Topmenu

Het verhaal achter de foto: bloedmaan fotograferen (maansverduistering)

Een bloedmaan is een bijzonder verschijnsel dat niet vaak te zien is. Ik fotografeerde de bloedmaan al in 2014 en 2015. In dit blog vertel ik het verhaal van de foto’s die ik toen maakte, geef ik een aantal tips hoe jij aan de slag kunt gaan met het fotograferen van de volgende maansverduistering (21 januari 2019)!

Wat is een bloedmaan?

Zoals je hebt geleerd op school, geeft de maan zelf geen licht. Het maanlicht dat wij zien is in feite zonlicht dat door de maan gereflecteerd wordt. Bij een maansverduistering staat onze planeet precies tussen de zon en de maan in. De aarde blokkeert een deel van het zonlicht dat naar de maan schijnt. Dit geeft de schaduw op de maan. Tijdens een complete maansverduistering (totale eclips) blokkeert de aarde al het directe zonlicht richting de maan. De maan wordt niet compleet donker, maar krijgt een rode gloed.Vandaar de naam ‘bloedmaan’. De kleur ontstaat door het zonlicht dat nog wel door de atmosfeer schijnt.

Wanneer is de volgende bloedmaan / maansverduistering?

  • 31 januari 2018: super bloedmaan, niet zichtbaar in Nederland of Belgie, wel in onder andere Azië, Australië Noord-Amerika. (meer info)
  • 27/28 juli 2018: totale maansverduistering (bloedmaan), het grootste gedeelte van de eclips is zichtbaar in NL en BE (meer info)
  • 21 januari 2019: totale maansverduistering (bloedmaan), het grootste gedeelte van de eclips is zichtbaar in NL en BE (meer info)
  • 16/17 juli 2019: gedeeltelijke maansverduistering (geen bloedmaan), grootste gedeelte van eclips zichtbaar in NL en BE (meer info)
  • 10 januari 2021: gedeeltelijke maansverduistering (geen bloedmaan), gehele eclips zichtbaar in NL en BE (meer info)
  • 26 mei 2021: totale maansverduistering (bloedmaan), niet zichtbaar in NL of BE helaas. (meer info)

Hier trouwens nog een mooi filmpje van Astronomie.nl

Mijn verhaal: Bloedmaan fotograferen in Nieuw-Zeeland

De eerste bloedmaan die ik zag was in de nacht van 3 op 4 april 2015. Hij was niet zichtbaar vanuit Europa, maar wel vanaf de andere kant aan de wereld. Ik was op dat moment in Nieuw-Zeeland en een vriend in Nederland tipte mij over het bijzondere verschijnsel. Het was duidelijke een gevalletje van ‘op het juiste moment op de juiste plaats zijn’ en ik besloot mijn camera bij de hand te houden. Het was een heldere nacht en vanaf de camping (we sliepen in een camper) konden we de maan bovendien goed zien.

Om kwart over 11 ’s avonds zou de eerste schaduw van de aarde op de maan zichtbaar worden. Het was even turen, maar ja hoor. Een paar minuten voor half twaalf konden we ook met het blote oog duidelijk een schaduw waarnemen. Ik fotografeerde met mijn Nikon D750 en een 70-300mm objectief van Tamron. Ik zoomde deze helemaal in tot de maximale brandpuntsafstand, maar desondanks bleef de maan nog steeds een kleine bol in beeld. Onderstaande foto is niet uitgesneden, de foto’s daaronder wel.

Maansverduistering

Maansverduistering Nieuw-Zeeland. Tijdstip 23:24 (Geen crop)

Nog geen bloedmaan. Fotograferen van de maansverduistering

Maansverduistering Nieuw-Zeeland. Tijdstip 23:25 (Uitsnede)

Ik maakt beide foto’s met ISO 200, f/8 en een sluitertijd van 1/200s. De maan lijkt misschien ‘op z’n kop’ (omgedraaid ten opzichte van zoals je deze normaal ziet) maar dat kwam omdat ik vanaf het zuidelijk halfrond fotografeerde. :)

Om half 12 was de rode gloed was nog niet zichtbaar, deze zou komen naarmate de schaduw groter was. Het ‘hoogtepunt’ van de bloedmaan was die avond om exact 1:00. Omdat voor de volgende dag een pittige kanotocht op zee op de planning stond, besloten we te gaan slapen. Mijn camera lag naast me in bed (ons bed was achterin de camper) en ik zette de wekker op 0:45.

Toen deze na een kort dutje afging, was ik even van slag. “Huh, waarvoor heb ik de wekker gezet? Het is nog nacht. Ohja, de maan!” Met mijn hoofd nog op het kussen schoof ik het gordijntje opzij. De maan scheen precies tussen de bomen door en de rode gloed was goed zichtbaar. (Tenminste, voor mij was het alleen zichtbaar als ik door de zoeker keek, want ik had mijn contactlenzen voor het slapengaan uitgedaan.)

Terwijl ik nog onder de dekens lag, maakte ik een foto door het achterruit van de camper. Omdat de maan nu een stuk donkerder was, voldeden mijn eerder gekozen instellingen niet meer. Ik schroefde de ISO-waarde naar 4000, en zocht de grenzen van de sluitertijd om met 1/10 nog uit de hand te fotograferen. Dat lukte, nét. Dit is het moment voordat de maan volledig rood kleurde:

Bloedmaan fotograferen: Tijdstip 00:52

Bloedmaan Nieuw-Zeeland. Tijdstip 00:52

Nu had ik natuurlijk mijn bed uit kunnen gaan en buiten kunnen fotograferen vanaf een statief. De foto had dan minder ruis gehad en was scherper geweest. Maar de waarheid is dat op dat moment mijn bedje gewoonweg te lekker lag en ik er weinig voor voelde om de kou (ja, het was echt koud buiten) in te moeten. Ik accepteerde de ruis en besloot het zo te laten en verder te gaan slapen. Naderhand heb ik de foto in de nabewerking nog iets opgelicht. Ook is de foto iets gedraaid; omdat ik liggend vanuit bed had gefotografeerd, was de oriëntatie verkeerd.

Tips voor het fotograferen van de maansverduistering

Wil je zelf ook de maansverduistering fotograferen? Hierbij de tips op een rijtje:

  • Fotografeer in de manuele stand. Dit is echt niet iets wat je op de automatische stand wilt proberen.
  • Pak het objectief met de langste brandpuntsafstand. Voor wie de keuze heeft tussen een cropcamera en een fullframecamera; vanwege de cropfactor is de eerste waarschijnlijk de betere keuze, omdat dit je extra zoom geeft. (Bereken hier de cropfactor van jouw camera)
  • Zet je camera op een statief . Ik deed dat weliswaar niet, maar met een statief hoeft de ISO-waarde een stuk minder ver omhoog.
  • Maak de sluitertijd niet te lang, hooguit een paar seconden. Je merkt de draaiing van de aarde ten opzichte van de maan weliswaar niet, maar wanneer je veel ingezoomd bent resulteert, dit in een onscherpe foto. Houd de volgende sluitertijd als leidraad: bij een (effectieve) brandpuntsafstand van 200mm niet langer dan 2,5s; voor 300mm niet langer dan 1,5s; en voor 500mm niet langer dan een seconde.
  • Fotografeer in RAW. Bij de bewerking heb je meer mogelijkheden om details in de maan zichtbaar te maken.
  • Als de maan verduistert is, dan is het dus ook heel erg donker. Wanneer je in de natuur op pad gaat en er geen ander licht is in de omgeving, vergeet dan niet een zaklampje mee te nemen. Gebruik deze om de weg te vinden, maar ook om eventueel de knopjes op je camera te vinden. Hiervoor gebruik ik zelf altijd gewoon het lampje van mijn iPhone.

eBook: Alles over Scherptediepte

Gratis eBook: Alles over Scherptediepte

Meld je net als 33 duizend anderen aan voor de nieuwsbrief van Vink Academy en krijg het eBook (62 pagina’s) helemaal gratis.

  

Foto’s van de bloedmaan in Nederland, 28 september 2015

De tweede bloedmaan die ik fotografeerde was op 28 september 2015. Ik had de wekker gezet om 4 uur. Vlak daarvoor had ik gedroomd dat ik de maan ging fotograferen en daarvoor naar buiten ging. We moest ik nog een stukje rijden (?), maar uiteindelijk bleken we te laat omdat ik mijn wekker ook pas om 5 uur af ging.

Gelukkig bleek dit dus een droom. Toen m’n wekker écht ging (op het juist tijdstip) móest ik er dus wel uit van mezelf. M’n apparatuur stond al klaar en ik hoopte dat mijn vermoeden klopte en ik de maan vanuit mijn zolderraam kon fotograferen. Dan hoefde ik niet naar buiten ;)

En ja hoor. Ik had geluk :) Hieronder het resultaat!

Bloedmaan Nederland. Tijdstip: 4:55

Bloedmaan Nederland 28 september 2015. Tijdstip: 4:55

Bloedmaan Nederland. Tijdstip: 5:10

Bloedmaan Nederland. Tijdstip: 5:10

De foto hierboven is gemaakt met f/5.6, 0.6s en ISO 2500. Mijn statief paste precies in de vensterbank van mijn zolderraam, wat het fotograferen aanzienlijk makkelijker maakte ten opzichte van het liggend fotograferen vanuit de camper ;) Daarnaast ging het fotograferen ook beter toen ik door het open raam fotografeerde (toch nog een beetje die kou dus). Ik had het eerst niet door, maar er zat een klein laagje condens op het raam. Dit maakte de foto’s wat onscherper en reflecteerde iets aan licht.

Bloedmaan Nederland. Tijdstip: 5:30

Bloedmaan Nederland. Tijdstip: 5:29

De laatste foto maakte ik om iets voor half 6. De totale maansverduistering is dan voorbij en aan één kant valt er weer licht op de maan. De rode gloed neemt af en de maan is lastiger om te fotograferen door het grote verschil in licht. Dat vond ik een mooi moment om m’n bed weer in te duiken. :)

 

De volgende maansverduistering en bloedmaan in Nederland: 27 juli 2018

De eerstvolgende bloedmaan die wij kunnen zien in Nederland en Belgie is in de avond/nacht van 27 op 28 juli 2018. Omdat die dag de maan pas om 21:30 boven de horizon komt (en de zon juist pas om 21:38 ondergaat), moeten we het begin van de maansverduistering helaas missen. Maar kunnen we het hoogtepunt van de bloedmaan wel zien, mits de weersvoorspellingen geen roet in het eten gooien natuurlijk.

Het schema van de maansverduistering in de nacht van 27 op 28 juli 2018 is als volgt:

  • 19:14 uur: Begin van de eclips in de bijschaduw.
    (Maar de maan is in NL en BE nog niet boven de horizon!)
  • 20:24 uur: Begin gedeeltelijke eclips in de kernschaduw
    (Nog steeds niet zichtbaar)
  • 21:30 uur: Begin totale maansverduistering en ongeveer gelijktijdig het tijdstip dat de maan opkomt.
  • 22:22 uur: Hoogtepunt bloedmaan
    (In tegenstelling tot de eerste maansverduistering die ik eerder zag, is de maan dit keer veel langer geheel in de schaduw.)
  • 23:14 uur: Einde totale maansverduistering
  • 00:20 uur: Einde gedeeltelijke eclips in de kernschaduw
  • 01:31 uur: Einde eclips in de bijschaduw

Tijdens het maximum van de bloedmaan staat de maan op een hoogte van ongeveer 6 graden ten opzichte van de horizon. Dat is laag bij de horizon, dus bedenk vooraf goed vanaf waar je de maan wilt fotograferen. Het is zonde als je opstaat en erachter komt dat deze bijvoorbeeld niet vanuit de tuin te zien is, omdat andere huizen of een flatgebouw je uitzicht blokkeert. Tijdens het hoogtepunt van de bloedmaan kijk je naar het zuidoosten.

Vertel.. heb jij de (super)bloedmaan gezien? Hoe vond je het?

eBook: Alles over Scherptediepte

Gratis eBook: Alles over Scherptediepte

Meld je net als 33 duizend anderen aan voor de nieuwsbrief van Vink Academy en krijg het eBook (62 pagina’s) helemaal gratis.

  

Volg jij mij al op Instagram?

Bewaar dit artikel op Pinterest:

Lees hier lekker verder:

 

,

20 reacties op Het verhaal achter de foto: bloedmaan fotograferen (maansverduistering)

  1. anneke 29 juli 2018 at 09:14 #

    Bedankt voor de tips! Wat jammer dat hij nu amper te zien was. Wat een bewolking.
    Op de camera toch nog wat beter te zien! Maar meer telezoom is wel handig.
    Ze hebben jou vast wel even laten gaan om wat foto’s te maken want jij kon het vast niet laten om weer vast te leggen.

  2. M van de Vijver 27 juli 2018 at 19:13 #

    Nou, ik ben benieuwd. Vanavond met een paar man de polder in voor het optimale effect.
    Daarbij ga ik in ieder geval gebruik maken van jou tips……………..die kou die jij gehad hebt zullen wij in ieder geval niet hebben.
    Groet, Marcel

  3. Peter 23 juli 2018 at 16:55 #

    Klein foutje in je poster, er staat fotgraferen..;-)

  4. Fred 19 juli 2018 at 17:25 #

    Misschien een idee om, als je je camera op een statief zet, de VR van je teleobjectief uit te zetten.

  5. Erik 25 december 2015 at 13:12 #

    Ik heb die nacht op het balkon gezeten en heb een collage van die bloedmaan gemaakt van 2:00 tm 4:30 ongeveer ..ging daarna maar weer slapen gezien ik de dag erop om 6:30 eruit moest :-) deze collage heb ik af laten drukken op posterformaat

    Groeten

    Erik

  6. Marieke 10 oktober 2015 at 11:22 #

    leuk artikel! Ik heb ook geprobeerd om de maan te fotograferen, maar spijtig genie zijn mijn foto’s niet zo scherp als ik dacht te zien op mijn schermpje. Ik heb handmatig scherpgesteld en gebruik gemaakt van een statief (IS uit). Heb jij tips hoe ik de volgende keer wel een scherpe maan neer kan zetten?

    • Laura 10 oktober 2015 at 11:45 #

      Ik denk dat het belangrijkste hierbij de sluitertijd is, zoals ik ook heb aangeven in het artikel. Misschien was de sluitertijd te lang (om uit de hand te fotograferen) of te lang omdat je dan de beweging van de maan zag (bij fotograferen vanaf statief).

  7. Joost 28 september 2015 at 20:30 #

    Mooie foto’s van de bloedbaan hier! Nadat ik al je tips had gelezen zat ik er helemaal klaar voor. Helaas! Wolken. In 2018 proberen we het weer opnieuw. Dan worden de foto’s vast mooier door de opgedane ervAring van aankomende 4 jaar

    • Laura 28 september 2015 at 21:01 #

      Oh dat is jammer Joost! Maar inderdaad: gewoon in 2018 gaan proberen :)

  8. Mark Polinder 28 september 2015 at 07:44 #

    Kak, tot half 2 wkkr gebleven. Super helder weer. Ff 2u me bed in om daarna de verduistering te fotograferen. Helaas… Toen was het wolkendek net gearriveerd. Niets te zien…. Wel mooie foto gemaakt van de volle maan. Waarom eigenlijk fotograferen met hoge iso? Je kunt toch gewoon fotograferen met lage iso op statief? Heb je weer minder ruis. Nog paar tips: gebruik een goedkoop afstandsbedieninkje. Klap je spiegel op als je fotografeert(vermindert vibraties). Gebruik een timer van 10 seconde(dan zijn de overige bewegingen wel verdwenen)

    • Laura 28 september 2015 at 09:14 #

      De hoge ISO heeft te maken met de hoeveelheid licht Mark. Dit heb ik ook beschreven; als de sluitertijd langer was dan 1 seconden, dan resulteerde dit in een bewogen foto bij deze hoeveelheid zoom. Rond 5 uur was er zó weinig licht op de maan, dat de hoge ISO dus nodig was.

  9. Bert 28 september 2015 at 07:36 #

    Goede maan foto’s hangt van zoveel factoren af , De ene nacht is een belichting goed terwijl de volgende nacht het overbelicht is of onderbelicht. Maak de sluitertijd van de opnamen niet te lang , je krijgt een zon aan de hemel ipv een maan. Werk op statief en neem manuele opname , geen automaat . Ik heb opname gemaakt tot 6000 mm (russische lens ) Oefen VEEL .

  10. Harald 28 september 2015 at 05:45 #

    Bedankt voor je tips. Ik kon daar vannacht wel wat mee. Jouw foto is een bloedmooi resultaat! :)

  11. Sarah 27 september 2015 at 20:57 #

    Ik ga het ook doen, terwijl ik morgen gewoon naar school moet. Dus jij kan het zeker, ik bedoel 1 nachtje slecht slapen voor een kostbare herinnering….zeg nu zelf ;)

  12. pauline 27 september 2015 at 19:57 #

    wow, super handig al die tips!!
    ik zocht al heel lang achter goede tips om deze nacht de bloedmaan te fotograferen, maar ik vond helemaal niks!!!
    ik ben nog vrij jong, dus zocht ik een paar zeer goede tips en voila…..
    heeel erg bedankt!!!!!! :) :)

  13. Karin 27 september 2015 at 18:10 #

    Hoi,

    Dank voor de tips!
    Als ik jou was zou ik alleen vannacht je wekkertje zetten en niet maandag want dan is het schouwspel voorbij :-)

    Have fun!

    Groet Karin

    • Laura 27 september 2015 at 18:19 #

      Maandagochtend zou een betere benaming geweest zijn ja. Maar om 4uur voelt het nog nacht. ;) Ik bedoelde natuurlijk de nacht van zondag of maandag, anders had ik dat niet zo heel specifiek genoemd..

  14. ineke 26 september 2015 at 12:11 #

    de baan van de aarde niet perfect rond? het is een eclips, dus het is sowieso niet rond. En die eclips veranderd ook nog iets van vorm, dus het zou best kunnen dat de volgende super bloedmaan nog veel groter is.

    • Laura 26 september 2015 at 18:18 #

      Ineke, verwar je nu niet de term “ellips” (de vorm die lijkt op een ovaal) met “eclips” (de naam die wordt gegeven aan een verduistering van de zon en de maan)?

Geef een reactie