Topmenu

Tips voor het fotograferen tijdens het blauwe uurtje

In de fotografie wordt er vaak gesproken over het blauwe uurtje. Maar wat is het blauwe uurtje nu precies? En hoe kun je dit het beste fotograferen? In dit artikel lees je tips voor het fotograferen tijdens het blauwe uurtje!

Wat is het blauwe uurtje?

Het blauwe uurtje is een periode waarbij de lucht tijdens de schemering een helder blauwe kleur krijgt. Het gebeurt tijdens de overgang tussen nacht en daglicht  (of andersom). In de ochtend is het dus de periode voor zonsopkomst en in de avond de periode na zonsondergang. Na zonsondergang wordt de lucht vaak eerst helder blauw, voordat het donker (zwart) wordt.

Deze blauwe kleur na zonsondergang, of in de vroeg ochtend, is vaak kort zichtbaar. Maar op de foto wordt de kleur versterkt.  Misschien oogt de lucht al erg donkerblauw, met de juiste instellingen wordt de lucht dus nog lichter.
Het blauwe uurtje is bij veel fotografen vanwege deze felle kleur erg geliefd, maar ook vanwege de balans in licht tussen de omgeving en gebouwen wanneer je ’s avonds fotografeert in de stad. Zelf vind ik een donkerblauwe lucht vaak ook mooier in de foto dan een zwarte lucht, maar dat betekent wel dat je op het juiste moment op de juiste plek moet zijn.
Tijdens het blauwe uurtje krijgt de lucht een heldere, felle blauwe kleur.

Tijdens het blauwe uurtje krijgt de lucht een heldere, felle blauwe kleur.

Het blauwe uurtje voor zonsopkomst in Sevilla. Door te fotograferen met een klein diafragma, veranderen de straatlantaarns in sterretjes.

Het blauwe uurtje voor zonsopkomst in Sevilla. Door te fotograferen met een klein diafragma, veranderen de straatlantaarns in sterretjes.

Het blauwe uurtje in de avond. De toren van Plaza de Espagna is mooi in een kader geplaatst.

Het blauwe uurtje in de avond. De toren van Plaza de Espana is mooi gekaderd.

Wanneer is het blauwe uurtje op z’n mooist?

Er zijn verschillende websites en apps waarop je het tijdstip van het blauwe uurtje kunt vinden. Als je hier het tijdstip van het blauwe uurtje opzoekt, zie je ook dat het blauwe uurtje geen exact uur duurt, hoewel de naam dat wel suggereert. Het blauwe uurtje vindt wel plaats in het uur voor zonsopkomst en na zonsondergang.
Het is niet erg als je het tijdstip niet precies hebt opgezocht; het gemakkelijkste is te onthouden dat dit voor zonsopkomst en na zonsondergang is. In de zomer is het blauwe uurtje dus ook vroeger in de ochtend en later in de avond ten opzichte van in de winter.
De ontwikkeling van het blauwe uurtje bij de Eiffeltoren in Parijs. Zonsondergang was om 17:01. Een half uur later was het blauwe uurtje goed zichtbaar.

De ontwikkeling van het blauwe uurtje bij de Eiffeltoren in Parijs. Zonsondergang was om 17:01. Een half uur later was het blauwe uurtje goed zichtbaar.

Hoe snel de lucht mooi blauw wordt, hangt wel af van de richting waar je naar toe fotografeert.

De zon was hier net onder, achter het gebouw in de verte. De lucht is nog erg licht. Door het grote contrast is het lastig om de foto goed te belichten en zowel de lucht als de gebouwen goed te zien.

Deze foto is een half uur later gemaakt. De balans in de foto is nu veel beter!

Tips voor het fotograferen tijdens het blauwe uurtje

De lucht blijft het langst lichtblauw aan de kant waar de zon onder is gegaan. Aan de andere kant is het sneller donkerder.

De foto maakte ik een kwartier voor de foto hierboven. Maar omdat je nu de andere kant op kijkt, is de lucht al veel donkerder, ook al maakte ik deze foto eerder.

De lucht blijft het langst blauw aan de horizon waar de zon ondergaat.

De lucht blijft het langst blauw aan de horizon waar de zon ondergaat. (De richting waar je nu naar kijkt)

Deze foto werd zeven minuten later gemaakt. De lucht is al een stuk donkerder, vooral omdat de richting 180 graden gedraaid is.

Deze foto werd zeven minuten later gemaakt. De lucht is al een stuk donkerder, vooral omdat de richting 180 graden gedraaid is.

Soms komt het blauwe uurtje heel snel na zonsondergang, dus zorg dat je op tijd op pad gaat. Op die manier weet je zeker dat je het mooiste moment (met bijvoorbeeld de juiste verhouding in licht) niet mist.
Het hangt af van het seizoen en de locatie hoe lang het blauwe uurtje op z'n mooist is.

Het hangt af van het seizoen en de locatie hoe lang het blauwe uurtje op z’n mooist is.

Deze foto maakte ik slechts 11 minuten na bovenstaande foto. Je ziet dat de lucht al veel donkerder is, het blauwe uurtje ging heel rap voorbij.

Deze foto maakte ik slechts 11 minuten na bovenstaande foto. Je ziet dat de lucht al veel donkerder is, het blauwe uurtje ging heel rap voorbij.

Wanneer je tijdens het blauwe uurtje gebouwen fotografeert die verlicht zijn, dan is het vaak belangrijk dat je de juiste verhouding hebt tussen het licht op de gebouwen. Ook hiervoor is het belangrijk dat je op tijd aanwezig bent. Het kan een groot verschil in sfeer geven als de foto wel of niet in aanwezigheid van kunstlicht wordt gemaakt.
Wacht op de juiste balans tussen de lucht en de verlichting van de gebouwen. Het begint op deze foo al donkerder te worden, maar de verlichting op de voorste (lage) gebouwen valt nauwelijks op.

Wacht op de juiste balans tussen de lucht en de verlichting van de gebouwen. Het begint op deze foo al donkerder te worden, maar de verlichting op de voorste (lage) gebouwen valt nauwelijks op.

Deze foto werd 13 minuten later gemaakt dan bovenstaande foto. De lucht is donkerder (en mooi blauw) en het beeld is meer in balans qua verlichting en belichting.

Deze foto werd 13 minuten later gemaakt dan bovenstaande foto. De lucht is donkerder (en mooi blauw) en het beeld is meer in balans qua verlichting en belichting.

Het blauwe uurtje in de ochtend. Er is geen kunstlicht.

Het blauwe uurtje in de ochtend. Er is geen kunstlicht.

Het blauwe uurtje in de avond. Het geel van de straatverlichting contrasteert mooi met het blauw in de foto. Door de verlichting krijgt de foto wel een hele andere sfeer.

Het blauwe uurtje in de avond. Het geel van de straatverlichting contrasteert mooi met het blauw in de foto. Door de verlichting krijgt de foto wel een hele andere sfeer.

De lucht krijgt het snelst de helderblauwe kleur op een heldere dag, maar ook als het bewolkt weer is kun je het blauwe uurtje goed fotograferen. Het effect is dan wel iets anders.
Het blauwe uurtje is het best zichtbaar als het onbewolkt is. De wolken weerkaatsen hier het licht van de stad.

Het blauwe uurtje is het best zichtbaar als het onbewolkt is. De wolken weerkaatsen hier het licht van de stad.

Maar ook als het bewolkt is, is het blauwe uurtje nog waar te nemen.

Maar ook als het bewolkt is, is het blauwe uurtje nog waar te nemen.

Versterk het blauwe uurtje met een lange sluitertijd

Wanneer je tijdens het blauwe uurtje fotografeert met een langere sluitertijd, kun je blauw in de lucht versterken. Met het blote oog ziet de lucht er dan heel donkerblauw of al bijna zwart uit, maar met de langere sluitertijd komt het blauw toch nog sterker naar voren. Tijdens het fotograferen met een lange sluitertijd heb je dan natuurlijk wel een statief nodig.

Zo zag de situatie er in werkelijkheid ongeveer uit.Door de lange sluitertijd wordt het blauw in de lucht versterkt.

Door de lange sluitertijd wordt het blauw in de lucht versterkt.

Een lange sluitertijd is natuurlijk ook ideaal om tegelijkertijd de verkeersstrepen vast te leggen.

Een lange sluitertijd is natuurlijk ook ideaal om tegelijkertijd de verkeersstrepen vast te leggen.

Gouden uurtje

Het blauwe uurtje moet niet verward worden met het gouden uurtje. In de ochtend komt na het blauwe uurtje het gouden uurtje, en in de avond is het gouden uurtje vóór het blauwe uurtje. Ook het gouden uurtje is een fantastische periode om te fotograferen, vooral het gouden uurtje bij landschapsfoto’s.

, , , , , ,

18 reacties op Tips voor het fotograferen tijdens het blauwe uurtje

  1. Renko 15 november 2017 at 15:40 #

    Wat een geweldig artikel weer Laura. Helder uitgelegd en met fantastische foto’s onderbouwd. Ik zou het meteen uit willen proberen, maar het is zwaar bewolkt en druilerig. Moet dus nog even geduld hebben.
    Groet

  2. Adelheid 13 november 2017 at 15:04 #

    Leuk artikel! Ik fotografeer zelf ook al heel vaak in het blauwe uurtje, en over de lengte ervan heb ik al wel het een en ander opgezocht.
    1) Naarmate je verder van de evenaar komt (noord of zuid) zal het blauwe uurtje langer duren omdat de zon onder een schuine hoek verdwijnt en niet recht naar beneden zakt.
    2) In Nederland duurt het blauwe uur het langst op 21 juni, en de weken daaromheen, en het kortst op 21 maart en 21 September. Op 21 December zit de tijd er tussenin.
    Als het blauwe uur langer duurt heb je natuurlijk meer tijd om verschillende instellingen uit te proberen met je camera. Dit is vooral van belang als je lang wilt belichten.
    Tot slot is het blauwe uurtje een geweldige tijd om te fotograferen als je bijvoorbeeld in een stad bent en het is grijs en nat weer en je overdag niks moois kunt schieten. De blauwe uur foto’s kunnen dan verassend mooi zijn, ook als je daarbij nog natte spiegelende straten meeneemt.
    Groeten.

  3. Jos Sparreboom 8 november 2017 at 21:23 #

    Ik heb genoten van de prachtige beelden. Dat missen we hier. Het enige licht hier is de spaarzame straatverlichting met hier en daar een schemerlampje op de vensterbank. Ik zou bijna heimwee krijgen naar de lichtjes langs de grachten.

  4. Anita 13 oktober 2017 at 19:40 #

    Super!

  5. Jan de graaf 30 september 2017 at 15:55 #

    Interessant, ik mis wel technische details zoals hoe heb je de witbalans ingesteld.

  6. Fabienne 14 mei 2017 at 18:25 #

    Super tips! Ga die zeker toepassen!! Dankuwel!

  7. Peter Bremmers 18 februari 2017 at 21:53 #

    Wat een duidelijk artikel. Vertrek binnenkort naar India waar in weer eens flink los kan gaan met fotograferen. Wat een mooie hobby. Werk nog iedere dag aan verdere verdieping om steeds mooiere foto’s te kunnen maken.
    Deze uitleg brengt me weer eenstapje verder!

    • Laura 18 februari 2017 at 21:56 #

      Fijn om te horen Peter! En India, wow.. dat gaat vast een super reis worden. Misschien is mijn boek Reisfotografie dan ook interessant voor je, voor nog meer tips hoe je daar mooiere foto’s kan maken.

  8. Paul Zoet 23 december 2016 at 14:57 #

    Laura

    Wat grappig dat je als voorbeeld de Brandenburger Tor in Berlijn gebruikt. Ik heb nagenoeg dezelfde foto gemaakt zonder te weten van het blauwe halfuurtje.

  9. marc 15 november 2016 at 00:17 #

    hartelijk dank, heel erg interessant

  10. Ben 14 november 2016 at 12:44 #

    Goed artikel met goede voorbeelden, waaruit blijkt dat je geduld moet hebben en moet leren kijken

  11. Eijte Foekens 3 september 2016 at 22:04 #

    Wat een leuke site. Ik bedoel niet alleen de info over het blauwe uurtje. Ben net terug van vakantie en heb veel mooie foto’s gemaakt (want een cursus gehad op de fotovakschool). Had ik deze site maar gelezen voordat ik vertrok, want ik snap nu wat er soms fout ging (zoals licht bewogen foto bij gebruik statief). Thans voor de interessante info!

  12. Karin 21 oktober 2015 at 21:55 #

    Ik ben blij dat ik jouw naam heb doorgekregen van een goede vriend. Je legt alles heel duidelijk uit Laura!
    Dank je wel. Ik ben een beginnend fotograaf.

  13. Ton 23 september 2015 at 10:15 #

    Laura, bedankt voor de uitstekende uileg. Ik heb er veel van opgestoken.

  14. osten 6 september 2015 at 10:17 #

    Hallo
    Intersant en leerzaam,goed
    Grt.

  15. BG Smit 1 augustus 2015 at 13:52 #

    Hartelijk dank!!

  16. fran vervoort 1 januari 2015 at 15:25 #

    prachtig en goed artikel, ga ik ook eens op letten de komende weken

Geef een reactie