Fotografie Cursus Nooit Meer Op De Automatische Stand Fotograferen

Meer leren over je camera-instellingen?

In de online fotografie cursus Nooit Meer Op De Automatische Stand Fotograferen leer je precies welke instellingen je nodig hebt in welke situatie. Of je nu fotografeert met veel beweging, weinig licht of dat je snel moet reageren, aan het einde van de cursus draai jij je hand er niet meer voor om.

Meer informatie

Volg jij mij al op Instagram?

Bewaar dit artikel op Pinterest:

Lees hier lekker verder:

 

, ,

23 reacties op 6 redenen waarom je niet bang hoeft te zijn voor een hoge ISO-waarde

  1. Ingrid 4 augustus 2018 at 19:29 #

    Helemaal waar.
    Als beginner heb ik best moeite met het zelf instellen van de camera. Laatst was mijn zwager hier. Hij woont in Parijs, dus zo vaak gebeurt het niet dat we elkaar zien. Dat wilde ik wel even vastleggen. Ik heb niet goed opgelet en bij het door mij gekozen diafragma koos de camera iso-waarde 1600. OMG wat een drama en dat zie je natuurlijk pas als zwager alweer weg is (er moet ten slotte ook gekookt en gekletst worden). Rode en groene vlekjes all over.
    Maar door ze om te zetten in zwart/wit heeft die ruis een zekere charme gekregen. Met wat prutsen in de bewerking heb ik een paar foto’s van man en zwager toonbaar weten te maken en in de familie-en kenissenkring is iedereen er verrukt van.
    Dus zeker ook het moment koesteren!

  2. Annette 26 oktober 2017 at 18:03 #

    Goed artikel, was zelf een beetje bang voor grote afdrukken met ruis, maar durf ze nu toch af te laten drukken! Dank je!

  3. Corrie Glasbergen 29 mei 2017 at 17:49 #

    Dank je wel, Laura. Dat je ruis beter op het beeldscherm ziet dan op een print, wist ik niet.
    Je artikel heeft me geholpen om over m’n ISO-angst heen te stappen.

    • Laura 29 mei 2017 at 21:19 #

      Fijn om te horen dat je nu niet meer bang bent voor de (hoge) ISO Corrie!

  4. JannieTr 13 april 2016 at 19:42 #

    Ik fotografeer met een Nikon D70S van 11 jaar oud. Mijn max. ISO is 1600…. Ik kreeg op de fotoclub het advies niet verder te gaan dan 800. Inmiddels heb ik een lichtsterkere lens gekocht: 50 mm en f 1.8. Uitgeprobeerd om met 800 ISO te gaan fotograferen onder bepaalde omstandigheden. En het lijkt inderdaad qua ruis geen probleem te zijn. Zal ook eens proberen wat er bij hogere waarden gebeurt. Dank voor je artikel.

  5. Diane 13 april 2016 at 11:57 #

    Weer wat bijgeleerd Laura ga ik absoluut proberen!
    Bedankt voor de info.
    Groetjes Diane

  6. Rob 13 april 2016 at 10:15 #

    Helder verhaal, waarvoor dank. Wellicht dat zw/w eendjes het verhaal nog iets meer illustreren?
    Maar mijn te hoge ISO-angst neem je weg met je verhaal;-)

  7. Erik Tax 12 april 2016 at 20:17 #

    Leuk duidelijk artikel.
    Wat ook belangrijk is, ruis zie je uitsluitend in de donkere delen van de foto.
    Mits je goed verlicht!
    Dus kies gewoon voor een hogere iso en verlicht op een goed niveau, verademing om hiermee
    Te werken!
    Su6

  8. Kees Out 12 april 2016 at 16:07 #

    Hallo Laura
    Ik vind ruis soms een toevoeging aan een foto, ruis zit vooral in kleur dus z/w is ook een optie.
    Verder gebruik ik DxO optics pro, dat programma heeft een uitstekende ruisonderdrukking die de scherpte in tact laat.
    Groet Kees, volg je artikelen met veel belangstelling

  9. Jaap 12 april 2016 at 14:44 #

    Net een feestje achter de rug. Op een receptie was men vergeten een fotograaf te “bestellen”. Toevallig had ik mijn camera bij me,D7000 met Tamron 17-70mm
    Helaas was de ruimte waarin gefeest werd een zeer grote tent, gelukkig wel wit. Mijn ene flitsertje SB600 kwam duidelijk energie te kort. Tja, als je dit allemaal van te voren weet neem je maatregelen in de vorm van meer spullen.
    Alle scrupules over boord gezet en ingesteld op minimaal iso800 en veel foto’s op iso1100. Guess what? Gewoon geslaagde foto’s hoewel een beetje nabewerken wel nodig was. Ik moest ook nog een gitzwarte koe op de foto krijgen bij minimale lichtomstandigheden. Buiten was het donker.
    Ook weer geleerd…gewoon doen dus!

  10. peter 12 april 2016 at 12:13 #

    Leuk zo’n uitleg.
    Eerst leer je om zo optimaal mogelijk je foto te maken en je skills daarin te verbeteren. Je ga steeds meer tijd stoppen in de technische kant van een “goede” foto nemen. Dit geeft bij mij en omgeving bij tijd en wijle zeker stress en druk. zeker als ik voor de zoveelste keer vraag opnieuw te poseren omdat instelling niet 100 % stond. Deze lezing zet je weer met beide benen op de grond en toont aan dat je niet aan doel van foto voorbij moet gaan om je af en toe losjes op te stellen om die spontane en/of snelle foto te kunnen maken.

  11. Piet Kuijten 12 april 2016 at 11:01 #

    Maak veruit de meeste foto’s met een ISO waarde van 3.200 en 6.400. Terwijl zelfs 12.800 af en toe gebruikt wordt.
    Mijn onderwerpen zijn vooral POP-foto’s en dan mag je zelfs geen flits gebruiken en er is af en toe gewoon zo weinig licht door de zeer wisselende omstandigheden.
    Een POP-foto of concert-foto mag zelfs wat ruis bevatten. Soms verhoogt dat de sfeer. Maar soms is het ook hinderlijk.
    Dus ik kan je verhaal helemaal onderschrijven, Laura…

  12. Jean-Pierre Huijbregts 12 april 2016 at 10:28 #

    Ik kom uit de grafische industrie (gepensioneerd) en er werden foto’s geleverd op klein formaat bij voorbeeld 320×480 pixels ( mobiel) met veel ruis en dan is het wel een probleem om die te verwerken in de publicatie. Verder wat je zegt over foto’s uit je eigen camera dat klopt wel want die heeft een hele hoge resolutie dat houd in dat de foto eigenlijk relatief groot en makkelijk verkleind word naar foto formaat en in adobe opgekrikt kan worden.

  13. dezutter tjen 12 april 2016 at 10:21 #

    dag Laura

    ’t Ja voor mij zal het wel moeilijk blijven om de iso 100 te verlaten . ik heb een heilige schrik om een foto te maken waarin het vlekkerige zit van ruis (zoals de foto van jou -head en shoulders) maar ik moet er van af .Mijn klasmentor Joke en de vorige was Griet hebben we ook al vele malen gevraagd waarom ik in godsnaam blijf hangen in Iso 100 en F2,8 ) Door dit te lezen zal ik toch pogen om de andere instellingen ook te gebruiken .Misschien zit de reden in het feit dat ik nog zeeeeerrrr veeeeeel analoog werk .
    Ik poog 70% analoog en 30 % digi te exploreren, want voor mij is het dat .Fotografie is een exploratietocht waarbij je mensen kan vertellen :”zeg heb je dat gezien hoe mooi, hoe triest, hoe kleurrijk, hoe grijs ….)
    dikke kus !

  14. Jan van der Sluis 12 april 2016 at 08:49 #

    Helemaal mee eens.
    Foto maken met hoge ISO betekent dat je hem alsnog kun verwijderen.
    Geen foto maken omdat je denkt dat je een te hoge ISO hebt is dus geen goede optie.

    Bedankt

    Groeten,
    Jan

  15. Gerda 12 april 2016 at 07:17 #

    Hoi Laura,

    Bedankt voor dit artikel met fijne uitleg, hier kunnen we wat mee, het zal een hoop mensen inspireren om gewoon heerlijk te gaan fotograferen!

    Groet
    Gerda

  16. Carolina 12 april 2016 at 06:35 #

    Je hebt helemaal gelijk. Voor mij zelf ben ik soms een echte pixelpeeper, terwijl als ik foto’s van een ander bekijk er doorheen kijk. Niet meer doen dus, gewoon op die knop drukken. En waar hebben we het eigenlijk over. We werken bijna allemaal digitaal. Wat je zegt, je kunt nog wel wat ruis wegdrukken. Dit artikel zet je weer even met beide benen op de grond, dank je Laura.

  17. Eddie de Vries 12 april 2016 at 06:23 #

    Weer wat geleerd, bedankt.

  18. Kees 11 april 2016 at 20:45 #

    Hoi Laura,
    We gaan inderdaad er wel eens aan voorbij dat we ook gewoon foto’s mogen maken voor ons zelf, als herinnering, om weer het gevoel te krijgen van: Oh ja…zo was het toen. Ik vind je artikel heel verhelderend. Als fotograaf (en vooral je omgeving) verlangen van je dat je steeds het maximale er uit haalt, terwijl dat niet altijd hoeft. Fijn om te lezen dat ruis geen probleem hoeft te zijn. Bedankt voor je uiteenzetting.

  19. Jos Sparreboom 11 april 2016 at 20:24 #

    Ruis? Dat stoort mij totaal niet, want daar gaat die foto toch niet over? Het beeld van het blauwe ruis eendje stoort mij omdat de 2 kleuren niet harmonieus bij elkaar passen (mooi woord daarvoor is “verschil in kleurintensiteit”) Bij blauw eendje 2 passen de kleuren veel beter bij elkaar. Dat valt mij meteen op en niet de korrel en niet de ruis.

  20. Lauran van Schilt 11 april 2016 at 19:46 #

    Hoi Laura,

    Onlangs hebben we een behoorlijk verschil van mening gehad maar ik blijf objectief. Het artikel over ruis, daar sta ik volledig achter. Fotografen maken elkaar allemaal gek en dat flink gevoed door de marketing van de grote cameramerken. Kortom: een goed artikel.

    Vriendelijke groetjes,
    Lauran

  21. Karina 11 april 2016 at 18:49 #

    Goed en inspirerend artikel.
    Mij motiveert het in ieder geval om nu toch gewoon die foto te maken .

    Thanks.

    Groetjes Karina

Geef een reactie